hósdagur 5. apríl 1984síða 7

Nr. 42 — 5. apríl 1984 in, sum í fíggjarárinum 1982/83 var 9 mió. kr., hava umboðini fyri sam- gonguflokkarnar sett niður í 5 mió. kr. Javn- aðarflokkurin mælti til at seta hesa játtan til 7,5 mió. kr. Um hetta sigur umboð javnaðarfloksins í fíggjarnevndini í eini við- merking til gr. 18: »Minnilutin heldur ikki, at tað er beint at avmarka veksturin í orkugrunn- inum so nógv, tí tað hevur serligan týdning, at vit eru fer fyri at gera royndir viðvíkjandi alternativum orkumøguleikum« Munandi meira til húsalánsgrunnin Meðan umboðini fyri sam- gonguflokkarnar í fíggjar- nevndini mæltu til at seta játtanina til húsaláns- grunnin til 12 mió. kr. hevur umboð javnaðar- floksins mælt til at seta hesa játtan til 30 mió. kr. Javnaðarflokkurin mæl- ti til, at av hesum 30 mió. kr., skulu 5 mió. kr. nýtast til kollegiubygging. Her skilar umboð floksins til, at hendan upphædd eftir avgerð landsstýrisins eisini kann fara í grunnin til næmingaheim Undir somu grein mælti javnaðarflokkurin annars til at játta 800.000 kr. í arbeiðsloysisgrunnin hjá arbeidarafeløgunum. Her mæltu umboðini fyri landsstýrisflokkarnar til eina upphædd uppá 400.000 kr. Eisini mælti javnaðar- flokkurin til, at fakfeløgini fingu eina játtan uppá 250.000 kr. til skeiðvirk- semi og at 100.000 kr. vórðu settar av til feroy- ingafelagshús í Godtháb. Viðvíkjandi hesum báðum seinastu høvdu umboðini fyri meirilutan onki til- mæli. Tjóðbankaavlopið í tiltaksgrunnin Í álitinum til fíggjarlógina sigur Atli Dam, at tjóð- bankaavlopið í 1983 er óvæntað høgt, nevniliga heilar 37 mió. kr. meira enn mett Minnilutin mælir tí til, at hesin pen- ingur saman við teim á gr. 16 játtaðu 25 mió. kr. verður bundin í tiltaks- grunnin hjá ráfiskagrunn- inum til hesin er komin uppá 120 mió. kr. Minni- lutin setur tí fram fylgj- andi uppskot til samtykt- ar um tjóðbankaavlopið 1983. »Ålagt verður lands- stýrinum beinan vegin at leggja fyri tingið lógar- uppskot, sum broytir býtið av fíggjarlógar- avlopinum soleiðis, at tann parturin av Feroya parti av avlopi tjóðbank- ans í 1983, sum er sterri enn 5 mió. kr. verður lagdur í eykagrunn rá- fiskagrunsins. Sam- stundis verður álagt tíðindablaðið landsstýrinum at fyri- skipa slíkum reglum fyri hesum eykagrunni, at ikki kann nýtast úr honum fyri enn hann er í minsta lagi 120 mió. kr.«. Eitt sjálvsteðugt arbeiðseftirlit Í fleiri ár hava arbeiðara- feløgini biðið um at arbeiðseftirlitið varð gjert til sjálvsteðugan stovn, men er hetta ynski ikki eftirlíkað. Minnilutin setir tí fram fylgjandi uppskot til samtyktar um arbeiðs- eftirlit. »Landsstyrinum verður álagt at sundurgreina játt- anina á konto 18109 imill- um Arbeiðseftirlitið og Teknisku Deild Landsins, so hesir stovnar kunnu ar- Løntakarin og fiskimaðurin skulu nú rinda skatt av eini innteku fleiri ferðir hana, teir forvinna Skelkandi brek í samtiðarskattinum Fyrsta hálvárið rindar hver einasti lentakari fleiri skatta- procent ov nógv og nógvir fiskimenn skulu rinda skatt av inn- teku, sum eru trý- og ferfaldaðar í mun til tað, teir fara at vinna. Landskassin fer við rómanum, sum er hundrað milliónir frá skattgjaldarunum. Men Pauli E. tváar hendur einaferð enn beiða sjålvstødugt og annars í framtíðar fíggjar- lógum at taka teir við hver sær«, Rentustuðul til far- maskipabyggingar- lán Tá lógin um stuðulslán til farmaskipabygging kom fram, varð greitt, at meir- luti fanst í tinginum fyri heldur at veita rentu- tilskot, tí hesi góvu eitt javnari trekk uppá hendan grunn, sum so ofta stendur við negativari saldo. Nú er tí skilagott at fyribyrgt framtíðar skarvslopum á saldoini við at broytt stuðulsveit- ingina. 1. apríl varð nýggja keldu- skattaskipanin sett í verk við lúðrarblástri og sjón- varpsskemti. Fíggjarmálaráðharrin Torbjern Poulsen trýsti á knettin til hin fíggjarliga sjálvstýraran, sum sendir borgaran so groft apríl, sum hann aldri upplivir aftur. Hesin sjálvstýrari — robottur — sum loyvir ellum eðrum sjálvstýr- arum at stinga upp í sekkin fyri well, skal nú eta hverja krónu vit for- vinna og síðan njóta hvert tal, sum okkum viðvíkur, so vit verða meiri skatta- plágað enn vit nakrantíð vóru, og tað sigur ikki so Minnilutin setir tí fram soljóðandi uppskot til samtyktar um rentustuð ul til farmaskipabygg- ingarlán. »Landsstyrinum verður álagt beinan vegin at leggja fyri tingið lógar- uppskot, sum miða ímóti at broyta stuðulslánini til farmaskipabygging so- leiðis, at rentutilskot eins dugnandi og stuðulslán verða veitt í staðin fyri«. Samandráttur Minnilutans sikti í fíggjar- lógarmetingini hevur verið at binda tær umleið 125 mió. kr. (162 mió. kr við tjóðbankaavlopinum) sum inntekan verður sterri enn av samgonguni lítið, tá farnu trý árini havast í huga. Undir tingviðgerðini 3. apríl av uppskoti javn- aðarfloksins um strangari revsireglur fyri skeiva skattauppgávu kom fram, huvssu ófyrireikað og til- vildarlig kelduskatta- skipanin er. Borgararnir verða enn einaferð viðgjerdir ymiskt og uppá gjet av landsstýr- inum, sum einki sigur seg vita um, at hetta skuldi henda. Skipanin er soleiðis upp- bygd, at tær inntekur tú fært ávístar verða »kod- adar« í maskinuna og síðan faldaðar við 36 og deildar við talinum av 10 mett, til skilagóð endamál, men soleiðis at hendan peningaríkiligheit lands- kassans ikki fær óhepnar og ekjandi avleiðingar fyri gjaldsjavnahallið og uttanlandsskuldina. Und- anfarin ár hevur sam- gongan á hverjum ári nýtt 100-200 mió. kr. meira enn neyðugt av undirbusjett- eraðum krónum og lánum og er hetta ein orsekin til vaksandi gjaldsjavna hallið. Við at binda umleið 100 mió. kr. í eykagrunni ráfiskagrunsins, kollegiu grunni, grunni til endur nýgging av fiskiskipaflot anum, kommunalum út javningargrunni og annan hátt, verður fyri byrgt, at hesin peningur í búskaparligu ringrásini fremur eina avskeplandi gongd í uttanlandsskuld- ini. Tá er skilagott at veita skattaborgaranum eitt lítið endurgjald uppá 25 mió. kr. fyri hendan stór pening, innkravdur er Samgongan verður kanska tortrúgvin um inn tekumetið fyri 1984/85 men her kann vísast á, at hon altíð metti 100 mió kr. ov lítið jbr frammanfyri og er nakað hald í samgong unnar tiltrúgv til, at B skattgjaldararnir ikki fara at skekla skattleggingar- grundarlagið við teim meguleikum, samgongan veitti í skiftisreglunum og skattaútsetanini, so skal inntekumeting minnilut- ans nokk standa seg eina ferð enn. Minnilutin hevur hækk- að stuðulin til minstulen og aðrar stuðulsskipanir upp í 260 mió. kr. og ásannar, at hetta er óheppið — hóast 25 mió kr. verða bundnar í eyka- talvu grunninum — men soleiðis sum samgongan hevur hagreitt okkara ráfiska- grunnskipan við at veita og beina stuðulin til vís skipasleg og veiðuhættir sum ávísir helst vinir og kenningar vara av, so undan at hækka stuðul áðrenn ein avmark personar slepst ikki hendan ing og útjavning aftur kann fremjast -daga skeiðum, sum farin eru síðan 1. apríl. Skatta- prosentið verður ásett eftir hesi soleiðis útrokn- aðu bruttoárslen. Hetta merkir t.d. fyri ein arbeiðsmann, sum í apríl fær útgoldið kr. 11.000 og í mai fær 11.000 kr. í feriuløn, at hesin verður skattaður av kr. 264.000, hóast hann einans fer at vinna kr. 143.000. Hann kemur so- statt upp á 50% skatta- trekk at byrja við og lækk- ar so móti ársenda niður ímóti tí veruliga skatta- prosenti, hann eigur at rinda eini 38-40%. Hann Framhald á síðu 12