hósdagur 12. apríl 1984síða 16

Lýsingar: Lýsingarmaður okkara er ráðgevari hjá fyritskum og einstaklingum í lýsingaspurningum. Hetta verður gjørt uttan meirk ostnað fyri lýsaran. aðð Tit ringja — vit skriva „ør Er nakað á vási? — ivamål? … Ein spurningur, ella tíðindi, so ring til okkara. Vit eru til reiðar! Skúlafyrisitingin: Kliniskur sålarfrødingur og fysioterapeutur — kundi bøtt um korini hjá atferdartruplum og brekadum næmingum, sum eftir lógini eiga innivist innan fólkaskúlan Fáa born Tað, sum hevur verið Tað er nakað ðt rupu leikum sum Lands- tíðarskeið, verður líkasælt ska viðgerð er tervur á cand. psyk. utbugving Og harafturat er neyðugt at hava arbeitt å psykiatr- iskari barnadeild i tvey år, ådrenn hann kann arbeida nnan skulan sum klinisk- ur psykologur ella sålar- frødigur. Arbeida aðrastaðni Hava vit ikki slíkt út- búgvið fólk í Foroyum Jú, men hesi arbeiða á eðrum ekjum í samfelag- num. Tað kemur tó fyri at vit á Landsskúlafyrisit- ingini leita okkum ráð og viðgerð hjá fólki við hesi sergrein. Er torvurin ikki so stór- ir, at ein kliniskur sálar- frødingur hevdi havt nóg mikið arbeiði innan Landsskúlafyrisitingina? Vit kenna tað alt meir og meir, at slík viðgerð er neyðug innan skipanina — serliga tí at tað tekur drúgva tíð, at viðgerða barn, familju og tey, sum eru kring barnið við t.d atferðartrupulleikum Hetta gerst ikki eftir fá- um tímum ella dogum, og átti at verið arbeiðið burt- urav hjá skúlafreðingi, um nakað munagott skuldi spurt burturúr. Hvat hevur Landsskúla- fyrisitingin at seta ístað- inf loysn, ti hann kundi vid og um- gjørt familjuna hvørvid sum heild, um tad er har trupulleikarnir stava fra. Hví iðgerð í egna umhvor kki geva barninum Flyta trupulleikarnir ikki við barninum ? Mangan eru skiftini so vánalig, at einki gerst, um ikki barnið verður flutt heimanífrá. Hverjar trupulleikar hava børnini? - Tað kunnu verða so mangir, men ofta er at- voldin rusdrekkamis- nytsla hjå foreldrum ella tað at foreldrini eru farin frá hverjum eðrum. Tá er mangan best at flyta barnið, tí trupulleikarnir eru ov stórir í heiminum, at vit kunnu hjálpa á stað- num. Annars eru eisini børn, sum hava trupul- leikar, har heimið annars virkar væl. Hvat er orsokin til tess? — Sum demi kunnu vit nevna, at foreldur kunna krevja ov nógv av barni- num, sum ikki setur seg foran fyri at svara fyri tí, ið foreldrini vænta sær. Tá verður trýstið á barnið so stórt, at tað vísir alt frá sær, bæði í skúla og heima. Tað kann fáa yms- ar avleiðingar, sum kann fora til ymisk myrkaspøl. Barnið er dovið í skúla- num, ella skulkar í longri viður- Royndin at hjálpa ein staka barninum við trup ulleikum er oftani ein krevjandi upp- gáva, ið mangan er svår at ógvuliga loysa Hevdi um ein kanninga- og ráð ikki verið betur, gevarastovnur undir einum sum loyst slíkar spurningar fyri øll var, kundi børn. Her hugsi eg eisini um born við ødrum brek- um“ Í Landsskúlafyrisit- ingini hava vit eisini kanningar- og ráðgevara- stovn, sum virkar á teim- um ymsu ekjunum. Eitt nú innan sjónveik, tali hoyri brek, lesiveik o.s.fr. Hesir taka sær av hverji sergrein sær, og hava samband við serkenar læknar á ymsu ekjunum. Viðvíkjandi hoyri og tali- breki, so hava vit nú ser- lærarar í Klaksvík, Vágu- num, Suðuroy, Strondum, Kollafirði og í Tórshavn Hesir ferðast kring um á skúlunum í teirra eki, geva undirvísing og ráð- geva. Teir hava eisini sam- starv við serlæknar. Rúmd fyri brek- aðu børnunum Hvat verður gjort fyri at savna oll born í fólkaskúla- num. Her hugsi eg eisini born við andligum brekum? um Eftir stendur so um for kortini vilja, at skal i fólka royna vit at eldrini barn teirra skúlan, so gera tað meguligt og so væl sum gjerligt eftir um stødunum. Tibetur kunnu vit eisini siga, at tad so gott sum i ollum førum hevur verið væleydnað, har brekað børn eru komin undir fólkaskúlaskipanina. Í skúlaárinum 1981/82 vóru 31 seinment og ands- veik børn í fólkaskúlanum og 1. januar 1984 var talið á ellum sum fingu eyka- hjálp uppgjørt til 604 næmingar. Umframt hetta so hoyr- ir sjúkrahúsundirvísingin eisini undir fólkaskúla- skipanina, og har fingu 13 børn undirvísing á teim- um trimum sjúkrahúsu- num í farna ári. Fysioterapeut Vit hava tosað um kann- ingar og ráðgeving fyri øll- um brekaðum bornum í fólkaskúlanum, sum lógin eisini Hver við- gerð innan hesa skipan asetur. átti at verið betur útbygd? — Um vit skuldu ynkst okkum semiligari kor fyri brekað bern undir hesa skipan, so hevði verið gagnligt um ein sålarfrød- ingur við kliniskari út- búgving var tekur. Tað er an skipanina, kann geva ráð og viðgerð. Vit sum vita um bern, sum hava brúk fyri uppvenjing, men ikki fáa hana í nóg góðan mun Her kundi ein fysiotere- peutur ferðast kring oyggjarnar og vitja á skúlunum, sum hevdu brúk fyri hjálp. Hesin kundi tá lagt eina skrá fyri uppvenjing fyri tað ávísa barnið. Foreldur og lærarar kundu tá fylgt hesi vegleiðing undir eftir- liti av fysioterepeutinum, sum so sjálvandi eisini vidgjørdi barnið so ofta og so nógv, hann hevði møguleika til. Stavnhaldið Kundi tað fólkaskúlaskipanin ein hugsast, at dag varð so væl útbygd, at ikki var brúk fyri spesial- skúla? Tit ringja — vit skriva > kh iðgerð frá gjørt higartil í slíkum for- við alt o.s.fr. seinastu árini hevur vund- 8 afyrisitingini um, er fyrst at skapa sam- ið nógv upp á seg. Her eru Jú, tað fáa tey, men band millum skúla og Lærarin skal við tað foreldrini, sum inn- kal hetta verða gjørt til heim, tosa við næming og Er tad ikki unpgávan hjá Skriva andveika barn ar, eigur eitt lið at foreldur. og um tað ikki ATTU Hor heimið teirra í Fólkaskúlan. og rða sett inn afturat kemur nakað gagnligt Í > at 5 níð ikl tey hava eins og onnur sa skipan. Johs. A. Næs = burturúr, verður víst á of Ár ; ávurnar is) Á. foreldur krav upp á, at iðgevari og skúlasálar Skulanevn« g Barna um 16 úst teirra barn fær ta ødingur nnan Lands vernd. sum sidan rovnir at Jú. tað er rið indirvising, sum barnið er lafyris g $ f durskif x £ D { nt ik or ka við K hel k ! A ; He he FÅ isskula » g Å sé 1 x ( 5 SSU ; rin aguleika a ekið A pp l iðulslær ? hann ør x x tm 10 Y X Få h Kk ø ) ' Í K | SKA r 3 3 EJØ Sg i ' . il ; 3 S ð n 5 nu Johs A Na 8, s} úlasálarfroðingur og ráðge v ; Aarskr på min, g fåa greidi å ; AF sø Fed 4 A Stavnhaldid fyri fólkaskulan eigur sjálvsagt at KHUI ' AL. era, at so mong børn sum gjørligt fåa innivist i Loyst málið Siø H: I á hs en skipanini — eisini brekað, í tann mun sum tey eru á staðnum við foreldrini og um einki jor fyri Her er spurningurin un irslit spyrst burturúr, sí de R ; lyt eva ul i greitt. men eisini er un Stavnhaldið tyri eild. har børn við trupi K ein kKliniskur sálar 1 fáa skúlastjóran il vo sm Er at en gr BERI ráðandi at ein fysiotera fólkaskúlan eigur sjálv ii. frødingur hevði verið betr koma upp í leikin maktar Slíka uppgavu, SO peutur verður settur inn sagt at verða, at so ógv leikum ferðast. Til n ) siga vit tað við foreldrini sum gjerligt fáa innivist undir fólkaskúlaskipanini uttan mun til brek. Tað vil næstan altíð verða betri fyri brekað bern, at tey eru saman við eðrum, og at tey ikki verða skild sundur eftir tí breki, tey hava. Vit fara tó tíverri altíð at hava brúk fyri einum spesialskúla, sum er góður til at taka, har tey mest brekadu berini skulu kunna koma til venjingar og undirvísing, sum ikki kann veitast innan fólka- skúlan. Hesin partur eigur at vera heilt lítil, men okk- um væntar enn nógv, til vit kunnu siga, at útbygg- ingin av fólkaskúlaskipan- ini virkar eftir ætlan, sig- ur Johs. A. Næs at enda. Dag. Ringið telefon 11820