leygardagur 14. apríl 1984síða 9

Rødan hjá sjúkrasystrunum Henda reða varð hildin, tá 14 nýggjar sjúkrasystrar farnu viku, fingu handað prógvið 1. oktober 1980 leitaðu 20 konufólk eftir einum skelti, har tað stóð „sjúkrasystraskúli = Fer- oya« á, skeltið var ringt at finna, men vit komu á rætt pláss og sostatt byrjaði eitt tíðarskeið hjá okkum, sum skuldi blíva eitt satt sveinastykki. Komnar inn á skúlan hugsaðu vit, at nú var sloppið, har sótu vit, allar útvalda,r og fingu at vita, at vit vóru hepnar, slopnar gjøgnum nálar- eygað, og kundu njóta 3 1/2 ár, læra og samstundis fáa løn. Hetta vóru góð kor, hildu vit, men tað skuldi vísa seg at verða annarleiðis Stødugt hoyrdu vit, at var at lesa, at vit ikki komu sovandi gjøgnum próvtekurnar, og tað ætlaðu vit heldur ikki, men sum tíðin leið, blivu vit meir og meir svevntungar, HVÍ? Ja, tað hava vit eisini spurt okkum sjálvar um, og hava funnið eins nógv ymisk svar, sum vit eru í tali. Tá vit byrjaðu á skúl- anum, fingu tær flestu kamar á B 75, her komu vit saman við eðrum næm- ingum, tí her búgva næm- ingarnir. Eitt sindur burt- nógv urífrá standa líknandi kassar, tann nærmasti hevur kemur, ið eru smærri enn okkara — har búgva vaskikonurnar. Tann næsti hevur smáar íbúðir við einum kamari, har búgva sjúkrasystrar, og í ovasta bygninginum búgva sum heild læknar. Teir hava sterri íbúðir við tveimum kømurum. Ljóðar hetta ikki merki- ligt, men tað eru faktiskt okkara fakfeløg, sum hava verið við til at skapt henda munin. Eitt av krevunum, fyri at sleppa inn á skúlan, er at tú er 20 ára gomul. T.v.s. at tú nærkast teim 24 árunum, tá tú er liðug. Sjálvandi vóru ikki allar av okkum 20 ár, men í 20- unum, tá vit byrjaðu, og er hetta vanliga aldurin, har ein setur búgv, fær bern osfr. Men eitt tað fyrsta ein fær at vita, tá byrjað verður, er, at tú — um tú skuldi gjerst við barn, ongan rætt hevur til orlov. Og er hetta sett í verk við tí nýggju útbúgv- ingarskipanini frá 1979. Undanfarna útbúgvingar- skipanin gav rætt til orlov í 3 mánaðar eftir barns- burð, uttan at tað nervaði útbúgvingina. Henda skerjing í møgu- leikunum kann ikki annað enn tykjast margháttlig, tá tú hevur í huga tað sum »Sirkulerid« sigur um út- búgvingina í samband við barnsburð og barsilstíð, og har samfelagsins skyld- ur til at tryggja móður og barni »optimale sundheds- og livsvilkaar...« verða undirstrikaðar. Eg endur- gevi eitt brot úr $ 8: »Uddannelsen skal end- videre give sygepleje- eleven bedre forudsæt- ninger for at forstaa den indflydelse, som sund- hedsproblemer eller syg- domme i dette livsafsnit kan faa for et menneskes helbredssituation senere i livet«. Og hetta finna vit okkum í, limir í fakfelagi, har 96 % av limaskaranum eru kvinnur. Hverjum tænir tann nýggja útbúgvingin? Sjálvandi at ein fær betri og effektivari sjúkrasystr- ar út á marknaðin, men tað tykist sum um tað er gloymt, at vit eru menn- iskju, ið eisini hava onnur áhugamál at rekja, enn at gerast sjúkrasystrar. Við at lesa gerðabók Næmingafelagsins sær ein, at gjøgnum ta tíð fel- agið hevur virkað, hava næmingar klagað um eitt og annað — ja alt millum himmal og jerð, ið kundi gjørst betur, og ført i gerðabókina, at okkurt må gerast, og at vónandi taka komandi næmingar við, og gera felagið aktivari. Vit hava í okkara næm- ingatíð eisini klagað, eitt nú um íbúðarviðurskiftini á B 75, og um ta viðferð, sum onkur næmingur hevur fingið á deildunum, men longri eru vit ikki komnar, HVÍ? Tí hvar kann næminga- felagið venda sær, og hvar kann tað finna sær stuðul? Vit eru limir í einum stórum og sterkum fak- felagi DSR men spurningurin er, um ein kann kalla fakfelagið sterkt, tá ið tað góðtekur eitt sirkuleri, ið ger t.d. næmingin máttleysan, tá , systraútbúgvingini er at undirvisa starvsfólkunum å deildini, men tå deild- irnar eru ovbyrjaðar, kemur undirvísingin í síðstu rekkju. Hetta skilja vit væl, tí hvussu kunnu sjúkrasystrar orka at undirvísa, tá tær hava so nógv at gera, og næm- ingar innganga í normer- ingina, tá teir eru á deild- ini. Hetta skuldi ikki verið hevdu megu- leikarnir fyri undirvísing á deildini verið betri so, so ið avgerðir um hann skulu takast. Um ein næmingur hevur onkra klagu at bera fram, fer hann til næm- ingafelagið, sum so ferf víðari til skúlan, og skúlin skal taka steðu til víðari viðger, og er hetta ongin trygd fyri, at næmingurin verður rættvist behandl- aður. Næmingarnir standa sum nú púra einsamallir, og skuldu trupulleikar staðist millum næming deild/ skúla, hevur næm- ingurin ein stovn at heita á, og er hetta >Sundheds- styrelsen<. Ger ein nakað við hesar meguligu trupul- leikar, so hevur ein hótta- nina um avleiðingar fyri vitnisburð og karakter frá deildini, og avleiðingar fyri prévtøkum á skúl- anum, hangandi yvir sær. Hetta steðgar øllum til- tokum, tí allar vilja vit redda okkara egna skinn. Tað er trupult hjá næm- ingunum at luttaka í ymiskum organisatorisk- um arbeiði, tí frávera í hesum sambandi verður tald við sum vanlig frá- vera, og sum ikki má fara upp um 50 dagar í tey 3 1/2 árini. Sparitiltøk raka alt, eisini normeringar á deild- unum. Ein liður í sjúkra- Sum nýútlærdar hava vit ynski um: — at lenin hækkar so mikið, at vit gerast sjálv- bjargnar, og klára at uppi- halda vanligum húsar- haldi og bornum — at arbeiðstíðin verður niðursett, við fullari len- kompensatión og normer- ing — at uppnormeraðar, út deildirnar verða frá veruligu tyngdini av sjúklingunum — betri kor til næm- ingar viðvíkjandi barsils- orlov, íbúð, og at hugsað verður um, at talan er um vaksið fólk - at praktikktidin yvir- hevur verður longd við 1/2 ári. Nú hava vit nomið við mangt og hvat, sum okkum hevur verið fyri, ella sum vit hava bitið merki í. Men okkurt gott skal eisini koma fram, og her skal nevnast, at vit sum næmingar eru rættu- liga vælstillaðar í mun til onnur í útbúgving, við tað at vit fáa len undir út- búgving og hava rætt til ókeypis kost og logi tað fyrsta hálva árið, tá vit onga len fáa. Og at bíligt kamar er til taks fyri næmingar í lærutíðini. Um klassan kann 1 lu i | Leygardagur 14. apríl 1984 sigast, at vit hava havt tað stuttligt, og at saman- haldið hevur verið avbera gott gjøgnum all árini Um okkum sjálvar kunnu vit siga, at vit ikki altíð hava verið líka lættar at umgingist, og vit hava ikki verið feilfríar heldur. Sjálvt um vit nú eru komnar við atfinningum, so skal undirstrikast at vit eisini hava upplivad nóg gott og fingið góða hjálp og stuðul frá starvsfólk unum bæði undirvísarum og sjúkrasystrum á Landssjúkrahúsinum Hetta skulu tit øll tekk hava stóra fyri Takk fyri! Summarfritidin hjá búfólkunum bjargað Starvsfólkið á psykiatrisku deild, hava í sein- astuni gjert ymisk tiltøk, til tess at skaffa pening til ferð til Danmarkar, har 20 fastbúgvandi á deildini sleppa við. Signhild Johannesen, yvirsjúkrasystir á psyki- atrisku deild, sigur við Sosialin, at fyrireikarnir eru bilsnir og takksamir, at so nógv fólk hava tikið undir við tiltakinum. Bingo hevur verið í SMS og dansur í Kveldlot, umframt at sosiala deild býráðsins og Bygdaráðið í Vágum og Lions Club í Havn hevur latið eina peningagávu, eins og nógv privatfólk hevur nýtt høvi at stuðla. — Nú hava vit savnað saman 71.000 krónur, so meguleikin at rekka tær 100.000 krónurnar, sum ferðin kostar, eru nú tilstaðar, sigur Signhild Johannesen. Enn verður tó eitt bingospæl afturat, tí so nógvir lutir komu inn, at ikki allir vóru lutaðir burtur seinast. Í næstum verður tí skipað fyri bingo í veitsluhellini á Landssjúkrahúsinum. Starvsfólkið á deildini hava leigað fimm summ- arhús í Redby Klit í Vesturjúttlandi, har fimm fólk kunnu búgva í hverjum húsi. Her verður so pláss fyri fýra sjúklingum og einum starvsfólki í hverjum húsi. A psykiatrisku deild búgva umleið 50 fastbúgv- andi umframt at deildin eisini hevur dagsjúk- lingar. Grundin til at júst 20 sjúklingar sleppa í summ- arfrí til Danmarkar kemst av, at tað vóru fimm hús í boði at leiga, eins og hetta talið situr væl til tann partin av búfólkunum, sum kunnu ferðast so langt í ávísum tíðarskeiði. — Vit vilja tí eisini tryggja okkum, at tey sum ikki sleppa til Danmarkar, kunnu fara stuttar ferðir í Føroyum, so øll fáa ein møguleika at halda summarfrí, alt eftir hvat tey kunnu megna, sigur Signhild Johannesen. Farið verður við flogfari 26. mai, og verða ferða- fólkini burtur til 9. juni. Dag.