leygardagur 28. apríl 1984síða 11

| Leygardagur 28. apríl 1984 Síða 11 1 HØ Birgir Danielsen um dnedørdpii Bue Fin håfloygd ætlan men her er nogv rætt! Klæmint Eliasen i Lorvík ynskti at sleppa úr umbodsnevndini aftaná at hava verið har í 25 ár. Her tosar hann við Olaf Nielsen, stjóra Økid á Sundi er alt ov lítið til 1500 arbeiðs- Heri Mortensen á Tvøroyri varð valdur inn í umbodsnevndina i Føroya Fiskasølu Gjaldsjavnvágin vísir eitt samlað hall uppá 1.036 mill. kr., ið framkemur sum: Handilsjavnin -626 mill. kr Rentur av uttanlandaskuld -170 mill. kr Nýtsla av peningi uttanlanda -240 mill. kr Samlaða hall á gjaldsjavnv 1.036 mill. kr Utreidslurnar hjå danska statinum og tann parturin av yvirskotinum hjå Nationalbanka- num, ið er okkara (20 mill.), minkar um gjalds- javnvághallið við 636 mill. kr. til 400 mill. kr Hetta er tó ein vekstur uppá 244 mill. kr. í mun til 1982 Hesar 400 milliónirnar skulu so fíggjast við uttanlandalånitøku, sum pr. desember 1983 var 2.193 mill. kr. Ein vekstur uppá 490 mill. kr. í mun til 1982 Verður innflutningurin av skipum tíkin burt- urúr handilsjavnvágini, verður undirskotið um- leið 200 mill. kr. Henda stóra iløga skuldi i samfelagsroknskap- inum givið grundarlag fyri størri útflutningi og bett munandi um ferða- og farmaflutningsyvir- skotið. Ein stórur vandi, sum ikki altíð verður tikin við í teimum útrokningum, sum liggja sum grund- arlag fyri iløgum innan fiskiskap, er tann almenna studningsskipanin, vit hava. Tað má sigast at vera ógagnligt at rokna ílegugrundarlag á fiskaprísir íroknaðir studn- ing frá tí almenna. Serliga um hesin studningur gevur fiskinum ein hægri prís enn, hvat í ver- unleikanum kann fáast fyri fiskin, tå hann verð- ur seldur. Hetta kann fera til stórfiskiskap eftir ávísum fiskaslegum, sum tå ið kemur til stykkis, als ikki ber seg uttan studningsskipanina. Herfyri varð eitt nýtt idnadarprojekt »Idnadar- depilin å Sundi« kunn- gjørt fyri almenninginum Projektið fevnir um bygg- ing av 40 idnadarvirkjum umframt eini kjarnu, sum skal hava fleiri arbeiðs- uppgávur, eitt nú at taka sær av selu, verumenning og eðrum við. Eftir ætlanini skal pro- jektið verða liðugt eftir nekrum fáum árum og tø skal kunna geva 1500 ar- beiðspláss. Málið má vera, at vit lata ta sunnu marknaðar- mekanismuna ráða — um ikki, kann hetta fera til óbótaligan skaða CHALDUR Chaldur hevur í 1983 ekt um seluna við 24% í mun til 1982. Vegna tann vánaliga enska marknaðin eydn- aðist árið ikki so væl sum ætlað. Chaldur hevur gjørt eitt stórt arbeiði fyri at økja um søluna, og í 1983 komu ikki minni enn 37 nýggir fiskavøru- pakkar á marknaðin. Hesar nýggju verur saman við teimum verandi hava stóra framgongd á marknaðinum. Fyri 1984 er uppstillað eitt budgett við einum umsetningi uppá 15.572.825 £ og einum lítlum roknskaparyvirskoti. FODA-FISK A/S „Hóast vaksandi virksemi móti endanum á ári- num, varð úrslitið fyri 1983 heldur vánaligt. Orsøkin er, at reiðulig gongd er ikki komin á ætlaða framleiðsluvirksemi fyrrenn í byrjan av 1984. Arbeitt verður nú eftir ætlanum sum skuldu givið ein umsetning uppá 70-100 mill. kr. í 12 mánaðar. Hesar ætlanir skuldu givið eitt rakst- raryvirskot. Annars hevur stórur dentur verið lagdur á at effektivisera avgreiðsluna í Hirtshals við m.a. stovnsetan av serstakum útflutningsfelag L/F Feroya Fiskasela A.m.b.a. og serstakum flutn- ingsfelag, Nordsespedition. Tíðindablaðið Sosialur- in hevur tosað við stjóran á Feroya Fiskaselu, Birgir Danielsen og biðið hann um eina viðmerking til projektið, nú tað skal fevna um fiskiidnað og selu av fiskaverum eisini. Miðað ov høgt Hann sigur: — Tað er nógv rætt í tí sum verður fert fram um teknologiska menning, betran av figgjarstyring, at effektivisera selu 0. s. fr. Men eg sjålvur haldi ikki tað er realistiskt at miða so høgt, sum gjørt verður í hesum projekti. Tað er einki skeivt í tí at hava ein hegan málsetn- ing, men tað fer at taka nógv longri tíð enn mett. Tað fer ikki at taka 5 ár at byggja handa miðdepilin. Tað fara at ganga bæði 10, 20, 30 og 50 ár, áðrenn har verða 40 virki klár á Sundi. Tað er heilt vist. Birgir Danielsen heldur ikki, at Sund er rætta staðið, ti tað er als ikki pláss til 1500 arbeiðspláss á Sundi. Víðari sigur hann, at tað er ikki rætt at byggja veggustovur, barnagarðar og handilsmiðsteð 0.1. á einum havnaøki á Sundi. — Tað kann liggja alla- staðni. Eg kann heldur ikki síggja, at tað skal vera rætt at leggja »Kjarnuna« á Sundi. Hon er ikki bundin til Sund uppá nakran máta, og kann í vera, hvar sum helst. Annars haldi eg, at tankarnir eru háfloygdir, men ein kann ikki siga, at nakað skeivt er í teimum. Nú er so bert eftir at meta um realitetirnar, og hvussuleiðis ein rekkur á mál. Birgir Danielsen setir eisini eitt spurnartekin við havnaviðurskiftirni á Sundi. — Eg vil ikki siga pláss. Tað fer ikki at taka 5 ár men heldur 50 at fáa 40 ídnaðarvirki upp á føtur at Sund er brimpláss, men tað er ikki langt frá Fjerðurin er annars lagdur til fiskaaling og tit skulu selja okkara aliver- ur eisini. Fer tilikur idnad- ur at verða til ampa fyri alingina? — Ikki neyðturviliga. Tað velst um, hvat slag av idnaåi talan verður um. Verður tað kemiskur idn- aður, so gongur tað als ikki. Men er talan um onkran turran ídnað á landi, so man ikki fara at bila. „= Nú verður sagt, at fleiri av virkjunum skulu verða fiskavirki. Er tað realistiskt at rokna við, at feroyingar fara at byggja nógv fiskavirki bert eftir umleið 5 árum á Sundi? — Tað er ikki real- istiskt. Tað skal drúgv tíð til at byggja t.d. 15 fiskavirki. Birgir Danielsen sigur víðari, at vit feroyingar hava ongar traditiónir fyri idnaði. — Hyggja vit at tølun- um og kurvunum yvir út- flutning, so er einki sum bendir á, hóast vit gjegn- um bæði Menningargrunn og Ídnaðargrunn brúkt nógvan pening til ídnað, at annar idnadur enn fiskaidnaður er vorðin til nakað í Feroyum. „. Tú trýr altso ikki, at vit kunnu fáa í gongd ein alternativan ídnað? — Tað veir eg ikki, men eg sigi bert, at úrslitini higartil benda ikki á tað. Hetta hevur so samband við, at vit ongar trad- itiónir hava fyri tí. Vit hava traditión fyri at fiska og kanska vit nú fáa traditión fyri at etabl- era ein fiskiídnað. Birgir Danielsen heldur ikki, at vit eiga at undirmeta hetta: at hava traditiónir at byggja á. Framhald á baksíðuni