týsdagur 1. mai 1984síða 1

frælsi javnaður brødralag 57. årg. % kr. 5,- Fakfelagsformenn: Trygdin å arbeidsplåssum sum best ber til = ásíus Hægri skattatryst og hægri tollur! Borgarligi politikkurin liggur í sori Teir segdu skuldina svara til 19.700 kr. í part, tá teir tóku við. Hon verður tá teir leggja frá sær 68.200 kr. í part. Teir segdu fíggjarlógina uppá 700 mill. kr. í 1980/81 vera alt ov stóra. Ja, tað var reint oysl. Hon verður í 1984/85 meira enn 1.450 milliónir kr. uttan at tænastusteðið er hækkað. Bert oyslið er vaksið. Teir vóru bragdligir í 1981 og einki mark var fyri hvat gerast skuldi. Nú eru teir negdir við — sambært legtingsformannin — at samgongan og hervið samfelagið, bert anir hetta seinast árið av valskeiðinum. Er slíkt åbyrgdarpolitikkur? spyr Atli Dam formaður javnað- arfloksins og svarar: Nei hetta er ábyrgdarloysi í hægsta potensi. Síða 7 1. mai — verkafólk fylkist! Tað var tann tíð, tá verka- fólk óttaðust fyri ar- beiðaradegnum fyrsta mai. Ottadust, at tað sindrið av undirlentum arbeiði, ið fekst við benar- tænastu, skuldi verða tikið frá teimum, um tað av undangongufólki ar- beiðararerslurunar = varð borið so at, at dagurin hóast hungursræðslu fólk- sins fekk dám av ar- beiðaradegi — dagurin á árinum tá verkafólk steðgaði á og royndi at gera upp við seg sjálvi um mannaverdug meining var við framhaldandi slit- inum bert fyri at ana enn eitt ár. Ymiskliga djarvar hava broytingarhugsanirnar verið, og ymiskt er, hvussu skjótt borið hevur rætta vegin til tess at beta kor verkafólksins. Onkustaðni vóru korini so vánalig, at vandin fyri ótespiligari meislan og lívláti ikki helt teimum vånaligast støddu frá at gera uppreistur ímóti trælkandi harraveldinum og nógv armóðsblóð hevur runnið. Á okkara leiðum hevur hetta vanlukku stríð tíð- anbetur dugna verkafólk- astættunum so dánt, at almennur illvilji av týdn- ingi ikki longur er ímóti, at verkafólk eisini eiga mannaverdug lívsrættindi í samfeløgunum kring okkum. Frægast hevur vignast í teimum londum, sum av álvara fullu fyri teirri tá av mongum illasæddu humanismuni, sum meir enn aðrar heimsspekir undan vidgjørdu manna- virði sum so, sum ávísti sjálvsagda rætt einstak- lingsins til frælst at hugsa, trúgva og tala. Aðalvápnið var upplýsing og aftur upplýsing um lyndi menniskjans og tess meguleikar fyri andaligari og handaligari menning, um lívskorini vóru mannaverdug. Striltið hevur gingist hjá teimum stóru at vinna fatan fyri tervinum á upplýsing fyri fjeldina. Heima hjá okkum liva kanska enn fólk, ið minn- ast illviljan frá teimum ráðandi í heimbygdum teirra móti nekrum so sjálvsagdum. Tað gav at bíta, tá bendur í bygd í Norð- urstreymi fingu prest til at nokta myndugleikun- um at byrja skúla í bygdini. Mótmæli varð eisini undirskrivad av tegnum hjá presti og bóndum, men ólukkutíð — med páholden pen, so myndugleikarnir gjørdu av at fara undir skúlan beinanvegin. Niðurlagið um, at tað er vandamikið at upplýsa fiskara- og verkamanna- børn, er nú hjá okkum mestsum dottið niðurfyri. Men kortini ikki meira enn mestsum. Afturhalds- reddir eru tó enn í Føroyum um, at priv- atisera útbúgvina, um at tey, ið ikki eru fødd inn i åvsa stætt, ikki skulu hava hevi at nýta viðfedd evni og skil í tí verki, har tey á besta hátt kundi dugna samfelagnum. Upplýsingar- og útbún- aðarrætturin, sum sein- astu og frægastu árini í segu okkara hevur verið rættiliga sjålvsagdur, er nú aftur fyri svartasta afturhaldságanginum. Er nakað verkamannamál burturav, so er tað hetta. Men var hinvegin rætt- ur verkafólksins so sjálv- sagdur í allramannaeyg- um sum demokratiskt sinnaður fylkingarnar her á landi halda hann vera, so vóru heggini ikki so tung og títt. So vóru verkafólk ikki tey einastu í hesum landi, ið dag fyri dag yvir teldur skuldu prógva teirra framleiðslu- fori. Heldur ikki hevdu verkafólk verið tey einast- u, ið ikki vóru tryggjað fulla samsýning í sam- band við fráfall vegna sjúku. Heldur ikki hevði verið góðtikið, at verka- fólk yvir forskotsskattin bæði av vanligari- og fritidarlønini lutvist skuldu figgja eftirsteður hjá sokallaða vinnulívs- fólkinum /B-skatt-gjald- arunum. Stovnsetan av fyritek- um við íognarrætti verka- fólksins hevði ikki verið so illasæddur av teimum stýrandi sum seinastu ár- ini. Heldur ikki høvdu hóttanir um arbeiðsmiss vegna politiskar áskoðanir komið uppá tal. Altsamalt ítekiligar á- bendingar um, at manna- rættindi okkara á jøvnum foti við aðrar stættir ikki enn eru so sjálvsegd, sum tað semir seg í sokallaðum demokratiskum upplýst- um samfeløgum. Uppaftur sterri áminn- ing til arbeiðandi feroyska fólkið er hetta um, at langt er á mál og at stríðið fyri eins lívstreytum fyri alt okkara fólk ikki enn er hålvstriiit, men at hetta á ongum sinni má vikna. Men vónina hava vit og amboðið, okkara virkis- føri, hava vit eisini. So nú ræður um meira enn nakrantið at fylkjast um hugsjónarligu rættferås- stevnuna og sameint reka í dýpið mannatýnandi svartaspilluna, ið serstak- liga seinasta valskeið hev- ur nívt einasta sanna til- fang okkara — arbeiðandi fólkið. Kristjan Dahl ——————————