leygardagur 5. mai 1984síða 9

Hilmar Kass um sjónvarpið: Iløgurnar ov stórar — heldur áttu vit at byrja í smáum, og síðan bygt út, — alt eftir teimum møguleikum, sum sjónvarpið verður ført fyri, sum frálíður, sigur Hilmar Kass, tingmaður fyri Leygardagur5. maí 1984 Sjålvstyrisflokkin Ætlanin var, at vit fyrst skuldu stovna føroyskt al- ment sjónvarp, og síðan útby ;gja tað, sum tíðin leið, og fólk vóru til at taka í hesum arbeiði. Tað hevur ongantíð verið hugsanin, at tað skuldi verða reint føroyskt sjónvarp frá einum degi til annan. Tað er greitt, at hetta tekur ár at fáa í rætta legu, og persónliga haldi eg ikki, at tað er sunt at seta 18 fólk vegin. Hvussu nógv fólk held- ur tú vera neyðugt, fyri at sjónvarpið kann fáa eitt feroyskt »andlit«? Tá vit figg)- arnevndini og hetta málið r å skrånni, mæltu vit ! hyggjaragjaldið voru 1 varð sett til 600 krónur niggju fólk. at starvast í sjónvarpinum Nær var tað? Eg haldi, at tað er minst tveir mánaðir síðan Hvat leggur tú mest dent á, verður sent í sjón- varpinum? Persónliga vil eg leggja dent á upplýsandi tilfar, eitt nú TV-avísin og TV-aktuelt og annars upplýsandi filmar Er tú samdur við sjón- varpsstjóranum um íkki at senda donsku TV -avis- ina? Tað er eg avgjørt ikki! Sjálvandi skuldi TV- avisin verið send í tillag- ingartíðini. Ístaðin at fara undir at karva donsku TV -ávisina sundur, so átti sjónvarpsmanningin held- ur at lagt sent á at gera føroyska tidindasending, sum kundi verið iskoyti til donsku tíðindin Donsku tidindini eru fyri ein part óviðkomandi fyri feroyingar? TV-ávísin er týðandi partur í sendingunum, ti hon er upplýsandi tilfar Eg ásanni kortini, at okkurt av hesum hevur minni at tyða fyri okkum, men sjónvarpið sendir eisini so nógvar aðrar sendingar, sum hevur litl- an áhuga fyri almenn- ingin. Vil Sjálvstýrisflokkurin ikki ganga inn fyri at beinan- varðveita feroyska málið í sjónvarpinum.? — Jú, men eg haldi ikki, at feroyska málið stendur so veikt, at tað ikki verður varðveitt, hóast sjónvarpssendingar eru á fremmandamáli. Fyribrigdið >Tíðaró- javni«. Hverja ávirkan fær tað á feroyingin, um flestu sendingarnar koma úr útlondunum? — Hetta er fyribrigdi, sum øll onnur lond eisini hava verið fyri, tá tey fingu sjónvarp og útvarp Eg vil tó viðganga. at sjónvarpið hevur sterri virkan á framferðina hjá fjøldini enn útvarp. men im skynsamiliga verður farið fram, so skuldu vit eisini megnað slíkan fjel- miðil Viðvíkjandi tíðarójavna at eg persónliga ikki skilji, at fólk góðtaka dráp og aðrar ómenniskjansligar hend- ingar og harðskap í sjón- varpinum, men so skjótt og gott, at fólk sýna, at tey eru góð við hvert annað, so venda fólk sær móti ti. Hetta er legið, og eg veit ikki um tað kann koma undir fyri- brigdið tíðarójavna. Um vit skulu miðja móti at fáa so nógvar feroyskar sendingar sum gjørligt, so mugu vit sam- stundis gera okkum greitt, at figgjarorkan hjá okkum ongantið verður so stór, at vit kunnu gera stovnin feroyskan burtur- av! Heldur tú at tað er rætt, at keypa ein trolara fyri 10 mill. krónur, seta ein skip- ara, styrmann og kokk og so halda, at teir einsamall- ir kunnu fylla hann«? Tad var heldur so vil eg viðmerkja ikki við tilráðing frá mær. at hatta »farid« varð keypt Heldur tu at »farid« við slíkari manning kann fylla tað einsamalt? — Tað kann helst fiska, to at tað ikki verður fullfermt Er tað rætt at gera so stórar iløgur? — Nei, iløgan bleiv ov stór. Ti verður tað dupult skaðiligt, um sjónvarpið Orð og mynd Dagny Joensen Hilmar Kass, logtingsmaður Sjónvarpsmann- ingin eigur ikki at nýta tíð til at kuta donsku TV- avísina sundur. Heldur áttu teir at brúkt orku til at gera foroyskar tíðindasendingar, sum iskovyti til donsku TV-avísina skal seta stóra manning, sum vit als ikki vita, um dugur er í Vit vita øll, at fólk í almennum stervum verða hangandi, hóast tey gera nógv ella einki, so bert tað i sær sjálvum, er nog gott grundarlag fyri, at tað skal haldast aftur, at hesin stovnur ikki ov stórur, men heldur eigur hann við tíðini at verða útbygdur eftir føri- muni og peningaligari gerst orku Tað verður val til heyst- ar. Um ikki manning er til at skipa fyri valsending- um. hvat so? Eg haldi ikki, at tað er mest kostnaðarmikið at gera valsendingar, og um hesar verða í sjónvarp- inum so fara vit eins og aðrir flokkar at luttaka Her verður ikki talan um at taka brot úr, so tað verið so tíð- iyr skuldi arkreviandi ikki starvs- fólkið í Sjónvarp Føroya, sigur Hilmar Kass at nds enda Plantusølan i Hoydølum boðar frå, at har er opið leygar- dagin til kl. 14. Plantingarnevndin Hvussu skal almenna sjónvarpið mynda seg? Hetta er ivaleyst ein spurningur sum flest øll fólk seta sær, men sum sýn- ist ógvuliga flektur í letuni. Sosialurin hevur sett sær fyri at fara undir greinareð um evnið, og hevur heitt á politikarar, målfrød- ingar, fólkalívsfreðingar og onnur fólk, sum siga sína hugsan um sjón- varpsmálið. Í dag er tað Hilmar Kass, sum fyri Sjálvstýrisflokkin, leggur fyri: Sagt um sjónvarpið: Preben Heide, danskur sjónvarps- maður, í Sosialinum 18. februar 1984: „Hver heldur at tað ber til at keypa ein trolara fyri góðar 10 mill. krónur, seta ein skipara, ein stýr- mann og ein kokk og so halda, at teir einsamallir kunnu fylla bátin hverja ferð? Jógvan Asbjern Skaale, sjónvarps- stjóri í Sosialinum 1. mai 1984: „Andlitið hjá einhverjari sjón- varpssteð í heiminum er tíðindasend- ingin, og tí haldi eg ikki, at tað er rætt at senda donsku TV-avísina beinleiðis. Grein í Sosialinum 29. september 1983, um fyribrigdið »usamtidighed« (Tíðarójavni): Tíðarójavni merkir mentunarliga framgongdin í einum ídnaðarlandi, har fortíðin ávirkar samfelagsbólkar í hugsunnarhátti og tilvitsku, t.d. sum mótsetningar millum ung og gomul, arbeiðsfólk í framleiðsluni og handverkaran, og millum samfelags- bólkar á bygd og í bý. Tey gerast identitetsleys! Vandin við so nógvum útlendskum sjónvarpssendingum kann hava við sær, at tíðarójavni stendst, har ein- staklingurin ikki skilir millum óveru- leikan í sjónvarpinum og veruleikan í egna samfelag. Í bókini „Bern fer TV« verður fyri- brigdið ótíðarjavni brúktur fyri at vísa á sjónvarpsárin hjá børnum