hósdagur 17. mai 1984síða 7

Nr.58 17 mai 1984 uðindablaðið $0Stalurin Síða 7 Løgreglumadur Dagblað- sins: Brótið grundlógina ! Hvussu langt kann ein lógarinnar talsmaður fara í sínum boðskapi til fólk um at bróta lógina? Um ein ríkissettur løg- frødingur alment heitti á fólk um at bróta landsins lógir, hvussu leingi hevði hann tá sitið í starvi? Her hugsi eg ikki bert um ein tilvildarligan ríkis- lentan persón, og ei heldur um ein tilvildarligan lóg- arparagraff, men um hin rikislønta løgregluverjan Regin Jespersen íDag- blaðið 9. mai 1984) og so sjálva Grundlov af det Danske rige. Henda lóg gevur ellum rætt til at hava politiskar hugsanir, uttan at "hetta skal neyva teimum í borg- araligum rættindum, starvi ella ødrum. Grein Regins Jespersen er ein beinleiðis áheitan á Feroya fólk um at bróta grundlógina. Berufsverbot Ein freistast til at halda, hóast tað ikki ljóðar ser- liga demokratiskt, at tað hevði verið hent — og samstundis tryggari — at vit nýttu tað tey kalla berufsverbot. Fyri bert at nevna nøkur fá dømi. Hugsið um stóra sovjetvinin, rekt- aran á Feroya Lærara- skúla, fleiri lærarar á Fer oya Studentaskúla fyri ikki at tala um kommun- istisku og almennu kapitalistar okkara, ið manna flestu av leiðandi almennu stervunum? Milt sagt etaðist eg, tá, eg las hesa grein. Vanliga øtist eg ikki, tå eg lesi Dagblaðið, tí tað mesta av tí kundi væl verið skrivað undir krígnum, tá flokkur og blað var veruliga f.... (orsaka, teir hava dóm fyri tað, at tað eru teir ikki). Men henda dag, ivadist eg í, um vit vóru komin í kríggj við eitt land. Eitt land, sum aldri hevur verið í kríggj við nakað vestureuropeiskt land. Harafturímóti eitt land, sum hjálpti avger- andi til, at vit ikki komu í kløtur á vissum vinum hjá ávísum kreftum her heima aftaná 1945. Teir neistar ana enn Tað vistu vit øll. Men at teir skuldu ana so sterkt innan okkara danska politi, tað átti eg kanska at vitað. Eg veit um amerikanska kanning, sum á vísindalig- um stigi sigur, at teir sum leita sær politi-utbugving, ikki hava hin hægsta intelligens-kvotientin. Men slikt er ongin fyrigeving i hesum føri. Antin má føroyska (danska) politiið her heima avnokta hesa grein, ella má Feroya fólk skilja tað sum, at løgregl- an heitir á fólk um at bróta Danmarks Riges Grundlov. So målsliga jånkasliga spyr Regin Jespersen: Nu er uppå tidina at vakna. Vit kunnu svara: Nær er uppiå tidarinnar kodda komið at vaska sínar hendur og taka handsk- arnar av? Vit eru sanniliga nógv her á landi, sum kenna okkum ótrygg við donsku løgregluna, so leingi sum menn sum Regin Jesper sen í handskum legregl- unnar heita á fólkið um at bróta grundlógina og inn- flyta >Berufsverbot<. Um tað verður innflutt, átti knippil hansara at verið hin fyrsti sum skuldi rokið fyri berufsverbot. Ti almennur tænastu- maður, sum heitir alment á fólk um at bróta lógina, enntá grundlógina, átti ikki at verið verdur nógv- ar dagar aftur í lógarverj- unnar sessi. Annars gerst fólkið ótrygt, og kann neyvan líta á sína løg- verju. Nakað heilt annað er, at greinin vitnar um eitt so primitivt tjóðarhatur, sum tú neyvan sært í sið- menta heiminum í dag Stutt sagt etast tú um tað og skammast yvir at vera førovingur. Skalt tu umbera hesum Dagblads- monnum, ella skalt tú grína, ella skalt tú gráta? Men hvat siga tit, Feroya fólk? Lesa tit ikki Dagblaðið? Væl var, um so var ikki. Men álvaratos, eru vit ein siðment tjóð, ella ein primitiv samling av hottentottum, sum vit landsmenn tíverri ikki kunnu taka í álvara? So leingi, sum menn sum Regin Jespersen ikki eru settir úr starvi, ætli eg ikki at seta nakað navn undir mínar greinir, og skilji væl at aðrir heldur ikki gera tað. Vit vita, hverja viðferð vit kunnu rokna við at fáa av okkara donsku »løgverju«, sum heitir á fólk um at bróta grundlógina. Ti heiti eg hervið á fut- an um straks at seta Regin Jespersen úr starvi! (Henda seinasta reglan bert um Sosialurin vil taka undir við sjónarmiðn- um, jfr. grein Dagblaðsins 9. mai 1984 — annars strika hana, tí hetta er eitt »krav«). Nú er sanniliga tíð til at vakna. Móti Dagblaðs- fasismuni, og teirri spillu teirra ókrút setir í millum landsmenn okkara! Gott summar! Dagbjartur Russar egið folkaslag! Jógvan Sundstein, legtingsformaður, Kæri Jógvan Sundstein. Ég ætli mær ikki at gera tær nakrar ónáðir, men vil sum hampiliga væl skúl- aður etnologur hava fult greiði á svari tínum upp á fyrispurning í Sosialinum um at: „Russar eru eitt rætti- liga egið folkaslag«. Tú manst verða skeivt endurgivin í blaðnum. Um ikki, so spyrji eg: Hvat er eitt egið fólka- slag? Er tað feroyingar, amerikanarar, bretar, týskarar, fransmenn, molukkar ella maoriarar. Í mínum huga eru øll fólkaslog (folkasamfeløg) egin í tann máta, at mál, mentan, seguligar for- treytir, politiskar og átrúnarligar áskoðanir í vissan mun eru ymiskar. Men øll menniskju eru tó tey somu. Ella skulu vit fylgja rás- ini til Miðeystur, India, Kina ella Suðurafrika? Eftir vitjan á tveimum ferðum í USSR í hesum býum: Moskva, Lenin- grad, Novgorod, Tasjkent, Samarkand og Buchara, havi eg við opnum sinni onga tíð lagt merki til nakað sermerkt „rættiliga egið folkaslag« í negativ- um týdningi. Men eg havi fingið virð- isliga mótteku — ofta til- vildarliga — av hegum og lágum mentafólki, sum í øllum lutum leiðir tank- arnar aftur tii gott gamalt føroyskt gestablidni. Svara mær ti: Hvat meinar tú við, at russar eru eitt egið fólkaslag? Vinarlig heilsan, Andrias Hejgaard Heila- tvattur Í hesari viðmerking greiðir Jóannes Dalsgaard, løgtingsmadur frá hví hann ikki var og vitjaði stødirnar i Mjørka- dali Í tí sjónvarpssending, sum herfyri varð varpað út um vitjan tingmanna í Mjerkadali og á Sorn- felli varð dúgliga stungið til teirra, sum ikki vóru við, men sum annars hava verið atfinn- ingarsamir mótvegis ser- stakliga troppscatter- steðini hjá USA. Eg fari tí at loyva mær at greiða frá, hví eg ikki luttók í hesari útferð — ikki tí at mín steða hevur serstakan áhuga, men tí at tað er nakað principielt spinnandi galið við tí innbjóðing, tingmenn fingu. Tá tingformaðurin bar tingmonnum innbjóð- ingina frá Mogens John- sen, gjørdi eg vart við, at legtingið jú í 1970 hevði lýst steðirnar á Sornfelli at vera ólógligar. Av hesum má fylgja, at tingmenn ikki kunnu fara niðan í Mjerkadal á hendan hátt, ella við eðrum orðum: lóggev- arar kunnu ikki taka við eini = innbjóðing frá einum ólógligum stovni. Heilt annað og eðrvísi hevði tað verið, um leg- tingið nú tað hevur sam- tykt at kanna málið um troposcattersteðina sjálvt avgjerdi at fara niðan á steðina. Tá hevði Viðv.russum | Vinarliga hýs mær hesum reglum. Viðvíkjandi russum, so varð nógv talað og grenjað inná javnaðar- flokkin í síni tíð um, at teirra var ábyrgdin av, at vit duttu um teir, hvar vit so fóru i Føroyum — so um plastikkposarnar, hvat mundi vera í teim- um? Bróðurpartin av hes- um skemdarkegli átti tá Pauli Ellefsen, sum seinni gjørdist legmaður, bert um tit skuldu ivast um, hver legmaður okkara er. Men nú vit skriva 1984 er skilið við russum verri enn nakrantíð, men før- oyskar russar tekur P. E. ikki uppá tunguna, hóast hansara er ábyrgdin fyri ekta talinum. Tað skal vera langt frá mær at illteinkja hetta fólk fyri alt tað, Dimma og Dagblaðið leggur tað undir, men hesin ljóti at- burður hjá stýrandi blød- unum kann ikki annað enn skaða samskifti okkara við teir eystanfyri, sum vit, hvussu víkir og vendir, mugu samráðast við. Men kanska er tað ikki bara av (ti ringa, at sambandsfólk á forsíðuni á egnum blaði kunnu lesa seg fram til úrslitið av »ellefska« russarapolit- ikkinum. Fleiri russar enn nakrantíð og passaligt sambandskt mannahatur afturat. Nógv legið hevur spurst burturúr hesum samgong- uskeiði. Laksin avreiddu teir beinanvegin, grunnar kanska eitt ávíst skil verið í at farið við Lagt kann verða aftur- at, at tá ið nú tingmenn tóku við hesi ólógligu innbjóðing, so kundu teir havt gjørt sær og hyggjarafjeldini tann beina at brúkt hevdini í staðin fyri at sitið sum ómælandi! Tað var undirstrikað, at vitjanin einki hevði við politikk at gera, men sjáldan havi eg hoyrt so politiska talu, sum hana landsknektur Reagans helt fyri ti gånandi ting- manna- og blaðmanna- hópi. Tingmenn vórðu heilatvignir so tað mun- aði og delskni teirra á hesari vitjan boðar ikki. frá góðum í tí kanningar- arbeiði, sum stendur fyri. Jóannes Dalsgaard landsins tømdu teir, utt- anlandsskuldina trífald- aðu teir, útróðurin drupu teir, skatt gjerdu teir til nakað, ið mest var fyri smámannin; skilagóðari millumlandasigling for- komu teir. Og sum felags minni um skilaleysa sam- gongulagið stendur eftir teir láturliga almenna sjónvarpið, sum bæði skal vera og ikki. Qw