leygardagur 19. mai 1984síða 6

Nú ið komið er so vítt, at tann Síða 6 tíðindablaðið Útgevari: p/f sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Møller Argjavegur 26 Postsmoga 76, 3800 Tórshavn telefon 11820 Politiskur- og fyritaksblaðstjóri: Krisjan Dahl Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen og Jóhann Mortensen Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 Ein dýrgripur hjá føroysku tjóðini 1. APRÍL FÓR almenna sjónvarpið at senda. Fólk eru énøgd við sjón- varpið og tað hava tey eisini alla orsøk til. Tilt. cið er lítið umhugs- að og illa fyrireikað frá politiskari síðu. Hetta er orsøkin til ta stóru énøgdina. Í SAMBANDI VID almenna sjón- varpið hevur SOSIALURIN roynt at fingið ymiskar hugsanir fram. M.a. hevur blaðið tosað við um- boð fyri fleiri politiskar flokkar. Umboðið fyri fólkaflokkin, sum var í blaðnum týsdagin, tók íkki undir við almennum sjónvarpi. Vit skuldu hava sjónvørp á ymiskum privatum hondum. Tað gevur kapping. Og tað eru vit samdir í. Men vit hava eisini okkara hugsan um hver kemur at tapa eina tílíka kapping. SJÁLVANDI SKAL føroyska sjón- varpið verða alment. Tað skal vera skúli og mentunarstovnur. Tað skal leggja stóran dent á upplýs- ing og á mentunarligar sendingar. Tað skal gera vart við samfelags- spurningar og vekja áhugan fyri samfelagsviðurskiftum millum fólk. Tað skal vera bolverkið móti árininum uttan eftir. Í løtuni hava vit eitt stórt úrval av sjónbondum. Um ikki so nógv ár hava vit eisini satelitt sjónvarp. Tað vil siga at árinið uttan eftir verður ivaleysa stórt kortini. OKKARA ALMENNA sjónvarp skal verja føroyska mentan og føroyska siðmenning. Sammett vid alt tad, id vit longu nu kunnu siggja å sjånbondum og tad, sum vit seinni fara at siggja frå ut- lendskum sendistødum um sate- littar, verður okkara føroyska sjónvarp bert ein dropi í havinum. Men hetta verður tann dýrabari dropin. Tann dropin í havinum, sum skal varðveita føroysku fólkasálina, tá alt tað útlendska og fremmanda kemur inn á okkum. Yvirlýsing skipan í samfel- á Feroya Læraraskula tað neyðugt at lata við seg oddagrein VIT EIGA TÍ AT viðurkenna almenna sjónvarpi sum ein mentunarstovn. Tað vil siga at vit eiga at lata hendan mentunar- stovn fáa somu sømdir sum aðrir mentunarstovnar í landinum. Her hugsa vit um bókasovn, skjalasøvn, fornminnissøvn o.s.fr., Hesir stovnar eru á fíggjarlógini. Mentanin er almenn og eigur at koma øllum til góðar. Og sjálvandi átti almenna sjónvarpi at fingið eina nóg stóra upphædd á lands- ins fíggjarlóg soleiðis at vit fingu eitt veruligt og gott alment sjón- varp. t.u. VIT NEVNDU AT umboðsmaðurin fyri fólkaflokkin vildi hava sjón- vørp á ymiskum privatum hond- um soleiðis at fólk kunnu velja ímillum ymiskar sendistødir og gjalda síggjaragjald til ta sendi- staðina teimum dámar best. Hetta vildi ført til eina kapping um profitt. Helst vildu útlendskar lættisoppasendingar givið mest av sær. Og tá profitthugsanin tekur ræði, missir virðingin fyri mentan, siðmenning og samfel- agsviðurskiftum skjótt fótafestið. TAPARIN * HESI kapping fólka- floksins er tí funnin framman undan. Tað verður føroyska ment- anin, føroyska siðmenningin og vidurskiftini av almennum áhuga í føroyska samfelagnum. Javnaðar- flokkurin tekur ikki undir við at vit fyriskipa eini kapping sum kann kosta føroysku tjóðini hesar dýr- gripir. Í KOMANDI ÁRUM fáa vit møgu- leika at síggja nóg mikið av út- lendskum. Lat tað føroyska sjón- varpi verða alment. Lat tað verða bolverk móti árininum uttan eftir. Megintreytin fyri hesum er at sjónvarpið fær veruligar somdir á landsins fíggjarlóg. og millum manna. agnum, sum hevur til upp- gávu at verja einstakling- in móti órætti, beinleiðis verður misnýtt til tað evuta, finnur Lærararáðið koma og hevur tí samtykt alment at fordema ta óhugnaligu mann- jagstran, ið alsamt herðir á í føroyskum fjølmidlum Lærararáðsins vegna 16.5.1984 „ Jeffrei Henriksen formaður Nr. 59 — 19. maí 1984 »Bare tupere rakket« Hýsið mær hesum fáu reglum. Hvat vilja tingmenn okkara við teimum trim- um løgtingssamtyktunum um, at vit ikki skulu hava hernaðarútbúnað í okkara landi og um, at vit annars skulu haldast uttanfyri allar hernaðarsamgongur — tá teir kortini í út- varpinum kunnu fáa seg til at siga, at alt kortini er í lagi. Ja fegnast um flest meguligar útlendskar her- naðar- og fregnarsteðir her á landi. Eg hoyrdi mestsum burturvið eðrumegin brot úr vidtalu, útvarið hevði við onkran tingmannin í samband við vitjan teirra hjá hersetingarvaldinum. Ein av fólkafloksher- naðarprofetunum Páll Vang lat sera væl at. Undurfulla og forlipta frá- segn hansara minti ikki sørt um hana um Lisu i Leikalandi. Men hesin vanlukku oyðingarútbún- aður er ikki ætlaður til spæls. So frægt mátti hann vita uttan at verið hernadarfrødingur, men skúlalærari er hann so kortini. Jógvan Sundstein gav okkum eisini fatanina av, at hetta var als einki at tala meira um. Hetta hoyrdi mestsum tíðini til og vit áttu heldur at fegn- ast um at kunna virka fyri sterri ótryggleika fyri tey, ið vilja okkara heimi an, hverji tey enn eru. Hilmar var tann mest tekiski av teimum eg hoyrdi — tó samstundis við at viðganga, at hann ikki hevði skilt petti av ellum tí nógva, hann hevði sæð og hoyrt í Mjerkadali. Tólini dugdu ikki at tala og etast kundu tey heldur ikki. Helst vóru tey bara sokallaði »relæ« til sundurgreinan og um- skifti av signalum. Hóast ikki skilt petti av nøkrum stødini vidvikj- andi, so våga teir sær at varpa út um Føroya land, at hesin útbúnaður ikki er mikið ødrvisi enn sak- leysar leikur og at her- naðarligur er hann als ikki. Hví reksa teir í slíkum forum ikki heldur upp orðaljóðið/-ini í t.d. løg- tingssamtyktunum um hetta skemdarmál. Hví agitera fyri nekrum, ið sambært almennu steðu okkara, er so andstygg- iligt, at sjálvt treiska tingið er einmælt ímóti. Hví agitera hesir borg- arligu garpar ímóti, at vit foroyingar eru frælsir og friir. Hví skulu vit fjøtrast av týningarhugi útlend- inga. Vit vita hvenn tað dryppar á, tá tað regnar á onkran anna. Men álvara- tos, so haldi eg at okkara borgarligu »isinkræmm- arar« áttu at dugað sær hogv og hugsað nakað meiri um tað fólk her býr og nakað minni um hverji »privat-agenturir« kundu staðist av hernaðarligum atgerðum á okkara leið- um. Eitt er so tað, at vit, so leingi uttanríkismálini eru donsk, tíðanverri sjálvir ikki hava alstóran megu- leika fyri at broyta sam- skifti okkara við Nato. Men eina stæðu eiga vit at hava — og sambært henni átti eingin tingmaður at liðið av beinleiðis >hernað- armani<, men heldur av ræðslu fyri lagnu okkara um kriggj skuldi borist á. Borgarliga fylkingin er ell hernaðarhugað; minni borgarligu fylkingarnar ikki nóg mikið óhugaðar, so javnvág fæst. Úrslitið má so vera, at tingmann- ingin mestsum uttan und- antak er búgvin til út- skiftan. Tess meiri greitt má hetta vera, tá ting- menn kropp á kropp í útvarpinum syngja her- teku- og kúgingarveldin- um prís, júst tvertur ímóti almennu steðu okkara til hetta mál, fyri ikki at siga tverturimóti ti stødu, ið sømir seg í slikuin føri fyri upplýst fólk. Antigun Ikki so opinskáraður Adolf! Í Søsialinum nr. 52 hevur Adblf Hansen, løgtings- maður, ein langan epistul um uppskot javnaðarflok- sins um minstulen til út- róðrarmenn. Hann sigur, at svika- brøgd javnadarmanna móti føroyska útróðrar- flotanum í 70-árunum vóru so stór, at hesi vóru viðvirkandi til, at fiski- vinnuflokkur varð settur á stovn. Hesin skuidi so sum tann einasti virka fyri sámuligum korum fyri útróðrarfólk okkara. Nei Adolf Hansen, nikkudukka tín, so lætt sleppur tú ikki. Sannleikin er tann, at tú sjálvur royndi at steðga málinum um minstulen eisini fyri útróðrarmenn. Ottin í ødr- um flokkum fyri enn sterri undirtøku útróðrarmanna fyri einasta sanna verka- fólkaflokkinum. javnaðar- flokkinum, var so mikið stórur, at tú við aftur- haldsstuðli aðrastaðni fekk steðgað uppskotin- um fyribils. Øvund Adolfs inn á javnaðarflokkin lýsir í- gjøgum alt tað. hann her skrivar. Men Adolf. hví hevur tú ikki sett fram uppskot um munstuløn til útróðrarmenn — hverki eið ella orð um hetta hesi vanlukku 5 og 1/2 árini, tú hevur sitið á tingi. Sannleikin er sjálvandi hann, at tú, sum umboð fyri tað mest konservativa borgarliga, ikki kann hava stórvegis áhuga fyri verk- amannafjeldini, og hetta hevur tú sýnt við ellum ti, tú higartil hevur nomið við. Hatta sosiala heitið, tú hevur tengt uppí hatta floksskapilsi, er ikki til annað enn at villleiða folk- id vid. Vit eiga heldur ikki at gloyma, at hesin sami Adolf Hansen hevur verid formadur i Meginfelag Ut- róðrarmanna, men hóast tað. so er einki uppskot komið hagani um minstu- len til útróðrarmenn. Er henda stætt svikin, so er tað mest av ellum av Adolf Hansen. At tú á tingi hevur sitið sum onnur nikkudukka, kunnu vit javnaðarmenn ikki lastast fyri, tí uttan mun til hvussu víkir og vendir og uttan mun til, hvat samvitskugrisl tú nú gert tær vegna útróðrar- menn okkara, so stendur enn fastari enn áður, at einans javnaðarflokkurin hevur sýnt vilja og hegni til at stríðast fyri verka- mannafjøldina. Demini eru mong. Minstalenin, forskots- rindan, prísviðbótin og nógv onnur til frama fyri veiðandi fólk okkara. Adolf harafturimóti hevur ikki gjørt annað enn at sæta sær sjálvum. So títt og knapt ting- og nevndarsessir vóru bjarg- aðir, slepti hann t.d. fiskasølumålinum uppá fjall og mangt annað við. Feroysku tjóðini kanst tú vinna onkrar neisur afturat, men einki val. Hetta tykist tú at hava sannað, nú tú til komandi val hevur avgjert at berjast við aðrar og óndari maktir enn tína elskaðu Fiskasølu og reidarafjøld- ina. Eg vil heita å javnadar- flokkin um framyvir at standa eins stinnur i stríð-