leygardagur 26. mai 1984síða 12

Síða 12 Sóttin svarta oyddi bygdina — ti so fáar Sámal Johansen heldur fram við greinareð síni um bygd- irnar í Norðstreymi Vit fara av Gjánoyri og koma til Hvalvíkar sókn, vit fara suður um Skrið- heyggj og Hallið og koma suður í Nesið. Fyrst í 1930 árunum bú- settust tríggir tjernuvík- ingar á økinum frá Nesinum suður til Streymin. Tann norðasti settist næstan á sjálvum Nesinum, tann næsti einar 400 m. sunnari og tann triðji tætt norðan fyri brúnna við Streymin, men tá var sjálvsagt eingin brúgv. Hesir menn eru allir fluttir burtur haðani, húsini eru seld, og traðir- nar, sum stórur partur er veltur, eru falnar aftur til festið. Tað sunnasta húsið er tikið niður og flutt til Streymnes, men bæði tey norðari húsini standa enn. Henda nýggja bygdin skuldi, sum vitiligt er, fáa post eins og aðrar bygdir, og pápi mín, sum sigldi við posti, skuldi fera post til allar bygdirnar í Sunda lagnum norðan fyri Streym, bæði á Streymoy- nni og Eysturoynni. Teir á posthúsinum í Havn spurdu, hvussu henda nýggja bygdin æt? »Bygdin hevði einki navn<, varð svarað. „So mátti hon fáa eitt navn sum skjótast, annars kundi hon ongan post fåa«, søgdu teir á post- húsinum. Nú vildi so væl til, at norðuri á Eiði búði ein sera skilagóður maður, sum var dagligur gestur við postbátinum, tað var R.K. Rasmussen, lækni, og ein morgun, hann kemur um borð í postbátin, fer pápi at tosa við hann um hesa nýggju bygdina, hvussu hann helt, hon skuldi eita? »Ja,« sigur Rasmussen á sínum sermerkta Eiðis- máli, »har er eitt nes, har suðuri, og sunnan fyri nesið er ein vík, eg haldi Nesvík vera eitt gott navn.« Og so varð, bygdin fekk navnið Nesvík. Í sjálvari Nesvík er einki fastbúgvandi fólk, men navnið Nesvík er komið fyri at verða verandi. Hyggja vit at telefonbókini, bæði uttan á permuni og inni í bókini, har ið yvirlit yvir auto- matsteðir er at finna, síggja vit, at eitt stórt eki norðuri í Sundalagnum hava teir kallað Nesvík, tað eki hevur talið 22. Til hetta ekið hoyra bygdir bæði á Streymoynni og Eysturoynni. Á Streym- oynni eru hesar bygdir í eki 22: Hósvík, Við Áir, Hvalvík, Streymnes, Saksun, Nesvík og Langa- sandur, og á Eysturoynni, Oyri, Oyrarbakki, Norð- skáli og Svínáir. Sum sagt, er einki fast- búgvandi fólk í sjálvari Nesvík, men suðuri móti Grenhólmi búsetti fjórði tjørnuvikingurin seg, einar 3 km sunnan fyri Nesið og Nesvikina, hús hansara verða eisini roknað fyri at vera í Nes- vík. Við seinastu fólka- teljing, 1977, var eitt húsarhald í Nesvík og trý fastbúgvandi fólk. Har norðuri er Streym- urin, eitt ógvuliga sjáld- samt fyribrigdi. Annars er streymur einki sjáldsamt fyribrigdi her hjá okkum, streymur er rundan um allar oyggjarnar og inni í sundum og fjerðum. Tað sjáldsama har norðuri er, at meðan tað fleðir og fjarar regluliga seks og seks tímar norðan fyri Streymin, so stendur tað stilt sunnan fyri Streymin. Td. kann stórur partur av botninum fjara turrur í herðum „og so tey trý, streymi norðuri við Norð- skála, men suðuri á Hval- vík stendur tað stilt, og regulig flóð og fjera, kunnu vit væl siga, er eingin líka suður á Kirkju- benes. Sunnan fyri Streymin kann eisini vera flóð og fjera, hesa flóð kalla teir sundaflóð og sundafjeru, hetta hevur einki við regluliga flóð og fjøru at gera, men kann vara fleiri dagar, ja, vikur, tað velst um, hvussu veðrið er. Tað er liviligt norðuri við Streymin, hevur tú bát og kastidorg, ja, bara tráðu, heldur tú pottin. Til Hvalvíkar kommunu hoyra triggjar bygdir, tær eru Hvalvík og Streymnes sum búgva tætt norðan fyri Grenhólm, tey trý eru tað einasta, sum er eftir av nýbygdini Nesvík. Streymnes er gomul bygd. Har eru 12 merkur, 6 ognarmerkur og 6 kongsmerkur, hagapartarnir eru tveir: Fyri Framman og Fyri Norðan, 3 ognarmerkur og 3 kongsmerkur eru í hverjum hagaparti. 1584 vóru tær 6 kongs- merkurnar í Streymnesi eitt festi, men í Gabels- tíðini fór tað í tvíningar Nr. 62 — 26. maí 1984 við trimum merkum í hverjum festi, og so- leiðis hevur verið inntil fyri stuttum, men nú hevur sami maður fest bæði festini, so nú má kongsjerðin í Streym- nesi aftur sigast at vera eitt 6 marka festi. Í bókini hjá Anton Degn, »Færøske Kongsbønder fra 1584 til 1884«, siggja vit, at somu festarar eru å ødrum 3 marka festinum i Streymnesi og Niðristovufestinum i Hvalvik, sum var 7 merkur. 17. november 1704 festir Hans Mikkelsen báðar garðarnar, og tað sama gjerdi dóttirmaður hansara, Lucas Jensen, 5. apríl 1724. Hesin Lucas Jensen var sonur Suðuroyarprestin Jens Clementsen og abba- pe 4 sonur Clement Laugesen Follerup, prest å Sandoy (harra Clæmint). 6. mars 1753 festir sonur Lucas Jensen, Jens Lucasen, garðarnar, men 4. okto- ber 1776 festir ein lambamaður báðar garðarnar, tað er Peder Pedersen Weyhe, hann var sonur kongsbónda Peder Samuelsen Weyhe í Lamba, og hann var giftur við dóttur Jens Lucasen, Onnu Elisabeth Jens datter, men hon var ikki langt lív lagað, og 11. oktober 1785 festir aftur ein nýggjur maður garðarnar. Tað er Johan Henrik Egholm, hann giftist við einkjuni eftir Peder Pedersen Weyhe, Onnu Elisabeth Jensdatter og fekk við henni báðar garðarnar. Johan