leygardagur 26. mai 1984síða 13

Nr. 62 — 26. maí 1984 Henrik Egholm var Henrik Egholm festi sonur Niels Egholm, sonur hansara, Niels hattamakara í Peder Egholm, Niðristovugarðin i Hvalvik 8. juni 1813, og annar sonurin Jens Egholm, festi garðin í Streymnesi 24. februar 1817. Keypmannahavn, og Armgard Marie Weyhe, hon var dóttir prestin í Suðurstreym, Johan Henrik Weyhe. Aftan á Johan Eitt sindur um Egholmsslektina í Hvalvík og Streymnesi. Clement Laugesen, Follerup, harra Clæmint, prestur i Sandoy. ; Jens Clementsen, prestur í Suðuroy. Lucas Jensen, bóndi í Hvalvík og Streymnesi, 1724. Jens Lucassen, bóndi í Hvalvík og Streymnesi, 1753. Anna Elisabeth Jensdatter, g. v. Johan Hendrik Egholm, bóndi i Hvalvik og Steymnesi, 1785. 1. Niels Peder Egholm, 1. Jens Egholm Hvalvik Streymnes Thomas Egholm Johan Hendr. Egholm Niels Peder Egholm — Jens Egholm Thomas Egholm Maria Egholm Jon Eikhólm g. v. Samuel J. Egholm Thomas Eikhólm, 2. Samuel Jac. Egholm sum nú er bóndi á Hans Michael Egholm, Niðristovufestinum sum nú er bóndi á báð- í Hvalvík. um festunum í Streym- nesi. Niels Egholm, hattamakari, Keypmannahavn. g. v. Armgard Marie Weyhe. Johan Hendrik Egholm g. v. Anne Elisa- beth Jensdatter. Niels Peder Egholm — Jens Egholm, Hvalvik. Streymnes. 1. Omanfyri kunnu vit fylgja bóndaættini Eg- holm í Hvalvík og Streymnesi. 2. Faðir Samuel Jacob Egholm gekk burtur á Vopnafirði í Íslandi 1901. Samuel Jacob, sum ikki var feddur, tá faðirin doyði, vaks upp hjáommu- beiggjanum, Hans Michael Petersen, sum hevði annað 3 markafestið í Streymnesi. Samuel Jacob Egholm festi hetta 3 markafestið aftan á ommu- beiggjan, sum var barnleysur, og sonur Samuel Jacob Egholm, Hans Michael Egholm, festi aftan á pápan. Seinni festi Hans Michael Egholm eisini hin 3 marka garðin, so nú er aftur eitt 6 marka festi í Streymnesi, eins og tað var framman undan Gabelstíðini. Tann sonevnda Gabelstíðin í Feroyum var frá 0. u. 1650 til 0. u. 1700. Sum sagt er frá fram-” manundan, eru bæði Christoffer Gabel gjerdist forvaltari ella festini í Streymnesi nú løgd saman aftur til eitt festi, so nú er garðurin aftur eitt 6 marka festi, sum hann var framm- anundan Gabelstíðini. Tað er hesin garðurin, sum hevur verið so nógv uppi í kjakinum um landbúnaðarskúla í Feroyum. uppsitari í Feroyum 1654, hann doyði 1673. Sonur hansara, Frederik Gabel, var amtmaður í Feroyum, hann doyði 1708. Í Hvalvík eru 24 merkur, 14 kongsmerk- ur og 10 ognarmerkur. Hagin er býttur í ein ognarhaga upp á 10 Vit kunnu nerkur og ein kongs- Gabelstíðin vard iga upp á 14 merkur umleið 1650 til umleið 1700 Ognarhagin er aftur byttur i 3 partar: Rossabotnshagi .. erreerr re SIMErkur Husadalshagi . rr reranner … 8 — Toftadalshafi ................. … 4 — Kongsjerðin er eisini býtt í 3 partar Mittdalshagi (Niðristovufestið) .. 7 merkur Lodadalshagi (festið Uppi í Geil)...... 3 Framídalshagi (Ólavsstovufestið) Upplýsingar um hagabýtini í Streymnesi og Hval- vík havi eg fingið frá Matrikulstovuni. Upplýsingar um hagabýtini Í Streymnesi og Hvalvík havi eg fingið frá Mat- rikulstovuni. Um Streymnes og Hvalvík, sum i mongum førum eru so líkar, er tað at siga, at meðan Streymneshús standa høgt og turt, so standa nógv av húsun- um í Hvalvík lágt og á bleytlendi, og stórur partur av benum í Hvalvík liggur so lágt, at hann verður undir- fløddur, tá ið sundaflóð- in er av tí hægsta. Hvalvík er gomul kirkjubygd, har er kirkja og kirkjugarður og skúli fyri báðar bygdirnar, og hesar báðar bygdir tykjast at semjast heilt væl, eg kann td. nevna, at maður, sum býr í Streymnesi, er deknur í Hvalvíkar kirkju. Tann parturin av ánni í Saksunnardali, sum rennur oman til Saksunar, verður nevndur Dalsá, meðan tann parturin, sum rennur oman til Hval- víkar verður kallaður Stórá. Rætt man vera at siga, at Stórá tekur seg upp á vestursíðuni á Saksunardali, uppi undir Ørvitsfelli. Inntil fyri o.u. 25 árum síðani var ein bygd aftrat í Hvalvíkar kommunu, tað er Hósvík, hana komi eg til um eina lítla letu. I Storå er ein hylur, sum verður kallaður Annikuhylur. Í hesum hyli forgjørdi Annika Hedvig Djurhuus sær, hon var dóttir Andreas Christensen Djurhuus, próst á Nesi i aðru giftu (Andreas Christensen Djurhuus var fýra ferðir giftur). Annika Hedvig var seinna kona tann fyrsta Johan Henrik Egholm. Bernini, sum Annika Hedvig og Johan Henrik Egholm áttu, fóru, mær vitandi, øll av landinum. Tað eru synirnir hjá Johan Henrik Egholm og fyrru konu hansara, Onnu Elisabeth Jens- datter, sum fera Egholmsnavnið víðari í Føroyum. So statt eru Egholmarnir í Føroyum í kvennlegg komnir frá harra Clæminti, presti á Sandoy, meðan teir í kallegg eru komnir frá Nielsi Egholm, hatta- makara í Keypmanna- havn. Hósvík er o.u. 6 km. sunnan fyri Hvalvík. A vegnum til Hósvíkar koma vit til hvalastød- ina »Vid Aira. Norðmenn bygdu hesa hvalastød 1904 ella 1905, og húsini, teir Hósvík síðani. Fyri o.u. 30 árum síðani varð bygt stórt hús til arbeiðs- menninar, tað verður nú nýtt av avlamis- felagnum »ALV«, sum heldur til har. Hósvík var sum sagt fyrr i Hvalvikar kommunu, men um midjuna av hesari øld vildu Hósvíkingar hava kommunalt sjálvstýri, og tað fingu teir 1. jan. 1955, og Hósvík var frá tí degi sjálvsteðug kommuna. Markið millum Hvalvík og Hósvík er Hamraá norðan fyri hvalasteðina >Við Åir«. Fyri sunnan er markið millum Hósvík og Kollafjorð Deildaráin, sum rennur oman í Deildina, sunnan fyri Hósvíksleitið. Hósvík er gomul bygd, har eru 19 kongs- merkur, sum fýra bendur sita við, eingin ogn, seyðurin er góður. Skúli = varð bygdur 1898, og kirkja, tann fyrsta seguliga, varð vígd 1929. Hvalvíkar kirkja var fyri ta tíð sóknarkirkjan, og grevsturin var eisini í Hvalvík, men kirkju- garður var gjerdur í Hósvík, nakað áðrenn kirkjan varð bygd. Tveir gamlir býlingar eru í Hósvík: Í Toftum er undir Garðsenda, men nú, ið bygdin er vaksin so nógv, er at kalla samanbygt. Tann gamli beurin er slættur og í stoðum vátur, men gamlir menn siga, at hann er nógv minkaður, tí so nógv er matað burtur, at tað matar framvegis. Tað kann tykjast legið, at tað eru so fáar sagnir í so gamlari bygd, men segn er, at sóttin svarta oyddi bygdina. Kanska er tað tí, at eingin hevur verið eftir, sum hevur kunnað hildið lív í segunum, annars eru, sum eg havi nevnt fyrr, sagnirnar ikki nógvar í Norðstreym. Í Hósvík er tó eingin segn, sum enn livir: Niðan fyri húsini í Toftum er ein heyggjur, sum róptur verður „niðri í Heyggj«. Um henda heyggj er segnin, at hov stóð har niðri. Hetta hov varð í kristnari tíð kirkja ella benhús. Norðan fyri heyggin er Kirkjumerk, og eitt hagastykki eitur Kirkjutunga, bæði hoyra til sama festi. Rundan um allan heyggin var breið grev, so breið, at maður ikki leyp um hana. Hetta var virkið, og bóndin hevði húsini innan fyri grevina. Hann hevði niðursetumann á Sela- træð, tí haðani sást suður gjøgnum fjørdin, og sást okkurt óvanligt, varð glaðað. Men einaferð kom Síða 13 niðursetumaðurin sjálvur yvirum og legði á bóndan, sum flýddi undan inn í benhúsið, hin aftaná og drap bóndan harinni, hann drap eisini konuna og gróv tey niðast í heyg- num, tað, sum síðani hevur verið rópt „niðri í Kirkjugaråi«. Norðarlaga í haganum, nakað hegt á haga, er djúp hola inn í hamaran, hon verður rópt »Røvaraholan«. Hagar skuldu fólk fara at krógva seg fyri ófriðarmonnum. 1801 vóru 43 fólk í Hósvík, og í 1977 var fólkatalið 181, so av teimum trimum bygdunum, sum fyrr vóru í Hvalvíkar kom- munu, er Hósvík nú stersta bygdin. Sámal Johansen