mikudagur 30. mai 1984síða 6

Heinanaðið Argjavegur 26 Postsmoga 76, 3800 Tórshavn telefon 11820 Politiskur- og fyritaksblaðstjóri: Krisjan Dahi Blaðfólk: Høgni Djurhuus, Dagny Joensen og Jóhann Mortensen Uppseting: p/f soslaturin. Prent: p/f pressan 1981 Í DIMMALÆTTING fyri leygardagin roynir løg- maður at endavenda tí, sum vit søgdu her í blaðnum um uttanlands- skuldina fyri nøkrum døg- um síðani. KORTINI KANN løgmaður ikki renna frá tí veruleika, at uttanlandsskuldin, sum við árslok í 1980 var komin uppá 900 mió. kr., var komin uppá 2200 mió. kr. trý ár seinni og at hendan kemur uppá 300 mió. kr. við árslok í ár. FLEIRI FERÐIR hevur løg- maður roynt at givið fólki ta fatan, at landskassin ikki hevur goldið rentur og kurstap og at hetta er or- søkin til at uttanlands- skuldin er alsamt vaks- andi, men hetta er tad tóma møsn. Á tingi hevur landsstýrismaðurin í fíggj- armálum váttað, at lands- kassin altíð hevur goldið rentur, kurstap og avdrátt- ir av sínum lánum og hann legði dent á, at hetta var tilfellið bæði nú og undir seinasta landsstýri. FYRI AT FÁA tað rettu myndina, er tað rætt at seta uttanlandsskuldina í mun til eitt ella annað, t.d. í mun til tær inntøkur føroyska samfelagið hevur í útlondum ella í mun til landsins fíggjarlóg. Vit hava áður sett hesi tel upp. Úrslitið varð, at í mun til inntøkurnar í útlondum og í mun til fíggjarlógina var uttanlandsskuldin stórri við árslok 1974 enn hon var við árslok 1980. Og við árs- lok 1982 var hon aftur stórri enn við árslok 1980. TANN NAKNI OG beiski veruleikin er, at uttan- landsskuldin eftir trimum árum er vaksin úr 900 uppí 2200 mió. kr., og at hon tá fýra ár eru liðin verður 3000 mió. kr. So kunnu vit áltíð vera ósamdir um, annað- hvort tey nýggju uttan- landslánini eru farin til framleiðsluskapandi iløgur í stórri mun enn tey gomlu uttanlandslánini fóru. Ganga vit ein túr niðan á Háls í Havn so síggja vit at har eru munandi iløgur gjørdar í stórar bygningar. Í bygningar, sum onki framleiða, men innflyta og selja. HAR LIGGUR SO ein part- ur av teimum nýggju uttanlandslánunum. Ein annar partur er sjálvandi farin til íløgur í vinnutól. Hesum kann ongin nokta fyri. Men talan er um slík vinnutól, ið bert skapa fá arbeiðspláss í mun til iløg- urnar, sum gjørdar eru. Uttanlandslånini, sum tik- in vórðu undir seinastu samgongu, vórðu í stóran mun nýtt til ílggur í vinnu- tól, sum góvu stórt tal av arbeiðsplássum. Í fiskiskip og í fiskiídnaðarvirkir og onnur ídnaðarvirkir. TÁ INNTØKURNAR hjá tí almenna eru meira enn tvífaldaðar eftir bert trim- um árum, so er hetta fyri ein part úrslit av teimum illøgum, sum vórðu framd- ar undir seinasta lands- stýri, og sum vórðu fíggj- aðar við lántøkum uttan- lands. Og hetta sigur ikki so lítið. Hetta sigur okkum at tær uttanlandslåntøk- urnar vóru megintreytin fyri tí framleiðslu og ti útflutningi vit hava í dag. SANNLEIKIN ER ikki til at reingja. Tað átti sjålvt løg- maður at viðgingið. Tað dugir ikki, at ein persón- ur, sum undir seinasta landsstýri setti uttanlands- skuld í samband við alt tað ónda, nú skal lovprísa somu uttanlandsskuld bert tí hendan er nærum trý- faldað eftir trimum árum. Sveik næmingarnar Próvtekunæmingar í Hoydelum offraðir fyri uppílegging fólkafloksins í danskan partapolitikk Tað, at fólkatingsmaður fólkafloksins nú av álvara er farin at leggja seg út í danskan politikk er íkki bert eitt lyftisbrot, men hetta gongur eisini út yvir hansara næmingar í Hoy- delum. Sum áður frásagt í Sosialinum hevur fólka- flokkurin nú brotið eitt hitt fremsta lyftið, hann gav veljarunum undan fólkatingsvalinum: ikki at leggja seg út í danskan politikk. Tvertnrimóti ellum lyftum hevur fólkatings- maðurin latið seg brúka sum atkveðuneyt hjá kon- servativu stjórnini hjá Schliiter. Oli, sum annars at kalla ikki vísir seg í fólkatinginum, situr klár- ur í Feroyum og bíðar eftir, at Skchliiter skal senda boð eftir honum, tá Schliiter hevur brúk fyri kitti til sína svertu aftur- haldssamgongu, ið rivnar fyri hvenn dag. Men eitt er, at Óli Breckmann við sínum kittvirksemi ger danska fólkinum stóran skaða, tí fyri hverja ferð hann letur seg brúka av Schliiter, fær sakleysa danska fólkið uppaftur tyngri byrðar at knógva undir. Annað er tað, at skaðiliga fólka- tingsvirksemið hansara nú av álvara er farið at ganga út yvir næmingar hansara í Hoydelum. Sum kunnugt situr Óli framvegis í fullum starvi sum lærari í Hoydelum., hóast hann bæði er full-time blaðstjóri, full- time tingmaður og stikk-i- renddreng hjá Poul Schlii- ter hålva tíð fyri fulla løn. Hetta hava nú næming- arnir hjá fólkatingsmonn- unum noyðst at svíða fyri. Mánadagin skuldi Óli Breckmann havt verið í Hoydelum og fert næm- ingar upp til endaliga próvteku, men har var eingin Óli. Hann sat niðri í fólkatinginum djúpt blandaður upp í danskan partapolitikk. Í staðin fyri Óla, varð so annar lærari settur at eksaminera næmingarnar upp til end- aliga próvteku. Nógv undrast á, at hetta kann lata seg gera, tí vanligt er tað eitt krav, at næmingarnir kenna tann lærara, sum skal eksaminera teir. Hetta, at næmingarnir ikki kenna læraran, sum eksaminerar teir, kann ikki annað enn skapa eina ótrygga próv- tøkustødu. Somuleidis siga próvtekureglurnar, at próvtskan skal endur- spegla undirvísingina og tað verður í millum skúla- fólk spurt, hvussu hetta kann lata seg gera, tá næmingarnir verða eks- amineraðir av heilt eðrum lærara enn honum, sum hevur undirvíst teimum til dagligt. Hetta, sum her er hent, er eitt gott demi um, hvussu víðar ræsur Oli Breckmann hevur frá myndugleikunum. Hetta er eisini eitt prógv um, at tá tað snýr seg um at leggja seg út í danskan partapolitikk, er fólka- Nr. 63 — 30. maí 1984 við- merkingar flokkurin til reiðar at ofra alt, sjálvt framtíðina hjá teimum næmingum, sum frammanundan hava havt ta tungu byrðu at stríðst við Ola Breckmann sum lærara. Tað er í dag nógv sum undrast á, at rektari og fyrisiting lata hetta ganga og ein kann somuleiðis spyrja, um hfta hevði gingið, um tað var einhver annar, sum loyvdi sær ein tílíkan atburð. Politikarar og skúla- fólk, sum Sosialurin hevur havt samband við um hesa ábyrgdarleysu svika- gerð Breckmanns mótveg- is prévtøkunæmingunum, eru á einum máli um, at hetta eigur at fáa fylgjur. Er tað so, at landsskúla- fyristitingin hevur góð- kent, at próvtekunæm- ingarnir verða ofraðir fyri, at Oli til eina og hverja tíð skal kunna luttaka í innanhýsis donskum flokspolitikki, so má landsskúlaráðið taka hetta mál upp sum skjót- ast. Henda gøla, sum uppi- legging fólkaflokksins í danskan partapolitikk, hevur fert til, er enn eitt av óteljandi dømum um, hvussu óálítandi fólka- floksmenn eru. Sam- stundis hevur henda gela verið ein dýr læra fyri næmingarnar, sum Óli Breckmann hevur svikið so dyggiliga í eini letu, hvar teir mest hava brúk fyri stuðli frá sínum lærarum. Arbeiðshátturin hjá einum falsara Tað var áhugavert í blað- num leygardagin at síggja Jan greiða frá, hvussu Dagblaðið nýtir lygnina sum reiðskap. Sjálvt tá talan er um myndir, sum annars ikki sigast at unna lúgva, slær muran og kynið igjøgnum. Tað er so, at neyvan nakar blaðmaður í okkara parti av heiminum hevur so miðvíst nýtt ósannindi í sínum arbeiði, sum tann nevndi blaðmaðurin. Her skal bert verða tikið eitt demi afturat, sum annars er sera eyð- kent fyri arbeiðslagið. Í seinastu viku sende Fel- agið Feroyar-Sovjet eina yvirlýsing til bleðini, og henda yvirlýsing verður kommenterað í DB tann 16 mai, og har hevur hesin blaðmaður sína útlegging av tí, sum verður sagt í yvirlýsingini. M.a. verður Og fyrr so »passiva« felagið í politiskum spurn- ingum, kallar nú allar at- finningar móti Sovjet »åtspilling, grundleysar illtankar, grov sjikana, grundleysar dálkingar, siðleyst orðaskvaldur, for- fylging og rasisma. < Hyggja vit so at sjálv- ari yvirlýsingini, hvat stendur so har. Jú, m.a.: ...Grovum, grundleysum dálkingum og siðleysum orðaskvaldri móti nevnd- Framhald á síðu 16