leygardagur 9. juni 1984síða 10

tíðindablaðið Tá Saksun var Saxhafn Kyndilsmessuveðrið í 17. eld gjørdi av við havnina har »Ved et overmåde hårdt vejr og stærk søgang, der indtraf ved kyndelsmisse- tiden ... skal Saxen, der tilforn var havn, og være stoppet og opfyldt med sand« se sjålva, og tað er hon enn, minsta søkn i Førovum Saksun varå i skrivum frå 1350 til 1400 kallað Saxhafn og 1585 Sax Haffne, og at havn hevur verið har r einki at ivast i. Svabo tekur so- € leidis til i »Indberetninger 1781 82 ved et overmåde hårdt »” stk. 378 vejr og stærk søgang, der indtraf ved kyndelsmissetiden og kaldes derfor endnu den hårde kyndels- misse skal Saxen, der tilforn var en havn, og nævnes endog Saxen havn i de endnu tilværende Lav tings protokoller, være stoppet og opfyldt med sand Svabo sigur, at messa harda skal forrige hundred år, henda kyndils- hava verið »i rimelig í den førre halvdel af samme«, t.v.s. í fyrrapartin av 17. eld, í sekstan hundrað og eitt ella annað ár. men hvat ár, veit hann ikki at siga Tað er ikki bara í Løgtingsproto- kollum frá Svabos tíð, at plássið hevur verið kallað Saxhavn, men soleiðis hevur tað verið nevnt millum manna líka til okkara dagar. Táið bátar har norðuri vóru útróðnir og royndu vesturi fyri Saksun, søgdu teir ongatiå, at teir royndu »vesturi fyri Saksun, men vesturi fyri Havnini« Fin smøl bukt, sum vendir i høgan vestan, sker seg inn í landið. Innast i buktini er lógv. og har tekur ósin vid. Gjøgnum eina tronga kluft er ein smøl og grunn renna, sum einans er farandi eftir á flóð vid róðrar- bátum. inn á Pollin. Pollurin er ikki ólíkur einum stórum. rundum hyli, sum næstan er avstongdur frá havinum av sandrivum. A Pollinum hevur verið trygt hjá skipum at liggja. tá ið tev eru sloppin inn har. Oman í Pollin renna nógvar áir, triggjar eru stórar: Gellingará og Skipá og so sjálvsagt Dalsá, sum kemur úr Saksunar- vatni Saksunarvatn er í Saksunardali. Hesin dalur er breiður og væl vallaður og rekkur tvertur um alla oynna líka til Hvalvíkar. | Saksun eru riggir bviingar., | I r 1 } r € 1 OKINU illum Pollin og Saks na 2 Kv gyjarhamra í norðasti bylingurin, har en merkur, 10 merkur og átta gvyllin eru kongsjerð gr atta svili eru og inn einasta ognarjørd í Saksun) Annar bylingurin, Dúvugarður. er fyri Kviggjarhamar. Har eru sunnan 10 merkur og átta gyllin kongsjørå Í Dúvugerðum er í teimum gomlu bóndahúsunum eitt savn av gomlum ] sum fyrr vórðu utum og amboðum. nytt førovskum bóndagorðum Førova Fornminnissavn eigur savn ið Tridi og sunnasti býlingurin er Svarta, hann er kongsmerkur eru við Svartá. fvrr 1789 for tað | var tad eitt festi, men Saksun Nr. 67 — 9. juni 1984 Vit prenta her næstseinasta partin av frá- segnini hjá Sámali Johan- sen um bygdir- nar í Norð- streymi. Í dag skrivar hann um Saksun og Vestmanna tviningar við fyra merkum í hvørjur 1828. um várið viðaskip í Saksun strandaði eitt Niels Juel Arge »Årgjamenn«, at or sur i bók síni SI uppboð varð hildið norðuri i Saksun 9. mai 1828. >Veðrið var av ti besta og hagar var komið fólk úr ellum landinum. einir 500 menn, til at keypa stokkar úr pommerskum viði Um várið var skotska »Broom« ur Glasgow tað kom at verða 2 festi skonnartin strandað á ónni og gjørdist vrak. Hon var komin rekandi inn úr havinum Skonnartmasturin og stórmasturin vóru báðar brotnaðar, og manningin var rýmd av skipinum úti á víðum havi. Farmurin var mest 700 stokkar av pommerskum viði, teir tjúkkastu vóru 21X21 tummar«, sigur Niels Juel Arg Eg skal bara leggja iftrat, at tað var hetta skip, sum fólkamunni vanliga ð kallað »Saksunarskipid« Saksuningar eiga nógv fugla biørg og fyrr fingu teir tøra nogvan fugl, men har sum aðra staðni man fuglaveidan vera lítil afturimoti, sum hon var fyrr Rundan um Saksunar sókn við teimum 24 íbúgvum og 7 húsar- haldum, sum vóru har 1977. liggja hagapartar hjá 6 bygdum og so Atlantshavið Taka vit markið norðanifrá og byrja frá fuglabjørgunum vestan- fyri, eru fyrst tjørnuvikingar grann ar við Saksun. Markið gongur úr Nakkinum (Nakkurin er fuglaland, sum saksuningar eiga) í Kambs múla, haðani í Húgvuna og niðan í rustina nakað norðan fyri Melina sum er hægsta fjall har norðuri, 764 m. Nú verða grannarnir víkarmenn. markið fer suður eftir rustini í Vikartind og Givrufelli og haðani suður um Langafjall móti Knúki. So tekur Langasandur við Sandfelli. Har Streymnes granni við Saksun. Ur Sandfelli fer markið suður til Svartá, tað ánni an 1 suður í verður og nu fylgir i Saksunardal í Storå Hvalvíkingar verða nú grannar við Saksun, markið fylgir Stórá fram gjøgnum dalin i Heljardalså, fer so niðan við ánni í Reyná, og nú verða vestmenningar grannar. Markið fer nú vestureftir í Koppsenni, sum er hægsta fjall á Streymoynni, 790 m, haðani í Malaknúk og so oman á sjogv innan fyri Góðmansskorar- drang og so tekur Atlantshavið við Í Saksun vóru 47 fólk 1801. Í hesi bygd vóru 24 fólk 19