leygardagur 14. juli 1984síða 8

Síða 8 tíðindablaðið Nr. 81 — 14. juli 1984 Vísindali kanning um fólkatingsvalið í januar: Ungu veljararnir fara framvegis til vinstru Skrivingin og tosið um hegrarákið millum serliga tey ungu er meira heila- spuni enn veruleiki. Hetta vísir ein kanning, sum granskararnir Inge- mar Glans og Jergen Goul Andersen á instituttinum fyri samfelagsvisind á lærda háskúlanum í Ár- hus hava gjørt. Grundar- lagið undir kanningini, sum varð almannakunn- gjørd fyri stuttum er ein Gallup-kanning. Henda nýggja kanning- ingin um fólkatingsvalið í januar vísir, at ungu veljararnir halla líka nógv til vinstu, sum sckallaðu »68-generationin« gjørdi. Ein triðingur av teimum ungu veljarunum atkveða fyri einum av vinstra- sinnaðu flokkunum. Sos- ialdemokratiski flokkurin er ikki við i hesum bólk- inum. Bara SF. Sosialistiski Fólkaflokkurin. fáa líka so nógvar atkveður sum Konservativi Fólkaflokk- urin av nýggju veljar- unum. og næstan líka nógvar sum sosialdemo- kratiski flokkurin. Samlað hava arbeiðaraflokkarnir Hegrarákið hevur ikki tikið ungu veljararnar við sær. Stersti parturin av teimum undir 30 ár atkveða fyri vinstraveinginum og sosialdemo- kratunum. Kjarnin í høgraråkinum eru starvsmenn i privatari vinnu, sum farnir eru um tey 40. Folk atkvøda framvegis tyduliga eftir sosialari stødu. 65 prosent av arbeidara-atkvødu- num fara til sosialdemokratarnar og sosialistisku flokkarnar — vinstraflokkarnir og sosialdemokratarnir — meginpartin av teimum ungu veljarunum undir 30 ár. Hinvegin fær høgra- vongurin sterri undirtøku millum teirra sum eru farin um tey 40. Og serliga frå monnum i hægri størv- um i privatari vinnu. — Hesi tølini mót- prógva gitingarnar um, at ungu veljararnir eru á veg frá vinstraveinginum yvir til m.a. teir konservativu. KU (Konservativ Ung- dom, blad.) hevur vunnið kappingina at fåa umtalu i fjølmidlunum, men KU hevur ikki vunnid kapp- ingina um teir ungu velj- ararnar. siga Ingemar Glans og Jergen G. And- ersen í eini ritgerð um úr- slitið av kanningini. Eftir sosialari stóðu Annars vísir kanningin, at fólk í stóran mun fram- vegis velja eftir sosialari. Tabell 1: veljaraflytingar 1981 —1984, í prosentum Partivalg 1981 VS SF Soc.dem Rad. Venstre CD Venstre Kons Frp | Sofavælgere | Førstegangs- } vælge re 29 le vælgere 15.0 Tabellin verður lisin soleiðis: VF Soc.- dem. 31,6 Borgerl. midte Partivalg 1984 21 10 14,3 Arbej- der- partier Rege- rings- partier i alt Millum veljararnar hjå VS (vinstra-sosialistu- num)i 1981 atkvøddu 89 pst. fyri einum vinstraflokki (VF) á valinum i januar i 1984, 5 pst. fóru yvir til sosialdemokratarnar (Soc. dem.), 3 pst. atkvoddu fyri borgarligu midflokkunum (Radikale Venstre, sentrums-demokratunum og kristiliga fólkaflokkinum), eingin atkvøddi fyri Venstre, 3 pst. fóru yvir til Konservativa Fólkaflokkin, eingin fór yvir til Framburðsflokkin. Í alt at- kvoddu 94 av VS'arunum í 1981 fyri einum arbeiðaraflokki í 1984, meðan 3 pst. fóru yvir til ein av borgarligu stjórnarflokkunum Tabell 2: Soleiðis atkvøda veljararnir í ymisku aldursbólkunum : 18-29 ár 32 30-39 år 27 10-49 ár 50 år og mere Borgerl.| Venstre midte dem. Arbej- | Rege- der- rings- partier | partier i alt i alt 34 35 50 samfelagsligari stødu. I stóran mun er veljarin framvegis klassa-sann- fordur. Vist fær Konservativi Fólkaflokkurin 15 prosent av arbeiðara-atkveðun- um, sum er tað sama sum SF fær, men hesar hava teir konservativu tikið frá Framburðsflokkinum. Arbeiðaraflokkarnir fingu í alt 65 pst. av ar- beidaraatkvødunum og tað er tað sama sum valini í 1977 og 1979. Men tá fingu arbeiðara- flokkarnir um 40 pst. av atkveðunum hjá teimum hægru starvsfólkunum. Her er ein broyting hend, ti vid seinasta val at- kvøddu triggir fjórðingar av hesum veljarunum fyri einum borgarligum flokki. Kjarnin i høgra- rákinum: Hægri starvsmenn Ti koma teir m.a. til ta niðursteðu. at kjarnin í høgraråkinum eru fólk i sjálvstoðugari vinnu, hægri starvsmenn (ikki kvinnur) í privata sektor- inum. Bert 12 prosent a starvsmonnunum í priv- ata sektorinum atkvoddu fyri arbeiðaraflokkunum. Konservativi Fólkaflokk- urin og flokkurin Venstre fingu helvtina av hesum atkveðunum. Taka vit allar starvs- menn undir einum, so at- kveddu 23 pst, av hesum mannfólkabólkinum fyri einum arbeiðaraflokki. Lægri starvsfólk býta seg javnt Hinvegin byta starvs- folk i lægri størvum seg rættiliga javnt millum borgarligu og sosialdemo- kratisku/sosialistisku flokkarnar. Men í hesum bólkinum er kortini tann broyting hend síðan í 70-unum, at vinstriflokk- arnir hava tvífaldað sín part. Hesin er farin frá sosialdemokratunum. Av teimum í sjålvstødug- ari vinnu — landbúnaður og fiskivinna undantikin — fáa arbeiðaraflokkarnir bert niggju prosent av at- kveðunum. Hetta er helv- tin minni enn við valini í 1977 og 79. Kjarnin í vinstraveinginum: Fólk við hægri útbúgving Umframt at vinstra- vongsflokkarnir og sosial- demokratarnir heinta sín- ar atkveður í stóran mun fra arbeiðarum. handverk- arum — og kvinnum - hevur kjarnin í vinstra- veinginum síðan 1968 ver- ið ung við góðari og hægri útbúgving. Her er tann broyting hend. at vinstra- flokkarnir hava fingið betri undirtøku Vinstriflokkarnir fáa næstan helvtina, 48 pst av atkveðunum frá teim- um sum eru undir 30 og sum hava studentsprógv. Ein vaksandi partur av teimum við hægri út- búgving í bólkinum 30 — 39 ár atkveður fyri vin- straflokkunum. heili 42 pst. Samlað fáa arbeiðara- flokkarnir um €0 pst. av atkveðunum hjá hesum báðum aldursbólkunum í hægri og við hægri ut- búgving. Taka vit tann fyrra bólkin undir einum — allir veljarar undir 30 ár — at- kveða 50 pst. fyri arbeið- araflokkunum. Taka vit so allan ald- ursbólkin 30 — 39 ár. so fáa arbeiðaraflokkarnir 54 pst. av hesum atkveðun- um. Vinstriflokkarnir fáa hinvegin minni undirtøku frá teimum við hægri út- bugving, sum eru farin um tey 40. Frá hesum fáa vinstriflokkarnir bert ein triðing av atkvødunum. Kvinnurnar farnar longur til vinstru Býta vit upp í kyn, hava vinstraflokkarnir ikki havt so stóra undirtøku millum kvinnur. Afturi- móti hava sosialdemokr- atarnir fingið góða undir- toku frá kvinnum. Men við seinastu tvey valini er ein broyting hend. Bæði vinstriflokkarnir og sos- ialdemokratarnir hava nú fingið fleiri atkveður frá kvinnum enn frá monn- um. Munurin er kortini ikki stórur. Serliga tær yngru kvinnurnar atkveða fyri arbeiðaraflokkunum. Av teimum í aldurs- bólkinum 20 — 29 ár, sum siga seg vera ógvuliga á- hugað< í politikki, at- kveða 48 pst. fyri flokkum til vinstru, meðan teir konservativu bert fáa 19 pst. Millum tey arbeiðsleysu fáa arbeiðaraflokkarnir 70 pst. av atkveðunum. Hetta kemst m.a. av tí, at serliga nógvir arbeiðarar ganga arbeiðsleysir. Og heili 76 st. Av teimum atkveða fyri annaðhvert sosialdemokratunum ella einum sosialistiskum flokki. Pensionistar = atkveða ymiskt. Pensionistar und- ir 67 ár atkveða í stóran mun fyri flokkunum til vinstru fyri miðjuna, með- an bert 42 pst. av pension- istunum yvir 67 ár at- kveða fyri arbeidaraflokk- unum. Flytingar millum >blokkarnar< hverju meg- in miðjuna vóru ikki størri enn vanligt við seinasta val. Flytingarnar eru ser- liga farnar fram í >blokk- inum« t.d. frå Fram- burðsflokkinum og Centr- umsdemokratunum yvir til teir konservativu. V.0.0. er ein polarisering við at fara fram. Ein pol- arisering, sum eisini er galdandi fyri aldursbólk- ar. jo-mo