leygardagur 21. juli 1984síða 8
‹ fyrra síða allar 15 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
tíðindablaðið
Viðgerðarstounur í Íslandi:
— um sjúklingurin góðtekur hetta, so eru útlit til, at hann
fær hjálp.
— Hetta sigur Hendrik Berndsen, formaður SAA (felag-
ið fyri alkoholistar) í Íslandi. Í roynd og veru er viðgerðin,
at byggja persónleikan hjá einstaklinginum upp aftur,
sum er niðurbrotin av rúsdrekkamisnýtslu í stytri ella
longri tíðarskeið. Úrslitini hjá íslendingum eru so mikið
góð, at hini Norðurlond nú hava fingið áhuga fyri at
royna hesa viðgerð.
um deildum í Íslandi í eitt ur, sum er niðurundir-
10 ár skeið, men tað hevði komin av brennivíni i
ongan bata við sær. Hann longri ella styttri tíðar-
nýtsluni, sum har eins og í datt útí aftur beinanvegin skeið.
eðrum londum hevur havt hann slapp útaftur Viðgerðin er á henda
Eftir bert átta árum, hev- stórt árin á fólkaheilsuna. hátt ein samreðuterapi,
ur tað eydnast íslending- Alkoholistar — eini átta sum skal fáa sjúklingin at
um at byggja upp heilsu- í tali. vórðu sendir á - viðganga, at hann er sjúk-
stovn, sum bert hevur eitt Freeport viðgerðarheim i Ongar tablettir ur. Sjúkan verður eins og
endamál, nevniliga, at USA, sum bert tekur sær Freeport skipanin, sum í hjá sukursjúkusjúkling-
hjálpa fólki úr rúsdrekka- av alkoholistum Ein Íslandi verður nevnd SÁÁ um, sum ikki tola sukur,
misnýtslu Antabusvið- teirra, sum var við á ferð- (felagið fyri alkoholistar>, sammett við alkoholistar,
gerð verður ikki nytt i Is- ini. er Hendrik Berndsen er av serligum slag. Við- sum ikki tola brennivín
landi, og har kenna teir als = Hann hevði frammanund-
ikki til hesa viðgerð an orsakað av alkohol-
Fyri niggju árum síðan ismu, verið á psykiatrisk-
gjørdu íslendingar av at
gera eitthvert tiltak fyri
at basa rúsdrekkamis-
orð og myndir
Dagny Joensen
gerðin er ikki at geva — Kunnu vit fáa alko-
tablettir, men heldur, at
byggja persónin upp aft-
holistar at góðtaka hetta,
so er meguleiki fyri, at
sø
SÁÁ felagsskapurin bygdi hetta sjukrahusid i fjør. Tað kostaði 75 mill. islendskar krónur, — góðar 35
mill. Alt byggiarbeiðið varð gjørt ókeypis. Av tí at alkoholisma verður mett sum aðrar sjúkur, rindar
sjúkrakassin fyri innleggingarnar. Vit fingu ikki loyvi at aumynda umhvervið innanhysis, men nevnast
kann, at tað var listarliga frågingid. M. a. hava nógu listafólk verið í viðgerð, og hesi hava prýtt stovnin
ókeypis. Tað var av sonnum sum at ganga í einum listaskála, tá tú vitjar har
4
Nr. 84 — 21. juli 1984
Nr. 84 — 21. juli 1984
Hendrik Berndsen, formaður í SÁÁ, er besta domi um, at tað ber til at sleppa
undan rúsdrekkanýtslu. Hann sigur sjálvur, at san
royndirnar at fáa hann vandan av við rúsdrekka. Ha
tøku konu, børn og heim, og heuði bert gøtuna eft
endurstovnad handilsfyritøkuna og er nú saman
framt abbabørnum. Tey búgva í einum stórum sethú
tað gott. Sjálvur hevur Hendrik Berndsen úr at gera
beiðsorkuna ókeypis har. Í fyritøkuni hevur hann ;
handilin
hann verður lektur, sigur
Hendrik Berndsen, sum
umboð Sosialins hitti í
Íslandi í juni mánaða.
Starvsfólkið eru
alkoholistar
Fyri at prógva góða úr-
slitið, og eisini fyri at
feroyingar kunnu fáa vit-
an um hesa alkoholvið-
gerð, fóru vit á ferð kring
um á ymsu stovnunum,
sum nú eru í Íslandi.
SAA er ein sjålveigandi
stovnur, har nevndin ar-
beiðir ókeypis. Nevndin er
samansett av fólki, sum
øll hava fingið viðgerð.
Tey eru alkoholistar, og
ikki sum vit vildu nevnt
teir, — fyrrverandi alko-
holistar.
— Hevur tú einaferð
verið alkoholistur, so hev-
ur tú sjúkuna. Viðgongur
tú hetta, kanst tú gera
tær vónir um at fáa eitt
sámiligt lív, sigur Hendrik
Berndsen.
Stovnurin hevur eitt
viðtaluhús í Reykjavík,
har fólk altið kunnu koma,
at leita sær hjálp. Hetta er
samstundis fyrisitingar-
hús og viðgerðarhús, har
bern og familja at alkohol-
istum kunnu koma á serlig
skeið og viðtalur, ið skulu
stuðla teimum í at taka
væl ímóti alkoholistinum,
tá hann kemur heimaftur
eftir viðgerð.
Annars er eitt sjúkra-
hús við pláss fyri 60 sjúk-
lingum (á bíðilista eru
200). Hetta verður nevnt
aveitrandi viðgerð, har
sjúklingurin kann vera frá
felagið heuði givið upp
n misti alt, handilsfyri-
. Í dag hevur Hendrik
) konu og børnum, um-
um í Reykjavík og hava
ið SAA og nýtir alla ar-
ð starvsfólk, sum reka
10 døgum til ein mánaða,
— alt eftir hvussu niður-
undirkomin hann er av
brennivíni.
A sjúkrahúsinum eru
triggir læknar, fyra
sjukrasystrar og 12 hjålp-
arfólk av ymsum slag,
tilsamans 29 fólk. Hesi
eru øll alkoholistar, sum
hava fingið heilsubót.
SAA metir, at fólk, sum
hava verið rúsdrekkamis-
nýtarar, á besta hátt
kunnu stuðla og hjálpa
sjúklingunum, tá tey eru
eitt livandi prógv fyri, at
heilsubót fæst.
Í náttklæði
Dagurin gongur við
bólkaarbeiði, samreðuter-
api o.a. virksemi, — tó
soleiðis, at alkoholisturin
hesar fyrstu dagarnar ikki
fær stundir at hugsa so
nógv um stæðu sina.
Allir sjúklingarnir
verða koyrdir í náttklæði
og morgunkápu. Teir
kunnu á henda hátt ikki so
skjótt broyta hugsan, um
teir vilja sleppa úr við-
gerð.
Er tað kortini onkur,
sum vil sleppa heimaftur,
tekur tað so drúgva tíð at
fáa fatur í klæðir o.a.
vidføri, at starvsfólkið
sum oftast fær tosa sjúkl-
ingin til rættis, áðrenn tað
kemur so langt. Felags
fyri alt, sum viðgerðin á
sjúkrahúsinum fevnir um,
er, at sjúklingurin ger tað
av egnum vilja. Talan er
ikki um at noyða sjúkling-
in til nakað, sum er ímóti
vilja hansara.
Tá aveitranin er av,
verður sjúklingurin
koyrdur á hvíldarheim,
har hann skal gjøgnum
ávísa viðgerðarskrá í 28
dagar. Her verður hann
gjørdur varugur við,
hvussu hann skal fóta
sær, tá hann kemur út
aftur. Hann fær serliga
viðgerð fyri at byggja per-
sónleikan upp aftur. sum í
flestu forum hjá alkohol-
ikarum er so niðurbrotin,
at hann als ikki hevur
virðing fyri sær sjálvum
Stutt sagt, vit læra alko-
holistin at hava virðing
fyri sær sjálvum og með-
Alan Herzlin, yvirlækni á Freeport sjúkrahúsinum
á Long Island, er kendur í Íslandi. Hann var tann,
sum hjálpti alkoholikarum í Íslandi, sum leitaðu
sær heilsubót. Tá rindaði landskassin fyri viðgerð-
ina. Í dag er SÁÁ ein sjálveigandi stovnur, sum
fær ókeypis arbeiðsmegi frá teimum, sum fingu
hjálp har
tíðindablaðið
Síða 9
Fyrisitingarhúsið hjá SÁÁ er samstundis vidgerdasrstovnur, har familjur hjá alkoholikarum kunnu
leita sær hjálp og stuðul. Í niðaru hædd eru handlar, sum hava leigað sær holi. Leiguinntøkurnar fara ti:
arbeiðið innan SAÁ
menniskjum sínum, so
hann á jevnum feti við
hinum samfelagsborgar-
unum, kann virka aftur í
gerandisdegnum. Viðvíkj-
andi royndunum at fáa
arbeiði og eitt stað at
búgva, um familjan ikki er
saman longur, so skal
alkoholisturin sjálvur
syrgja fyri hesum. SAA
stuðlar bert sjúklingin til
at royna seg sjálvan. Vit
kunnu ikki vera hjálparar
alt lívið, men bert fyri eitt
tíðarskeið, ti annars vil
hann ongantíð megna at
va eitt vanligt lív aftur.
Umframt sjálvt við-
gerdartidina, so fær sjúk-
lingurin møguleika at
hittast við ødrum alkohol-
ikarum, sum eru lektir, å
fundi, ið er hvønn dag i
viku. Her verður gjørt
ymiskt felagsítriv og
møguleiki er at tosa við
hvønn annan, at vita
hvussu einstaklingurin
megnar at koma i vanligt
umbvørvi aftur.
190 fundir
um dagin
— Fyri átta árum síðan
vóru tríggir slíkir fundir
um vikuna í Reykjavík. Í
dag eru 190 fundir um
dagin — kring um í
Íslandi. Á slíkum fundum
nýtast bert at vera frá
tveimum sjúklingum og
upp eftir, — alt eftir
hvussu nógvir alkoholist-
ar eru á ymsu plássunum.
Viðvíkjandi heilsubót,
og hvussu henda viðgerð-
in virkar, sigur Hendrik
Berndsen, at tað hava teir
fullgott prógv fyri. Vit
hava sent spurnarblød út
eftir fimm ára skeið. Tá
vísti tað seg, at av 7.000
viðgerðum, svaraðu 3.500
at tey ikki hevdu drukkið
brennivín síðan viðgerð-
ina. Annar bólkur vóru
tey, sum hevdu drukkið
einaferð aftur, men vóru
komin fyri seg, og triðji
bólkur svaraði ikki. Her
metir SÁÁ, at tey annað-
hvert ikki hevdu svarað
ella at tey vóru byrjað
aftur at drekka
Vit tosaðu við ein lækna
á sjúkrahúsinum. Hann
var eisini alkoholistur
Hevði ætlað sær útbúgv-
fólk byrja at drekka
brennivin, kemur brek í
heilan, sum broytir per-
sónleika teirra. Demi um,
at børn hjá alkoholikarum
eisini gerast bundin av
rúsdrekka sigst ofta vera,
ti hesi eru von við rús-
drekka frá barnsbeini av
Tað eri eg ikki so vísur í
Heldur er tað arvaligt lik-
amligt brek, sum ger, at
bernini eisini gerast alko-
holikarar
Hóast Freeport skipan-
in ikki er kend í hinum
sjúklingarnar eru eitt nú
flogfeløg, sum ístaðin at
koyra flogskiparar úr
starvi, ið eru vorðnir alk-
oholistar, velja feløgini
heldur, at senda teir til
okkara, ti tað kostar so
nógv at veita flogskipar-
um endurgjald, um teir
skulu koyrast í ótíð
At enda sigur Hendrik
Berndsen við Sosialin, at
teir eisini hava havt ein
stakar feroyingar á
sjúkrahúsinum Hann
skoytir uppí, at tað er av
|
|
|
|
|
Umleid tridi hver sjúklingur, sum fær viðgerð fyri alkoholismu, fær heilsubót.
Myndin er hvíldarheimið hjá SÁÁ í ølfusi, har rúmd er fyri 30 sjúklingum
ing sum skurdlækni, men
rakk ikki málið. orsakað
av rúsdrekkamisnýtslu
Hann starvast nú á
sjúkrahúsinum, har hann
granskar í sjúkuni, hví
nekur menniskju gerast
bundin av rúsdrekka,
meðan onnur kunnu liva
við hesum alt lívið, uttan
at tað nervar tey í gerand-
isdegnum.
Brynjálvur, lækni sig-
ur: — tað er nógv sum
bendir á, at alkoholisma er
ein sjúka, at heilin hjá
summum menniskjum
tervar eitt evni, sum onn-
ur menniskju hava.
Tað vil siga, at tá hesi
Norðurlondum. so er kort-
ini útlit til, at SAA í Ís-
landi til heystar fer undir
at skipa fyri tiltøkum, har
norðurlendingar eisini
sleppa við.
Talan er um at skipa
skeið og viðgerð, sum í
flestu forum er samreða
og fyrilestrarterapi á
donskum, svenskum og
norskum máli.
- Orsekin til hetta er,
at vit fáa so nógvar fyri-
spurningar. Sum nú er ber
illa til at taka útlendsku
grannar okkara við, tí teir
ikki skilja okkara mål,
sigur Hendrik Berndsen.
Demi um útlendsku
týdningi. at Norðurlond
standa saman og stuðla
hvert annað í hesum máli.
og at hetta kann koma
einsteku londunum tilgóð-
ar seinni. Eins og vit hava
bygt upp slíkan viðgerð-
arstovn, eftir at vit fóru út
at leita okkum heilsubót.
soleiðis er eisini hugsandi.
at feroyingar, norðmenn.
sviar og danir kunnu gera
somuleiðis.