týsdagur 31. juli 1984síða 4

Nr. 88 — 31. juli 1984 Um at cleara Tá SOSIALURIN í juni mánaða vísti á, at fólkatingsmaðurin hjá fólkaflokkinum ofraði næmingarnar í Hoydelum fyri at tíðindablaðið Argjavegur 26 Postsmoga 76, Fe . 3800 Tórshavn tíðindablaðið ' telefor: 11820 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Miller Blaðfólk: Høgni Djurhuus. Dagny Joensen og Jóhann Mortensen Uppseting: p/f sosialurin. Prent: p/f pressan 1981 Prégvar teirra egna dugnaloysi i JANUAR | år var félkatingsval og tå hendi tann broyting, at javn- aðarflokkurin misti sitt fólka- tingsumboð, meðan fólkaflokkur- in fekk annað føroyska umboðið í fólkatinginum. UMBOÐINI, SUM javnaðarflokk- urin hevur havt í fólkatinginum, hava altíð røkt teirra arbeiði til lít- ar. Hetta var galdandi fyri teir, sum eru farnir. Tað var galdandi bæði fyri P. M. Dam, sála og fyri Johan Nielsen, sála. Tað sama hevur eisini verið galdandi fyri tann seinasta fólkatingsmannin hjá javnaðarflokkinum. Nevniliga Jákup Lindenskov. MEN TAÐ VAR ikki síður hjá okk- ara fólkatingsumboðum at renna til danskar ráðharrar við málum, sum lógu í hondunum á Føroya Landsstýri ella ávísum landsstýr- ismonnum heima í Føroyum. Tað var heldur ikki siður hjá hesum umboðum at taka mál úr hondun- um á Føroya Løgtingi og Føroya Landsstyri fyri sidani at reisa hesi mål i fólkatinginum. Javnaðar- flokkurin hevur størri virding fyri heimastyrinum enn so. MEN EFTIR valid i januar er vend komin i å hesum øki. Tad er javn- an at fólkatingsmaðurin hjá fólka- flokkinum tekur mál úr hondun- um á Føroya Løgtingi og Føroya Landsstyri fyri sidani at reisa hesi mål i félkatingssalinum ella fer hann eisini rennandi til onkran danskan rådharra vid hesum mål- um. Og sjålvandi skal eitt mynda- tél vera i nåmind, soleidis at Dag- blaðið kann sýna lesarum sínum, hvussu 6førur fólkatingsmaðurin er, tá tað ræður um at sniðganga Føroya Løgting og Føroya Lands- styri. TAD, AT MÅL, sum sambands- menn, t. d. Eilif Samuelsen, lands- styrismadur umsitur i landsstyr- inum, verða tikin úr hansara hondum av fólkatingsumboðnum hjá fólkaflokkinum og síðani oddagrein verða løgd fyri danska kenslu- málaráðharran, er kanska ikki so legið í eygunum á fólki. Men tá mál verða tíkin úr hondunum á partamanninum Páll Vang. lands- stýrismanni og legd fyri danska innanríkisráðharran, tá tykist tað fólki heilt margháttligt. HETTA HÝDU vit eitt dømi um í sambandi við eitt nýtt kommunu- læknastarv í Eysturoynni. Maður- in í tí týdningarleysa fólkatings- sessinum, sum fólkaflokkurin í fleiri ár hevur virkað fyri at av- taka, varð noyddur at taka málið úr hondunum á egna partamanni sínum í landsstýrinum og so á leistum til danska innanríkisráð- harran við málinum fyri at fáa tað loyst. Var Páll Vang, landsstýris- maður í heilsumálum ikki førur fyri at loysa málið ? ELLA VAR hetta ikki eitt prógv um teirra egna dugnaloysi. Um dugnaloysi hjá hansara egna partamanni í landsstýrinum. Og hugsið tykkum nú, at fólkatings- sessirnir vóru avtiknir, soleiðis sum fólkaflokkurin virkar fyri. Hvat skuldu fólk í Eysturoynni tá gjørt við kommunulæknaspurn- ingin? Helst høvdu tey bert tann eina møguieikan. Nevniliga at latið spurningin ligið til javnaðar- flokkurin kom aftur í landsstýrið. TEY ÁRINI, javnaðarflokkurin sat í landsstýrinum, har hann m.a. hevði ábyrgdina av heilsumálum, bar til at hækka talið av komm- unulæknum úr 16 uppí 23. Og hetta varð gjørt, uttan at nakar føroyskur fólkatingsmaður rann á dyrnar hjá danska innanríkisráð- harranum. VIT KUNNU bert sláa fast, at so leingi fólkaflokkurin skal umsita målsøkir í landsstýrinum, eru fólkatingssessirnir ikki uttan týdning. Vit hava teir beinleiðis fyri neyðini. Tað hava hesir sein- astu mánaðarnir prógvað. blanda seg upp í danskan politikk, fekk hesin meira enn heil- hjartaðan stuðul frá DIMMALÆTTING. Tað var »clearingin«, hetta orðið vit av og á hoyra í samband við at- kvoðugreiðslu í fólkating- inum. sum aftur var uppi. Hetta fyribrigdi, sum merkir at útjavna, at upp- heva atkveðurnar í fólka- tinginum, vóru millum høvudsatfinningarnar, sum fólkaflokkurin hevði móti sambandsflokkinum fram til fólkatingsvalið fyri nøkrum árum síðani. Teir segdu. at sam- bandsflokkurin við at „cleara<, blandaði seg i reint donsk viðurskifti. Fólkaflokkurin kundi og vildi undir ongum um- stoðum góðtaka. at før- oysku umboðini »clear- adu«. Tað vildi vera tað sama sum at blanda seg upp í rein donsk viðurskifti og tað gjørdi folkaflokkurin ikki. tað var honum fremmant og andstygg- iligt. Man tað vera vent í holuni. eftir at sambandið og fólkaflokkurin nú í skjótt 4 ár hava skiftivis fevnst og klórast í Tinga- nesi? Sjålvt Dimmalætting harmast, ti socialdemokr- atarnir i Fólkatinginum ikki vilja cleara við umboð fólkafloksins! Beinleiðis orsekin til hesa stødu finna vit hjá 6.b.. sum eisini i Fólka- tinginum greitt hevur sagt. at hann vil mót- arbeiða >sosialismunic allastaðni. og ikki honum ólíkt. væntar hann sam- stundis at hesir hansara „mótsteðumenn=<., í hesum føri socialdemokratarnir, verið so góðir. loyva hon- um at skalta og valta, so sum honum best hóvar í atkvødugreidslum í Fólka- tinginum Tað er ikki 6.b. fremm- ant ikki at akta boðum, men samstundis taka tað sum sjálvsagt, at hansara »métstødumenn«, »hjålpa« honum til at blanda seg upp i danskan politikk, í teimum førum, tað ikki sær so gott út, at hann blandar seg, so sum hann higartil ofta hevur gjørt. Tað er ein logisk fylgja. tå socialdemokratarnir boða teimum konservat- ivu, at teir undir hesum umsteðum ikki vilja cleara. O.B. er ikki í ti konservativa tingbólkin- um, hóast tað vil hann eitast at vera har, men hann hevur sagt seg ikki í ollum styðja borgarligu stjórnina. Socialdemokratarnir vilja tryggja sær, at tað sum 6.b. hevur sagt í Fólkatinginum >stár til troende«. Og tí verður ó.b. noyddur at meta í Fólka- tinginum undir atkveðu- greiðslum, á sama hátt sum í legtinginum, men um fólkatingsformaðurin vil seta fundirnar sum tað passar 6.b., so sum vit kenna tað í Legtinginum, er ein onnur sega. Tað ber nú einaferð ikki altíð til bæði at vera utt- anfyri og samstundis krevja at vera innanfyri og so bedýra, at ein ikki blandar seg upp í. Tað eru sjálvsagt hesar avleiðingar. sum social- demokratarnir hava tikið. Man orsekin til heil- hjartaða stuðulin hjá Dimmalætting ikki heldur vera ti at Dimmalætting ikki til fulnar kennir treyt- irnar fyri clearingini ella ikki vil kenna tær? Tað eru flokkarnir í Fólkatinginum. sum síná- millum avtala hvussu skal farast fram undir at- kvødugreidslum. Stjórnarflokkarnir eðrumegin og andsteðu- flokkarnir hinumegin gera avtalu um »clearing«. Tá tað berst einum tinglimi frá at meta á tingi, er tað at clearingin verður ventilurin. Berst tað tinglimi úr stjórnarsamgonguni frá at meta, so verður avtala gjørd við andstøduna, at ein av teirra limum heldur seg burtur undir atkvødu- greiðslu. O.B. er ikki limur i nekrum tingbólki, heldur ikki í tí konservativa. Hann vil fegin eitast at vera har og samstundis vera uttanfyri. Off side. Hann vil eisini vera gildugur stjórnarstuðul, samstundis sum hann ikki í ellum styðjar stjórnina. Hann vil kunna vera clearaður, so at stjórnin ongantíð fellur av hansara ådum, men hann vil vera clearaður í málum, tá hann er ímóti, ti tá verður hansara atkveða upphev- að av andsteðuni. Og tá ber saktans til at siga, at hann ikki blandar seg!! Hann vil ikki atkvøda ímóti, tá hann sigur seg vera ímóti einum máli, tí er tað hann so fegin vil vera clearaður, tá hann er fráverandi. Tað er henda dupult- steðan sum socialdemokr- atarnir ikki góðtaka. Skal hann vera við í clearing- skipanini, ja so má hann lúka treytirnar fyri henni. Harmaljóð Dimmalætt- ingar er ikki sert kroku- dillukent. J. Lindenskov Røktin av gomlum og sjúkum kostar so nógv Teir borgarligu vilja ikki vita av ellis- og rektarheimum, men vilja sjúgva tey gomlu á hotel Hetta sigur sosialminist- arin Eilif Samuelsen í ein- ari samreðu í Dimmalætt- ing 16/7 1984. Hetta er aftursvar til samreðu, sum eg hevði í samband við útbyggingarætlan- irnar av Suðuroyar Sjúkrahúsi; vísandi til hesa útbygging, sigi eg, at tíðin er búgvin at útbyggja rektarheimið, tí tað nektar ikki tervin. Eg feri eisini fram, at vit hava kannað meguleik- arnar fyri fíggjan av hes- um, og at kommunurnar í Suðuroy hava skyldur at nekta tann terv, sum krevst fyri at fjálga um tey gomlu og sjúku. Til hetta sigur sjálvur sosialministarin, at kommunurnar ikki hava rætt at gera hetta. Tað vil siga, at verandi samgonga vil frátaka kommununum rættin at samráðast, so vita vit tað. Hatta hevur kanska ikki so nógv at týða. Men tá sami maður sig- ur, at goldið verður ov