hósdagur 2. august 1984síða 9

Nr. 89 — 2. august 1984 bara kongsins merki væl, mær bagir einki«. Letu seinni koma Øssur prestur og Helgi Torfinsson í nánd av jallinum. Jallur hjó Øssur tvørs yvir andlitid, so hann fekk eitt stort og ljótt sár. Siðan setti jallur seg niður. Magnus kongur kom yvir til hansara og segði: >Vit hittast aftur á fegins degi, påpi.«. Varrarnar á jallinum rørdu seg — tå var komin deyðastundin. Har fell jallurin og næstan alt herlið hansara, sum nærmast stóð.< Tá ið nú Erlingur jallur Skakki var vegin, skuldi verið lættari at komið til ræðið í Noregi, men leiðin skuldi enn gerast long, tí ikki fyrr enn í 1184 var Sverri vorðin einakong- ur. >Tað var á kveldi Vitusmessudag 15. juni, at bardagin millum Sverra og Magnus kong Erlingsson var. Tað var um sålarfalsskeid, at fólk Magnus kongs tók at flýggja, men ikki fyrr enn um midnáttartíma vóru ell manndráp endað, og tå høvdu Birkibeinar, Sverra kongs menn, lagt øll skipini fyri akker um nátt- ina, hevdu tjaldað yvir sær og vóru lagstir«. Hetta greidir Sverris søga frå um sjålva hendingina, eftir at Magnus kongur var lopin i havið saman við skipsmonnum sínum, Heklungun- um. sum teir vóru nevndir: tíðindablaðið Erlingur Skakki. sum tiltikin var so víða. sum kringlan var drigin. tá honum saman við Sverra bar hverja ferð varð hann sligin. Í havið levp Magnus Erlingsson hann skuldi mót Sverra herja og Valdimar í donsku lon ikki var maður at verja (I. P. Gregoriusen) Sverri var sjálvur staddur á landi. tá ið hann sá menn sínar noyða Magnus kong at leypa i havið. Sverri rør síðan út til skip sitt, Marriusudina, gekk aftur i lyfting- ina og skar út í Kyrie Eleison. eitt takkarljóð aftur fyri sigurin. og saman við honum allir menn hans- ara. Men teimum, sum eydnaðist at svimja til lands, stóðu Birkibeinar fyri i fjøruni, tá ið Heklungar royndu at koma sær á land, ti vóru tað ikki mangir, ið evnaðu tað. nøkrum eydnaðist at flýggja út úr Norðfirði Sognfirði. meðan Birkikeinar róðu i smáum bátum á firðinum og drópu teir. ið royndu at svimja, men nakrir fingu tó grið. Aftaná takkaði Sverri Guði fyri sigurin, sum hann javnan gjørdi. men sum hesaferð greiðari enn áður hevði vist, at Sverri var hin útvaldi millum kongar, sum dreymarnir eisini hovdu borið boð um. Hann fór til fjals á høgan knúk..... Ein vetrardag stutt undan jólum varð Sverri borin í heim >Inni á fjósi“ í Kirkjubø — sigst vera í 1151. »So leingi neytini vóru Inni á Fjósi bar mær væl til at hava Sverra har. men tá neytini komu at liggja úti her undir Skorunum. flutti eg Sverra niðan í Skoraholuna og gav honum av bróstum mínum morgun og kveld<. greiðir Gunhild. móðir Sverra frá í sjónleikinum um Sverra kong eftir Páll N. Patursson. Skoraholan var fyrsta heimbýli sveinsbarnsins. Sverra. og meðan munkar og klerkar vóru til messu. og meðan móðirin royndi at savna saman eður og fliður sum iskoyti til bróstamjólkina, lá Sverri og svav sín trygga blund í einum helli oman fyri bygdina í Kirkjubø. Og getuna tráddi móðirin sjónska við gongd fyri uppfaringartid og niðurfaringar- tíð. og soleiðis varð hon eisini avdúkað og allur hennara loyni- dómur viðvíkjandi føding Sverra. Uni, hennara ungdómskærleiki, sig- ur: »Her sæst ikki spor eftir ødårum enn skóleysum kvinnufóti, og skó- levs var hon, tá ið hon snýkti seg oman til húsar aftur. Holan er tann, Síða 9 ið fjalir loyndarmál hennar. A leið síni undan Skorunum sá eg hana koma fyri uppfaringartið í morgun og í nátt kom hon suðir eftir hendan vegin. Fyri hellismunnan sigur hann: »Er her nakar inni, so kom fram um nakað mansevni er í tæra Men svarið, hann fekk, var barna- grátur. Tað var fyrsta ljóð, sum kom um varrar Sverra fyri eðrum enn móðrini. Letu seinni kemur Gunnhildur i hellið og sigur sum fyri seg sjálva, at friskt er lotið her uppi, men hetta verður mær strævið lív í longdini Mær trýtur svevn og hvíld, av tí sama tekur at minka bróstmjólk min. Væl kunnu eður og fliður vera góðar. men annað krevst eisini Ofta hava vaksið ungum rakka hvassar tenn í munni Hvat hevði Sverri meira enn onnur? „Hann var førovingur líka sum tú og eg« (I.P.G.). men harafturat hevði hann fingið gott í beinið heimanfrá og tikið við góðari læru frá presta- skúlanum í Kirkjubø. Og leið hans ara gjøgnum lívið sum ungur lítil- látin kirkjubomaður og til hann sum í Noregs kongs og tað kunnu vit 33 ára gamal sat sæti, er ein ferð lesa í Sverris søgu til tign og heiður. ikki ólíkt hetjuni í ævintýrinum. Men hann ongantið stórlátin ella hugmóðigur — og tað var tað. ið bjargaði honum Guð fekk heiðurin ístaðin. Hann var intelligentur, hugdjarvur, uppførdi seg væl millum manna. Og tå ið hann doyði páskaaftan 1202 verður Sverris sega ein lýsing av Sverra Hann var lágur av vøkstri, tættur sterkur við breiðum og vekrum oftast bar hann Hann var stillfar- andi, hugsunarsamur, væltalandi. hann hevði klára redd og talaði týðiliga. Hann var stásiligur at siggja í hásæti sínum í vekrum klæðum, hann var høgur í sæti, men hevði stutt bein. Hann drakk ongan- tid vitið burtur. Sverri kongur át vanliga bara eina ferð dagliga. Hann var varin og vinirnir vórðu væ! valdir, hann helt orð og var trúfastur sum trøllid, og enntá óvinir hansara segdu. at slíkur maður sum Sverri var ongantið áður komin til Noregs Sverri kongur andaðist 9. mars 1202 eftir foðing Krists, Sverri hevði tá verið kongur í 25 ár. og vóru liðin 18 ár frá ti at Magnus Erlingsson fall. Seinastu orð Sverra vóru: >Tá ið eg eri farin, tá latið andlit mítt vera bert. Tá kunnu bæði vinir og óvinir vita, um teir kunnu síggja nakað merki á kroppinum eftir bannið, sum óvinir mínir hava forbannað og for- demt meg við. Tá kann eg ikki krógva tað longur. um eg ikki havi havt eitt betri mål, enn teir hava sagt. Eg havi havt meiri mødi og ófrið enn frið og góðar dagar. Hugsi, at eg havi átt nógvar óvinir í tí dulda, sum ikki hava havt dirvi at víst mær al- sýntan figgindaskap. Guð fyrigevi teimum øllum, og dømi hann okkara millum í hesum vidurskiftum«. úr vesældómi gjørdist andlitsdrøgum, stuttklipt skegg Utiseti