leygardagur 11. august 1984síða 7

Nr. 93 — 11. august 1984 Talið á gonoretilburðum er aftur vaksið nógv sein- asta mánaðin, eftir á ein minking sást í vár Talið hvenn mánað sær hevur verið soleiðis higar- til í ár januar 2 februar 5 mars 3 april ] mai 3 juni 7 juli 14 Mett verður neyðugt vid hesi grein at greida eitt sindur frå um nevndu kynsjúku, serliga um, hvussu sjúkan tekur seg upp. tilsløg (komplikat- iónir>, viðgerð og um at- gerðirnar til tess at minka um vandan fyri smittu. Vit hava eina lóg við- víkjandi kynsjúkum í Fer- oyum, og er endamálið við henni at fáa bast smitt- andi kynsjúkum. Hesar sjúkur smitta aloftast beinleiðis frá fólki til fólk við kynsligari samveru og taka seg upp í kyngøgn- unum (kysorganunum) Gonore er ein smittandi sjúka, ið er elvd av bakt- eriunum gonokokkar. Tid- in frå ein er smittaður til sjúkan ger um seg (til- gerðartíðin) er vanliga 2 7 dagar, men stundum ganga 3 vikur. áðrenn ein gerst varur við sjúkuna. Í hesum sambandi er av al- stórum týdningi at leggja dent á, at hjá næstan 1/3 av mannfólki og 1/2 av konufólki ger sjúkan so lítið um seg, at hin sjúki ikki varnast, at hann er vorðin smittaður. Og hesi smitta eins væl og tey, ið kenna sær mein av sjúk- uni. Ti er tað av avgerandi týdningi, at oll, ið halda. at tey kanska eru smittaði av gonore, venda sær til lækna at fáa tikið dyrk- ingar til kanningar til tess at útihýsa ella stað- festa sjúkuna. Hesar kanningar kunnu verða gjørdar hjá kommunu- læknunum ella lands- læknanum. Sjúkueyðkennini hjá teimum, ið kenna nakað. kunnu hóskandi verða vidgjørd hvert kynið sær. Gonore hjá monnum: Sum nevnt vita helvtin av teimum kvinnum, ið verða smittaðar við gonore, ikki av, at tær ganga við sjúk- uni. Kvinnur eru tí ofta sjúkar í longri tíð, áðrenn tær verða vidgjørdar. og av hesi orsek gerst vandin hjá teimum fyri tilslog (komplikatiónir) sterri. Sjúkan hjá kvinnuni verð- ur ofta ikki staðfest, fyrr enn hon verður givin upp sum kynsligt samband hjá einum smittaðum manni Tá sjúkaeyðkenni eru, gera tey vanliga minni um seg enn hjá monnum. Sviði í samband við at vatna sær og eitt sindur av floti frá móðurskeiðini koma fyri. Gonore hjá kvinnum kann breiða seg til egg- gernina (eggjaleiðaran). Vanligastu sjúkueyðkenni eru tá fepur og pína eðru- megin í búkinum. Kemur gonore í báðar egggarnar- nar, kann úrslitið gerast, at kvinna seinni ikki kann fáa børn, gerst livssør (steril). Kvinnur kunnu eins væl og menn fáa gonore í bak- tarmin og í munnin Av og á kunnu kvinn- ur og menn fáa blóðeitran. bruna í liðir og aðrastaðir orsakað av gonore Sjúkuavgerðin: Sjúkan gonore verður staðfest við kanning hjá lækna av floti frá vatn- ræsismunna (og hjá kvinnum eisini livm6dur- munna) undir sjóneyku ella við dyrking frá vatn- ræsismunnanum og meg- uliga aðrastaðir. ið verður tikin á ein sonevndan kol- potupinn, ið læknin sendir til kanningar á rannsókn- arstovuni. Til tess at kanna eftir um tekin eru til tilsog. verða harumframt hjá- eista og blødruhålskertil vanliga eftirkannadi hjå monnum og lívmóðir og egggjørn hjå kvinnum. Rættindi sjúklingsins: Sambært lógina um kyn- sjúkur í Feroyum hevur ein og hver uttan mun til bústað og fíggjarorku rætt til ókeypis kanning fyri viðgerð av kynsjúku hjá kommunulækna ella landslæknanum. Skyldur sjúklingsins: Fólk. ið vita ella hava orsek til at halda. at tey hava eina kynsjúku, hava skyldu til at lata seg kanna og meguliga við- gera fyri sjúkuna hjá lækna. Somuleiðis hava fólk skyldu til at siga læknanum navn sítt, yriki og bústað, eins og tey skulu geva upplýsingar um, hver kann hava smittað tey, og hverji tey kunnu hava smittað. Aður er nevnt, at ein stórur partur av fólki við gonore ikki vita, at tey hava sjukuna, av ti at tey einki kenna til hana. Tað er ti sera umráðandi at fáa greiðu á, hvaðani smittan stavar. so ell við sjúkuni eisini tey. ið ikki vita, at tey eru sjúk — verða Framhald á síðu 14 kalmar foto: =S - hj Eisini i Oyndafirði hava teir fingið nogvan hegguslokk. Foto: Kalmar Tað er nú aftur hoggu- slokkarok á fleiri for- ovskum firðum. Vit skulu leita heili trý ár aftur í tíðina fyri at finna slíkt rok Í Hvannasundi hava hátar avreitt upp i ] 2 tons uppå dagin Umleið 50 bátar royna i løtuni í Hvannasundi. sunnan fyri Norðtoftir og heilt norður í Svin- ovarfjorð Teir avreiða til fryst- ihúsið Fugloy i Hvann- asundi, sum frysti høgguslokkin til agn. Prísurin er 3.75 kr. fyri kilo. Møguleiki er at vinna sær nógvan pen- ing uppá stutta tíð. Tað eru bátar úr Hvannasundi. Norð- depli. Leirvík og Klaksvík. sum eftir høgguslokki. Teir siga eisini frá nógvum høgguslokki í Ovnd- arfirdi og har nærhend- royna 1S Tað er rættiliga nógv æti inni á firð- unum. og helst er hetta Faa nogvan høgguslokk orsøkin til. at nógvur høgguslokkur er at fåa nú. Tað eru umleið 14 dagar síðani. at teir raktu við fyrsta heggu- slokkin jan ir OOS 8 MO A om 8 > I EE