leygardagur 25. august 1984síða 11

Nr. 99 — 25. august 1984 tiðindablaðið Vigra, Giske og nógvar aðrar oyggj- ar. Á Vigra er flogvellur og stórur radiosendari. Giske er kend úr sog- uni, har búði Torberg Arnason, hann var bróðir Kálvs Arnasonar. ið var ein av hovuðsmonnunum móti Olavi heilaga í bardaganum á Stiklastoð- um. Torberg Arnason var giftur við Ragnhild, hon var dóttir Erlings Skjalgsonar. Frá teimum er komin hin gitna Giskeættin, henda ættin doyði út á manssíðuni í seinnu helvt á trettandu eld. Vit komu til Ålesund kl. hålvgum seks á morgni, 19. juli. Her skuldu vit steðga ein dag og eina nátt. Vit skuldu búgva hjá fólki, sum vit kendu á oynni Ellingsoy. Hesi fólk vistu av, at vit skuldu koma. og ikki bidadu vit leingi, so kom bilur eftir okkum. Tað er okkurt um ein tíma við bili år Ålesund til Ellingsoy, men ferja. sum tekur bilar vid, siglir í- millum. og tað er nógv styttri. Men henda ferjan byrjar ikki siglingina fyrr enn kl. 8 á morgni. Vit gjørdu so av at bíða eftir ferjuni og brúktu so tíðina til at hyggja at býnum. inntil ferjan kom. Álesund er sunnasti býur í Meri og Romsdals fylki. Sumt av bynum er bygt á ovggjum og sumt er bygt á meginlandinum. Imillum oyggjarnar og ímillum meginlandið og oyggjar- nar eru brýr. Tvær av ovggjunum eita Nøroy og Aspoy. sundið ímillum tær eitur Álesund. av hesum sundi hevur býurin navn, og har um leið er eisini tættast bygt. Mitt í býnum er Akslafjallið. og har uppi ber orð fyri at vera frálíka vakur útsýni: suðureftir og eystur- eftir: firðir og fjall og vesureftir: hav og ein hópur av oyggjum. 1904 var ein oyðandi eldsbruni í Ålesund, og meginparturin av býn- um legðist í oyði. Tá varð tað bannað at byggja viðahús. og tev sterku steinhúsini gera býin ólíkan mongum ødrum norskum býum. Eitt. sum ger ferðamannin í Ålesund bilsnan, eru riturnar. sum eiga víða hvar í býnum. serliga niðri við havnina. Tað er sjáldsamt at síggja í einum stórbýi. Tær eiga á grótpellum. í vindeygakørmum og aðrastaðni. Ritan er ein plága. siga teir. ikki er nossligt rundan um ritu- reiðrini. og larmurin frá ritunum er nógvur. »Skriggjar verri enn ritan í berginum«, er tiltikið. Álesund er hevuðsfiskibýur á vesturlandinum í Noreg. men um- framt fiskaidnað er eisini annar idn- aður har, t.d. klædnaidnadur og innbúgvaidnaður. Kl. 8 fóru vit við ferjuni til Fll- ingsov. Har er friðarligt og gott at vera. hvgdin er nosslig, húsini vekur og fólkið er blítt. 20. juli tíðliga um morgunin vóru vit við bili flutt til Álesund og fóru um borð á snarferðarskipið >Nord- stjernen«, sum legði frá bryggju kl. hálvgum átta. Vit skiftu frå 2. pláss" til 1. pláss. og munurin á prisinum var ikki stórur. Qvggjarnar. ið sunnanvert við liggja uttanfyri. Alesund. verða nevndar Suðurovar. Vit sigldu uttan fyri Hareid. Innan fyri Hareid er Hjørungavågur. har hin tiltikni bar- dagin millum Håkun jall og joms- "íkingar var á sinni. fóru gjøgnum ingt. smalt sund og millum smáar ovggjar út um Stad Stadhavið. har var. minnist meg rætt. einasta stað á ferðini. sum ongar ovggjar vóru at síggja vestan fyri okkum. Vit fóru fram við Stadlandinum og komu inn um aðrar ovggiar móti býnum Måløv, har skuldu vit leggja Uttanfvri er at. Innan fyri okkum var ovegin Selja. Har var tað. at Ólavur heilagi lendi. tá hann kom heim aftur til Noregs aftaná at hava verið í víkingi I mong ár og aftan á. at hann var vorðin kristin maður. Snorri ftektir so til um henda tilburð , | teir fin 1 x x i % i b % Sí ri i eitt gott tekii m framtið sina í Noreg. Teir gingu ipp á ovnna. kongur snávaði á aðr- um fótinum og meiddi hitt knæið eitt sindur. >Nú datt eg«. segði kongur. Tá svaraði Rani: »lIkki datst tú kongur. tú festi fót í land- inum<. Kongur ló og mælti: >So man vera um Gud vil«. Måløv er norðanvert við Nord- fjorden. hagar komu vit kl. 11. og til Florov komu vit kl. 14. Í hesum stoðum var steðgurin lítil. Hetta eru smáir nossligir býir at visa seg. í Måløv visti seg at vera sera bratt lendi. Nú skulu vit ikki leggja at i nøkrum plássi fyrr enn í Bergen. Vit eru nú komin út fyri tann partin av Noreg. sum verður nevnd- ur Sogn og Fiordene. Innan fyri okkum vóru nágvir djúpir firðir m.a. Ferdefjorden. Stavfjorden. Dals- fjorden. Áfjorden og ikki at glovma Sognefjorden. sum er longsti fjørdur i Noreg. um 200 km langur. Í Gulen sókn. sunnan fyri Sogne- fjorden. var tað tingið hildið. sum nevndist Gulating. Tað var felags logting og rættarstaður fyri fylkini vestanfjals í Noreg. Innast í Sognefjorden er Fimreite. Har var tað. at seinasti bardagin millum Sverra kong og Magnus Erlingson var á sumri 1184. Sogan sigur. at Sverri lá við Fimreite við 14 skipum. tá Magnus óvart kom fram á hann við nógvum herskipum. Tað sigst. at áðrenn bardagin byrjaði. fór Sverri upp á land og talaði so til sínar menn: >Nú mugu tit brúka alla ta megi og alt tað mansmót. sum tit eiga. ti í dag verður ein kongur sendur til heljar«. Menn hansara stúrsaðu við. tí teir vistu ikki. hvønn kong Sverri meinti við. tað kundi væl vera seg sjálvan. hann hugsaði um. Men Sverri vann, Magnus levp í havid og lat har sitt liv. Sverri flutti lík hansara til Bergen og jarðaði tað heiðurliga. Soleiðis sigur sogan. hvussu álitandi hon er. kunnu søgu- menn halda áfram við at kjakast um. Síða 11 Veðrið var av ti hesta, vit sigldu suður við landinum. Í staðum. tå ongar ovggjar vóru. sum vardu merktist lív í skipinum. men einki øårvisi. Vit sigldu tætt í landi og sóu so statt, at landið tyktist at vera nógvastaðni ber grá hella. men har sum ein moldmoli var, krøkti vidavøksturin seg fastan. Atdjúpt var í stoðum. og siglt varð so nær i landi. at vit kundu siggja tær evars smáu nálirnar stinga snýðini upp úr rivunum sjálvt á ytstu sjóvarklett- um. Tá vidavøksturin er undantikin. er landið litið ásýniligt. tá haldi eg at Ferovar. sum hesa ársins tíðina eru fagurt grønar innansyndis. eru álíka vakrari. ikki siglandi fólki ta livd. sum ovggjar- men tær veita nar fram við norsku strondina geva Tað má sigast at vera sjáldsamt at kunna sigla strekkið lika úr Trond 3 t S i < r » 5, } stað kaffi. Døgverdin kostaði kr S( hjá baðum í norskum peningi Tá vit høvdu drukkið kaffi. fóru vit at sova. og vit svóvu til kl. 18 Tá var nátturðin komin á borðið. men av tí. vit hildu dogverðan vera so riviligan. gjørdu vit av ikki at fáa okkum nátturða. Men tað vóru nógv. ið tóru at fáa sær. sum høvdu etið døgverda, tá vit Otu, og tá tey komu frá bordinum, helt eg. tey vóru heldur målmikil, ja, nakrir onglend- ingar skóru i at syngja. og sjálvt um eg sjálvur ikki eri nakar sangari, so tyktist mær. at her var hugurin at syngja sterri enn sangaragávurnar. Men so kom eg hugsa um orðatakið: »Frøtt er hevur av fullum maga«. Vit komu til Bergen kl. 20.30. men har var so nógv ferðafólk. at tað vardi ein tíma. áðrenn vit fingu bil at flyta okkum til hotellid. Hatleberg hotel sá út til at vera fleiri bygningar. Vit komu at búgva í blokki A á 7. hædd. rúm nr. 721. Hetta var gott rúm við WC og bað (brúsu). Tað var ein rúgva av fólki á hotellinum hetta kveldið. og vit kendu nógv aftur. sum høvdu verið ferðafelagar okkara við >Nordstjern- en«. Vit royndu at fáa okkum ein bita og drekkamunn. men fingu einki. so vit máttu vera nøgd við eina øl og eina sodavatn, áðrenn vit fóru til songar. Tá angraðu vit. at vit ikki høvdu etið nátturða umborð á »Nordstjernen«. Á rúminum. sum vit komu at búgva í. var eingin telefon. tað var tað í Larssen hotel í Trondheimi. men vit hjálptust sjálvsagt væl við ongari telefon.