leygardagur 22. september 1984síða 9

Nr. 111 — 22. september 1984 Bahå'i-arar pindir og myrdir i Iran Samfeløgini i Norðurlond- Teheran, um hava leingi havt var hugan av, at piining av Bahá'í fongum er vorðin num rættiliga almenn í fongsl- at júst um í Iran, men vit hava ikki vitað hvussu umfat- ini, sum andi og ógvislig hon er fyrr enn nú igjøgnum brev út, og frásagnir, ið Bahá'íum at halda i Iran hevur eydnast at Bahá'í senda til vinir og ættar- at menn í Vesturlondum trúgv sína. Tá ið Bahá'í fyrisiting- in í Iran var forboðin og loyst upp í august 1983, hildu nógvir Vesturlend- ingar, at nú fór stjórnin í sambært undur leiðslu av Khomeini, at linka jagstr- anina av Bahá'íum í landi- Tað hevur víst seg, tað øvuta hent. Sambørt fyriskipan tann dómsmálaráðharrin gav ini ar Bahá'íum sýtt fyri moti, fyrisitingini ella og útbreiða Bahå'iar lýddu hesa lóg og loystu beinan- vegin upp Bahá'í fyrisit- ur ingina í Iran hesi lóg, loyvi sum einstaklingar at undirvisa laga seg eftir vidurskift- unum og rekja sínar trú arligu skyldur, settu myndugleikarnir so nógv- ar Bahá'íar sum møguligt fastar, ið hevdu virknir í Bahá'í fyrisiting- Nakrir av teimum hava longu verið avrætt aðir, men man veit, at nærum 700 Bahá'íar, menn, konur og børn, eru í fongsli av trúarorsakum og gjøgnum falskar ákær- hevur myndugleikun eydnast at hindra teimum at truarligu hevur verið iranski luttaka í Hóast teir, um fingu nógvum av rokja sinar tíðina er rentan í vesturheiminum lækkað uttan at hetta hevur gjørt seg galdandi heima hjá okkum. Ein lækking í útlánsrentuni vildi ikki bara komið teimum til góðar, sum hava bygt ella ætla at byggja sethús. Hon vildi eisini havt stóran tydning fyri kappingarføri hjá før- oyska vinnulivinum. Sidani kunnu vit taka onnur øki, og eg kann nevna javnaðarfloksins uppskot um at broyta reglurnar um sjúkradagpening soleiðis at dagpen- ingurin verður lækkaður úr 80 uppí 90%, og at sjúkradagpeningur verður veittur frá fyrsta sjúkradegi. Tað rættvísasta er sjálvandi at sjúkradagpeningurin verður 100%. Tað er so nakað annað. Eisini kann eg nevna floksins uppskot um hjálpi- amboðsmiðsteð fyri brekað og flok- sins uppskot um at broyta lógina um ískoytisveiting til einkjur. Hetta seinasta varð samtykt. Somuleiðis kann eg nevna, at javnaðarflokkurin fleiri ferðir hevur skotið upp at áleggja landsstýrinum at fara undir samráðingar í felags sosisalu nevnd- ina við tí fyri eyga at fremja nýggjar hækkingar í fólka-, avlamis- og einkjupensiónum v.m. Á almannagkinum kunnu vit eisini taka uppskot javnaðarfloksins um brennistudning til pensionistar og stakar uppihaldarar. Hetta upp- skot varð fyrstu ferð lagt fram av undanfarna landsstýri. Men í hesum valskeiðnum varð tað á fyrsta sinni lagt fram av javnaðarflokkinum. Vit kunnu somuleiðis taka lógina um stuðul til bjálving av húsum hjá pensionistum og nú til seinast upp- skot javnaðarfloksins um samsýning fyri at ansa eldri og óhjálpnum heima. Hesi try uppskotini eru øll samtykt. Eitt uppskot frá javnaðarflokki- num um at áleggja landsstýrinum at gera uppskot til lóg um sosialar eindir er eisini samtykt í hesum val- skeiði. Men tíverri hevur landsstýrið higartil sovið á tí málinum. Enda- málið við slíkari lóg er at decentral- isera almannaumsitingina, soleiðis at vit fáa smærri almannastovur knýttar at heilsumiðsteðunum úti um landið, og vildi hetta gjørt tað lættari hjá fólki at leita sær ráð. Javnaðarflokkurin hevur eisini havt fleiri onnur sjålvstødug upp- skot fram. T.d. kann eg nevna upp- skotið um at broyta kommunulækna skipanina soleiðis at Sandoyggin fær tveir kommunulæknar. Eg kann nevna uppskotið um alment kunn- gerðarblað og uppskotið um bóka- forlag. Eisini kann eg nevna upp- skotið um kommunalan lánigrunn og uppskotið um kommunalan útjavn- ingargrunn. Hetta seinasta kundi avgjørt verið við til at framt tað nógv umreddu bygdamenningina. Eg haldi, at løgmadur í hesum valskeiðnum hevur fingið ein hóp av alternativum frá javnaðarfloksins síðu. Nú havi eg ikki nevnt øll tey broytingaruppskotini, sum javnað- arflokkurin hevur havt til tey ymisku uppskotini frá landsstýri- num, og sum samgongan ikki hevur lagt oyra til. Av okkara mongu uppskotum fingu seks undirtøku og vórðu sam- tykt. Hesi vóru lógin fyri at ansa eldri og óhjálpnum heima, broyting í lógini um ískoytisveiting til einkjur, broyting í lógini um rentustudning til samansparing til sethúsa- og íbúðarbygging, lógin um stuðul til bjálving av húsum hjá pensionistum og uppskotið til samtyktar um at áleggja landsstýrinum at gera upp- skot til lóg um sosialar eindir. Hetta eru vit takksamir fyri. Øl] hini uppskotini eg havi nevnt og mong onnur við fer javnaðar- flokkurin at venda aftur til í einum komandi valskeiði, og tað uttan mun til um flokkurin kemur í samgongu ella í andsteðu eftir valið. Men helst vilja vit koma í samgongu, tí tá eru meguleikarnir fyri at fremja ell hesi skilagóðu uppskotini munandi betri enn í andsteðu. mannarættindar Mjóða Tå Bahå'i um byrjadu i Iran, skrå Sameindu ið avrættingar av voru teir ákærdir fyri at Russland vera njósnarar fyri Ísrael og U.S.A., zionist- ar, narkotikuhandlarar 0.a., men nú er ikki neyð ugt við hesum felsku ákærum longur og í dag eru Bahá'íar avrættadir bert fyri at vera Bahå'iar Meira enn 90 tjóðarting runt um verðina og Euro- pa-ráðið (Council og Eu rope) hava mótmælt teirri skelkandi og harðrendu viðferð, sum Bahá'íar í Ir an fáa í dag og øll tey størstu dagblødini i Vest- urlondum hava eisini mót- harðliga, ímillum York Times í oddagreinum mælt teirra New tveimum at tann ein asta brotsgerð, sum Ba- sekir í, er at Har er vist á, há'íar eru trúgva at sameining og sannur vinskapur er meguligur imillum heims- at teir meta- mannaætt sins tjóðir kærleikan til ina hægri enn alsk til fødi landið, at teir vilja leggja grundarlag undir heims frið við at skapa skilning ímillum allar tjóðir, at teir fasthalda regluna um javnrætt millum mann og kvinnu og Sanna eind Guðs og at allar religiónir og trúðarbólkar hava sama grundarlag. Bahå'- úlláh, stovnarin hjá Ba- há'i-trúnni, lýsir endamál- inum hjá Bahá'ium við hesum orðum:> Vit ynskja at bert tað góða skal ráða í heiminum og at eydna má falla tjóðunum í lut ... at allar tjóðir skulu gerast eitt í trúgv, og at allir menn skulu vera breður; at kærleikans bond skulu styrkjast millum synir teirra og at semja má valda teirra millum; at teir ymiski trúarbólkarnir mugu finna saman, á- gangur móti fólki av eðr- vísi húðarliti skal halda uppat hesi høpisleysu stríð, hesi oyðileggjandi kriggj skulu fáa ein enda, og »hin mikli fridurin« skal koma. Øll hesi strid og alt hetta blóð, sum flýtur, allar hesar ósemj- ur, alt skal hetta steðga og allir menn skulu verða sum ein ætt, eitt húski ... gevið ikki einum heiður, tí hann elskar land sítt, heiðrið hann heldur, tí hann elskar alla manna- ættina ...< Umstødurnar í dag Umstødurnar hjá Bahå'i- um i Iran i dag eru i stutt- um hesar: 1. Sidani tann islamiska kollveltingin hjå Kho- meini byrjadi hava meiri enn 300 Bahá'í heim verið rænd og síðani brend í øsku. 2. Næstan 200 Bahá'íar, flestir av teimum odda- menn innanfyri Bahá'í A ripnir ett Mynd elkarnir I ð n og land frá fle hundrað fa jur 1t1 bygd og fólkið « rikid utlegd vogvar familjur hava liva undir ringum umsteðum i oyðimerkum Fleiri ið ors skelkinum tey fingu, ti miljan hjá t heimið 4. Fleiri enn há íar eru koyrdir úr ar børn hava mi akað av ti 10.000 Ba beiði og fáa onga pensión og myndugleikarnir } kravt tey at ávisan part av lønunum fingið lava endurgjalda sum tey hava gjøgnum fleiri år 5. Bahá'i koyrdir úr lærdum háskúl studentar eru um og eðrum skúlum 6. Í flestum býum sleppa Bahå'i børn ikki at ganga i skúla og tí fáa tey onga al menna undirvising 7. Umleið 700 Bahá'íar fonglum hjá 40 Bahá'i fongum er ókend, ti fam teimum sleppa eru í iranskum 8. Lagnan iljurnar hjá ikki at vitja teir í fongsl unum 9. Bahá'i fangar unum Evin og GAW har- dasht eru píndir uttan fyrilit og hesum royna myndugleikarnir at noyð teir til at viðurkenna, at tei hava njósnast fyri Is- rael ella arbeitt ímóti iran- ska statinum. Teir eru oftani bardir við el-kaðal- um á iljarnar, upp til 400 sløg, og síðani eru teir noyddir at ganga. Í Yazd og Mashad eru Bahá'í fangar bardir í andlitið og hevdið regluliga við tjúkkum plastslangum. Fleiri av teimum hava mist sjón og hoyrn og aðr- ir hava mist vitið. Fýra av hesum fongum vóru so illa viðfarnir, at teir doyðu. Fangar, sum doyggja í Lesnaður til alla familjuna r t er F ið egi leypur oftani Bahå hein og eingu Kanr kenna seg tryggan Tá ið an< kemur til at handtaka 81 ella degi onkran ávisan Bahá'i og hann er burturstaddur taka teir ofta konu hans ira ella børn sun ElSÍa og ræna heimið Tá ið onkur úr Bahåi'i familjuni er av ttadur ella aðrir limir fongslaður eru allir familjuni riknir úr um og kunna ei við av klæðum hoast tað er mitt n veturin BBC World Service tann september var greitt fra, at 25 Bahá verða næstum. I løtuni er stød an hjá Bahá'íum i Teher an, YAZD, Isfahar Mashad sera hættislig og avrættaðir ø Iran i tad nyttar einki fyri Bal tann iranska kollvelting arstjornin fylgir vid ti i Vestur støduna hjå sum verður sagt londum um Bahá'íum í Iran. Bahá'í i samfeløgini í Føroyum og aðrastaðni i Norðurlond um vóna, at almenningur og allar tær stjórnir og samfelagsbólkar, ið um- hugsa mannarættindi, fara at mótmæla haråliga, ti tað er í letuni einasti meguleikin, sum sakleysir menn, konur og bern hava til at sleppa undan harð- skapi, torturi og deyða í sinum egna landi. Fyri Landskenslu- nevnd Bahá'í í Feroyum EdvardT. Jónsson