hósdagur 27. september 1984síða 6

tíðindablaðið Nr. 113 — 27. september 1984 Síða 6 útróðrarmenn UTTAN AT REYPA ella gera av kunnu vit við góðari samvitsku siga, at tey framstig, sum eru gjørd fyri sjófólkið her á landi, eru flest øll komin av javnaðarmanna- ávum. VIT HUGSA SJÁLVSAGT um tey framstig, sum eru hend gjøgnum lóggávuvaldið. Onnur stig hava fiskimenn og útróðrarmenn tikið sjálvir saman við sínum fakligu og demokratiskt valdu leiðarum, men heldur ikki her hevur lutur javnað- armanna ligið eftir. TAÐ ER ÓNEYÐUGT at nevna dømi, men kortini kunnu vit ikki lata vera við at minna á, at tað var eftir uppskoti frá javnaðarflokkin- um, at seks og seks tíma vaktar- skifti varð sett í gildi fyri trolara- flotan, eins og tað var eftir upp- skoti frá javnaðarflokkinum, at minstalgnarskipanin á sinni varð sett á stovn. TAÐ SKERST TO ikki burtur, at hóast framtøk, so eru partar av sjófólki okkara framvegis við sviðið soð — hava langan og strevnan arbeiðsdag og oman á alt onga vissu fyri eini sømiligari inn- tøku. Ein tann bólkur, ið ringast hevur verið fyri tey seinastu árini, er útróðrarmenninir, sviknir sum teir hava verið av eini samgongu, ið bert hugsar um tær stóru eind- irnar. TAÐ VAR ÚT frá hesum veruleika, at javnaðarflokkurin í tingsetuni 1982/83 reisti spurningin um inn- tøkuvidurskifti útróðrarmanna á tingi og samstundis skeyt upp, at útróðrarmenn eisini fáa rætt til minstuløn. LØGTINGID TOK i prinsippinum væl undir vid uppskoti okkara, men long og drúgv var leiðin frá fyrstu viðgerð og fram til endaligu samtyktina í var. Men alt endaði . væl við hesum uppskoti javnaðar- floksins, og nú Meginfelag útróðr- armanna leggur síðstu hond á sáttmálan, skuldi henda nýggja skipan farið at virka. MINSTALONARLÓGIN fyri út- róðrarmenn er skipað soleiðis, at menn kunnu mynstra vetrarhálv- árið, um teir ynskja tað. Hetta merkir, at teir kunnu mynstra í tíðarskeiðinum frá 1. oktober til 31. mars, og er hetta skeið so býtt sundur aftur í helvt. Fyrra skeið byrjar so 1. oktober og endar 31. december, meðan seinra skeið byrjar 1. januar og endar 31. mars. Treytirnar eru, at tað skulu vera minst tríggir mans við bátinum, harav kann ein vera í landi. Urtøk- an í mynstringarskeiðinum verður mótroknað minstulønarupphædd- ini fyri skipsfiskimenn, og eru út- róðrarmenn sostatt tryggjaðir eina vanliga minstuløn ta slakastu tíðina av árinum. VIT YNSKJA útróðrarmonnum til lukku við framtakinum, og tað skal vera vón okkara, at hetta framtak verður teimum at gagni og fer at gera sítt til at menna útróðurin aftur. Vit plaga ikki at taka einstakar javnaðartingmenn fram um aðrar, men í hesum føri hava vit hug at bróta henda sið og nýta høvid til at takka Poul Jakka Olsen, Vilhelm Johannesen og Tórolvi Mohr Olsen fyri tað megn- ararbeiði, teir hava gjørt við hes- um uppskoti — uttan teirra tek var einki uppskot komið igjøgnum. Tá sosialistar stinga sosial- istar í ryggin Til John Dalsgarð og øll vinstravend í Føroyum Las vid ringum tannabiti greinina, tu kallar »Al- bansk-Sovjettiski 14. sep- temberbólkurin< i Fjúrt- anda leygardagin 15. sept. Men eg taki hana sum fullgott prógv um tað hugloysi og ráðaloysi — fyri at brúka tíni egnu orð — sum ræður í Tjóðveld- isflokkinum, og sum hev- ur rátt har, síðani flokkur- in við vilja gloymdi sína sosialistisku stevnuskrå — fyri betri at tekkjast tí veljarafjøld, sum íkki veit, hvussu hon ynskir, at landið skal skipast, og sum er so bláoygd, at hon heldur, at tann »føroyiska isman< bara kann skapa grundarlag fyri einum frælsum Feroyum. 14. septemberhald Tjóðveldisfloksins Hvussu kundi Suður- streymoyar Tjóðveldisfel- ag júst í ár halda tað vera »rætt« at hátíðarhalda 14. september, tá tey ongan- tíð fyrr hava „hildið tað vera rætt<? Tað er valár í ár, kæri John. — Og tað er eisini orsekin til, at tú sjálvur tók penn í hond fyri at stinga aðrar sosialistar í ryggin. Tú heldur, tú kanst vinna virðing. og ikki minst atkveður við hesi skemdargerð. — Tað loyvi eg mær hervið at ivast i. Um tu umboðar hugsan Suðurstreymoyar Tjóð- felags, kann eg heilsa tykkum, at tey einastu, tit kanska kunnu vinna nakrar atkvødur frá, eru teir báðir >fólka<flokkar- nir, bæði ti »kristiliga«, og ti »Okristiliga«. Jú, eftir ollum at døma fiskar Tjóðveldisflokkurin eftir hegravendum at- kvødum — flokkurin er eisini týðiliga við at gerast høgravendur. — Men tað er óivað »rætt« (eftir tykkara defi- nitión), við tað at tit hava eina vinstravenda stevnu- skrá. »Sjålvrættvisis- tørvur« Fyri at tå kanst rættvis- gera, at tå — sum vinstra- vendur — roynir at loypa enn meiri spjading i vins- travongin, krevst nógv, sera nógv. Sovorðin álop kunnu bert hegravend bera í bøtuflaka fyri. — Ella metir tú, at tey vinstravendu hava slíkt álop fyri neyðini — fyri at fáa sterri undirtøku — fyri at skapa sterri sam- huga teirra millum — fyri at tey kunnu kenna seg sum eina eind mótvegis høgraåganginum? Metir tú, tað er betri at gera seg til talsmann fyri ein flokk, sum onki boð hevur uppá, hvussu landið skal skipast — sum krev- ur loysing, og ikki veit, hvat hann skal gera við loysingina, um hann fær hana? — Er tað meiri vert enn at vera við til at skapa meiri solidaritet millum vinstravend? Tað skapar ivaleyst sterri samhuga millum tey vinstravendu at síggja hvussu lítið skal til fyri at selja síni idealir fyri nakr- ar atkvødur. Royn endi- liga at skap meiri spjaðing í vinstravongin. Tað er framburðsfremj- andi. Tað er tjóðskaparligt. Tað er lika »føroyskt«, sum tað er niðurbrótandi. Harvið vísir tú týðilig- ari, hvenn tú rennir erindi fyri: Tann hegravenda partin av Tjóveldisflokki- num, og annars tey, hvers kenslur tit — við tjóðs- skaparrópum — spæla uppá, og sum tit royna at billa inn, at alt er gott, bara tað er føroyskt. Eisini føroysk Kapital- isma? TVÍ FAI TÆR! Hvat slag av sosialismu ' Sambært teg hava vit triggjar møguleikar at vel- ja í: Ta russisku sosial- ismuna, ta albansku ella ta sosialdemokratisku. Tað slagið, vit velja, verður ivaleyst tað slagið, sum tú júst hevur tikið patent uppá. Tað slagið, har tað er líkamikið, um „sólin fer at skina« aftaná. Tað slagið, har tað er líka- mikið, um stórkapitalism- an fær valdið. — Tað er fyri so vítt eisini líka mikið, um vit — eins og pensionistarnir í Danmark — skulu liva av kettu- mati, ti vit ikki fáa råd til annað. Bert kettumaturin er føroyskur, so er alt í lagi. — Ella vit kunnu eisini fara oman í fjøruna at eta tarablød, sum før- oyingar gjørdu í gomlum døgum. Tað er eisini før- oyskt, serføroyskt. — Tað slagið, sum Tjóðveldisflokkurin tekur undir við. Tað er slagið, vit onnur rópa húða- skógvamentan. Klókt og skilagott politiskt >stríðs- mála ” Sambært teg hevur tín politiski flokkur gjørt 14. september til eitt politiskt »stridsmål«. Eitt strids- mål, har stríðsfólkini ikki vita, hvørjum politikki, tey stridast fyri. — Tad er ivaleyst eitt 6- lastandi »politiskt« strids- mál, men tað kalli eg at halda fólk fyri gjøldur! At tú í hesum sambandi brúkar orðini >klókt og skilagott«, vísir jú, hvussu klókur og skila- góður, tú ert. Orðabókin Í tínum rættvísisstríði tykist tú at hava fyri neyðini at ganga í fóta- sporum Dagblaðsins, hvat journalistikki = vidvikur. Orðabókin er hin sama; men tað vísir jú bert, hverjum, tú roynir at tekkjast og roynir at fáa atkveður frá. Í hvussu er leggur tú nú »liv og heilsu i« og „kveikir kyndlar« fyri eini framhaldandi nýtslu av hesi lítið mentaðu orðabók í feroyskum journalist- ikki. Og harvið ert tú eisini við til at gera føroyska málið ríkari. Hendan orðabókin er jú eitt serføroyskt fyribrigdi, so hatta er ivaleyst eisini ein av teimum »føroysku ismunum«, Tjóðveldis- flokkurin stridist fyri. — Tad endamålid kann helst heldur ikki lastast. Set kross vid John Dalsgarð! Spurningurin er so, um tí manst fara at verða valdur á hendan serforoyska hátt. — Segan hetur prógv- að, at tað ber til.