leygardagur 6. oktober 1984síða 3

Nr. 117 — 6. oktober 1984 tíðindablaðið Ivan Johannesen, formaður í SEV-stýrinum: SEV hevur fingið loyvi og fer ikki at biðja um eitt aftrat Ivan Johannesen, formaður í SEV-stýrinum heldur ikki, at tað er neyðugt hjá SEV at bíða við vatnorkuútbyggingini til landsstýrið hevur gjørt vart við seg. — Vit hava fingið loyvi frá landsstýrinum og fara ikki at biðja um loyvi at handla út frá tí loyvinum, sigur Ivan Johannesen í samreðu við Sosialin. Vit hava tosað við hann um SEV-útbyggingina í Eysturoynni, nú SEV-stýrið hevur boðað landsstýrinum frá, at byrjað verður við Eiði 1 projektinum heilt skjótt. Vit spurdu fyrst Ivan Johannesen, hví tað er so umrådandi at byggja út við Eiðisvatn nú og gera eina hega byrging har. Til tað sigur hann: — Vit hava koyringstrupulleikar í Vestmanna. Tá vit so tosa um SEV, eiga vit at taka alt tað samlaða netið við her í meginekinum. Koyringstrupulleikarnir stava frá tí, at hverja ferð tað regnar, missa vit nogv vatn. Hetta kemst av ti, at vit noyðast at hava brunnarnar rættiliga full ar. Skuldi tí okkurt 0- væntað hent á Sundi, mugu vit hava orkuna í brunnunum, skal ikki alt steðga upp. Vit hava mett, at fáa vit ein stærri brunn á Eiði, so kunnu vit brúka brunnar- nar í Vestmanna longur niður, soleiðis at takast kann ímóti vatninum, tá sterri áarferi er. Sjálvt um vit koyra turbinurnar fult frá í Vestmanna, so klára tær ikki vatnið. Tað renn- ur rætt og slætt yvir. Hetta eru beinleiðis krón- ur, sum renna burt, sum vit missa. Motorur aftrat Vit spurdu Ivan Johanne- sen, hvussu tað ber til, at spurningarin um at seta ein motor upp aftrat á Sundi ikki hevur verið nevndur frá SEV-síðu í seinastuni, nú so nógvir aðrir persónar hava víst á, at tað er avgjørt neyðugt at seta ein motor upp aftrat, antin vatnið verður útbygt ella ikki. Til tað sigur hann, at SEV hevur havt fund bæði við Landsstýrið, Berdal og Orkuráðið og á hesum fundum hevur tann spurningurin verið við- gjørdur. — Men tad, sum er veruleiki nu, sigur Ivan Johannesen víðari. er, at Orkuráðið mælir til. at ein motorur skal koma í 1985 Men hann kann bert ikki koma í 1985. Ti bileggja vit ein motor nú í novem- ber, so tekur tað tvey ár, áðrenn hann koyrir á Sundi. Og byrja vit við vatnorkuútbygging nú, so tekur tað tvey ár, til tann fyrsta turbinan koyrir. Tvs. at tað kann gera júst tað sama, hvat vit byrja við. Tað tekur undir ellum umsteðum tvey ár, til vit hava teka orku — Men tit høvdu eina optión (lagaligan keyps- sáttmála) uppá ein motor aftrat, tå tit høvdu keypt hin. Tit sleptu hesi optión, og tað meinti m.a. fyrr verandi SEV-stjórin, Hjallgrim Winther var heilt skeivt. Hetta segði hann í samreðu við Sosial- in. Hví avgjerdu tit í SEV-stýrinum at sleppa optiónini kortini, nú tit sóu hvussu bráneyðugt tað er at fáa meiri orku? — Ti vit roknaðu við, at vatnorkuútbyggingin skuldi fara í gongd. Tað var eisini ein spurningur, um tað yvirhevur lenti seg at taka ta optiónina, ti prísurin fyri motorin var tá hækkaður so mikið nógv, at tað hevði verið eins bíligt at fara út á marknaðin at samráðast um ein nýggjan motor. — Tá SEV hevur sæð, hvussu nógv hava verið ímóti hesi stóru vatnorku- útbyggingini, var tað ikki rættari, at SEV við eini optión keypti motor nr. 2? — Nú haldi eg, vit eru við at koma inn í eitt orðaskifti, sum ikki tú sum blaðmaður eigur at blanda teg uppi. Tú eigur ikki at blanda teg uppi, hvat SEV-stýrið ger í hesum málinum. — Eg spyrji bert! Og eg havi roynt at svara tær. Motorur kann bíða til 1992 — Men tað hevur verið framfert av ymsum per- sónum, at SEV við at sleppa optiónini uppá tann seinna motorin, vildi trýsta vatnorkuprojektið hjá H&S igjøgnum. Er tad rætt? — Tað er ikki rætt. Vit eru púra greiðir yvir, at ein motorur skal koma. Men vit siga, at tað er ikki neyðugt, at hann kemur í dag. Fáa vit loyvi at halda fram eftir tí útbyggingar- ætlan, sum er roknað út, so skal hann koma í 1992 Men er tað ikki ov seint? Tað er fullkomiliga for sv rligt eftir vekstri num i orkubrúkinum og ti sum vit ha kalkulerað við Men tað verður sagt, at kemur ikki ein motorur aftrat nú, so kemur at standa á. Var tað ikki betri og rætt, at tit keyptu handa seinna mo- torin fyri nekrum árum síðani, tá hann kundi fáast munandi biligari? — Vit hava alla tíðina sagt, at tað tekur tvey ár at fáa meira tøka orku. Ti eru vit komnir til ta stødu, at ein avgerð má takast nú um, hvat skal koma um tvey ár. Tað er tað, sum alt prátið snýr seg um. Vit hava alla tíðina sæð fram til, at motorurin skal koma. Og hetta kunnu vit eisini prógva, ti vit hava á gjert húsið á Sundi til tveir motorar. Ivan Johannesen leggur aftrat, at ein nýggjur mo- torur í dag kostar 120 mill. kr. Hvat ætla tit á Veðranesi? Har hevur SEV gjert kanningar fyrr. Vit komu til næstan somu niður- stødu sum Berdal kemur fram til í sínum útrokn- ingum nú. Í 1979 mettu vit, at Veðranes var ikki lenandi, og tí sleptu vit ti tá. Til tað, sum menn nu siga um Veðranes, er at siga, at vísir tað seg, at tað er so lenandi, sum hildið, so vilja vit kanna tað nærri. — Men Berdal sigur, at partur av Veðranesi er lenandi! — Ja, men so skal ein eisini hava nakað annað aftrat. Ein skal antin hava regulering á Eiði ella byggja hana í Vestmanna ella onkustaðni í tí saml- aða netinum, og tann prísurin er ikki við. — Skal ein nú hava ein dieselmotor aftrat inn sum eyka í hesi regulering, so kemur tann prísurin aftr- at, og ta er spurningurin hvussu lønandi Vedranes verður. Ti meina vit, at verður Eiði 1 bygt út og so Eiði r longur suðuri á vestursíðuni, og eisini tekur Veðranes ætlanina við, tá verður tað so avgjørt neyðugt at hava brunni á Eiði metrar Síggja tit í SEV heilt burtur frá alternativu ætl- anini at lata Eiðisvatn hava frið og byggja vatn- goymslu á Veðranesi? — Ja, ti tað er als ikki lenandi, og tað sigur Berdal eisini. - Men kann útbygging við brunni ikki vera len- andi kortini, um tað kem- ur inn í myndina, at grótið verður brúkt til havnir o.1. endamál? — Tað meti eg als ikki er nakar meguleiki regulering uppa 20 eina ra Eg skilji ikki Eilif! — I åtvarpinum sigur tú, at SEV kann seta spakan í longu í morgin, men hetta vísir Eilif Sam- uelsen, landsstýrismaður aftur. Hvussu skal hetta skiljast? — Eg skilji ikki, hvat Eilif meinar við. Vit hava jú loyvi frá landsstýrinum og frá yvirfribingarnevnd- ini liggjandi, og tað eru teir myndugleikar, vit skulu hava loyvi frá. Ti veit eg ikki, hvat talan er um, tá landsstýrið skal hava meira at vita. Ég skilji ikki, hvat hann meinar við, tá hann sigur, at vit skulu fáa bið frá landsstýrinum. Tá vit hava fingið eitt loyvi, so fara vit ikki at spyrja eina ferð aftrat, um vit skulu handla uppá tað loyvi, sum vit hava liggj- andi. Annars sigur Ivan Jo- hannesen, at SEV er undir somu viðurskiftum sum feroyskar kommunur, skulu teir út at læna peng- ar — Og skulu tit ikki tað? Tað er tá givið, men tað er meguliga ikki neyð- ugt beinanvegin at fara út eftir pengum. Tá vit skul S( ugu t hava ining fra lands Nær verdur so spak in settur i? Tad dugi eg ikki at siga, men vit eru lidnir at projektera tað, ið skal byrja fyrst 20 metra høga byrging — Fara tit at halda uppå eina 20 metra høga byrg- ing? Ja, um vit ikki verða steðgaðir. Men tað stend- ur so í játtanini frá lands- stýrinum, at SEV skal samráðast við landsstýrið um. hvussu byrgingin verður at dimensionera tað spurningurin ein leggur í hetta So er hvat A Síða 3 orðið, um tað er hædd, breidd ella annað hugsað verður um. — Men hevur so henda seinasta kanningin, sum Orkuráðið, Berdal og El- sam hava gjert, hjálpt tykkum nakað, rættað meguligar skeivleikar? — Nakrir spurningar eru umreddir meira, men soleiðis sæð dugi eg ikki at síggja, at hon hevur hjálpt okkum nakaþ. Tí tað, sum SEV uppruna- liga byrjaði við, var Eiði 1. Og so tá Eiði 1 varð kannað, var Eiði 2 kann- að. Og tað vísti seg, at tað, sum var mest lenan- di, var Eiði 1. Men tá Eiði 1 er liðugt útbygt, so lønadi tað seg væl at taka Eiði 2 fyri at fáa meiri vatn. Og tað sama er gald- andi viðvíkjandi Eiði 3 og 4. Verða tey inntikin, má tað vera grundað á, at hitt er liðugt frammandundan. — Vit byrja við Eiði 1, tí hetta er tað projektið, ið liggur næst ti, sum m.a Orkuráðið og Berdal eru samd um — Men teir siga, at byrgingin bert skal vera 8 metrar heg og at bert ein byrging skal gerast! Í teirra eygum er tað gelra positivt at gera byrgingina hægri. Tað er t svar an Jot 1eS€ På A la ry tæi SI gging hevur Sé inkað aiir nógv. Hann kundi ti væ hugsað sær at fingið at vita. hvat allar hesar kanningar hava kostað Hvussu nógvar mill. kr t.d. henda seinasta kann ingin hevur kostað Tað fái eg nokk at vita einaferð Men hevur alt hetta kjakið um vatnorkuna givið SEV nakað at hugsa um? Tað er sæð komið fram, Johannesen SEV-stýrinum stort einki nytt sigur Ivan formaður i at enda. Jan Her Ivan Johannesen saman vid ødrum SEV- og orkufólki á tí seinasta umboðsráðsfundi