leygardagur 27. oktober 1984síða 2

tíðindablaðið /? | e Hann, id ikki gevst å hondum, men i sakligari samråding talar sek sina, røkkur úrslit. Hann, ið hopar undan, fær eingi úrslit. Straks Sosialurin frætti um hendan nýggja útvikl- ingin undirgrundsmál- Atla Dam og spurdu Hví hevur tú bíðað í tvær vikur við almanna kunngering av hesum ? Satt at siga hevði eg ilt ð at trúgva, at vit vunnu mot í fyrsti at kn y so langt 1 lyrstu atsokn og mátti tí kanna um steða danska javnaðarfloksins var eitt trúnaðarmál í inn- anhýsissamráðingunum ella eitt úrslit til almanna- kunngeringar, steða teirra víkir jú frá offisiellu stød- uni, sum Schlúter hevur ábyrgd fyri vegna Dan- mark og sum Pauli Ellef- sen hevur sagt seg til reið- ar at góðtaka í Føroyum. Bæði teir og vit eru í let- uni uttanfyri samráðing- arnar Feroya/Danmarkar ímillum, og eitt alment út- spæl kann tí verða mett sum split í ofisiella dans Schlúters og 1 tað er øgmans, og parlamentariskur siður í millumlanda spurn tyrst Men danska Sosialdem asannar nu ai ment, at er feroyski javnaðarflokkurin ikki við í avtalu um undirgrund- ina, so hevur hon lítið virið sæð frá einum ríkisfelags- skapssjónarmiði, tí so vil hon so ella so bera ímóti loysiningini, og teir hava onga ætlan um at trýsta foroyingar til at loysa. Teir hava so nú sagt, at úrslitið kann kunngerast almenninginum ? Ja, tí hendan broyting í samráðingargrundarlagn- okratiet um må nú takast við tá samráðingarnar halda fram eftir valið. Tað vildi erkymlað stødutakan velj- aranna, um tað sáð, sum sambandsmenn og tjóð- veldismenn nú sáða, og hvers vekstur skal verða, at Anker skal nokk buka Atla og teir til at góðtaka eina grenlendska ráevnis- skipan, slapp at næla. Tað er av stórum týdn- ingi, at veljarin veit, at tað er ein annar meguleiki enn sambands- og tjóðveldis- mann val ímillum loysing og grenlendska skipan. Hví fóru tit í holt við hetta so seint sum í aug- ust í ár? Tað gjørdu vit heldur ikki, skitsa okkara hevur verið vidgjørd í flokkinum í eini 4-6 ár, og eg havi ofta á tingi víst á hendan meguleika, men vit hava loyalt latið samgonguna royna seg fyrst. Tað argaði okkum sjálv- sagt, at samgongan var so maktfullkomin og sjálv- sekin, at hon heilt helt andsteðuna uttanfyri hetta livsmål feroyinga Ein minni frágreiðing av og á í marknaðarnevndini var alt teir buðu okkum meginpartin av skeiðnum. Sjálvsagt skuldu teir havt valt eina breiða parlamentariska nevnd at standa fyri samráðing- unum, men tervandi evni Jógvan Sundsteins til at ásanna ta avmarking, sum kom at verða í formans- meguleikum hansara, tá Pauli Ellefsen frítt kundi spæla saman við donsku stjórnini, uttan at Sund- stein kundi forða, gjørdu, at vit fingu ta smelu nevndina við Hilmari, Paula og honum sjálvum. Hendan nevndin kundi sjálvsagt ongan veg koma vegna tervandi saman- hald og kunnleika stjórn- arinnar til sjónarmið Paula Ellefsens. Atli Dam, formaður javnaðarfloksins Ikki fyrr enn í vár slapp andsteðan eitt sindur uppí aftur, men bert til at sam- tykkja setan av embætis- mannanevnd, sum skal kanna lógargrundarlagið fyri at gera undirgrunds- málini til foroyskt sermál, men umboðið, vit skutu upp til hesa nevnd, varð sjálvsagt ikki valt. Kortini hildu vit, at vit skuldu lata teir fáa nakað av tíð til at leggja úrslit fram. Men tá tingslitið nærk aðist og tað stóð greitt, at úrslit komu eingi, vaks vandin fyri at eisini fer ovingar fóru at taka stødu á sama skeiva grundar lagi, sum Pauli Ellefsen hevur roynt at geva stjórnini og dønum, nevni- liga at javnadarmenn vøru Orealistiskir vid sini alter- nativu loysn, og at Anker, sum Pauli hevur roynt at taka gidsli, skuldi nokk fåa teir at makka rætt. Ti bleiv neydugt at spæla ut heilt konkret. Ti tad er avgerandi, at menn sum trúgva uppá sína sek, sjálvir sleppa at samráð- ast um hana og endalig nøktandi loysn fæst valla, fær javnaðarflokkurin ikki styrki til at standa fyri komandi landsstýri. Hvat væntar tú, tjóð- veldismenn nú siga? Í fyrstu atløgu fara teir sum vant at skuldseta okkum fyri svik ímóti landi og fólki, men tann munundi betri politiska nøsin, teir høvdu fram um sambandsmenn, tå uppskotið varð framlagt undir viðgerðini av leg- mansreðuni, kundi kanska bent á, at sum frá líður fara teir at viðurkenna, at hóast teir taptu í at fáa loysingina uppá hetta mál, so gongur loysn javn- aðarfloksins fyri so vítt øllum veruligum feroysk- um tervi á meti, og tå verða teir kanska við til at fáa hesa fyri Feroyar frægastu loysnina, tí vit kunnu ikki belast á hesum máli í mong ár afturat, skulu vit ikki missa rætt indi til amerikumenn, russar og aðrar kapital- sterkar tjóðir. Hvat byggir tú hetta á ? Jú, aftaná framleguna fór Petur Reinert á pallin og skýrdi uppskotið »Vina- og frælsisbræv nr. II«, Helst ætladi hann at spotta, men hann var sera beinrakin, hetta uppskot kemur helst at roynast eins væl og hitt fyrra, heimastyrisskipanin. Annars meti eg, at sam- bandsflokkurin nú noyðist at taka undir, og at sjálv- stýrisflokkurin = lættliga ger tað, tí hann hevur verið til reiðar at bakka fyri valinum ímillum loys- Nr. 126 — 27. oktober 1984 ing og grenlendska rá- evnisskipan, og velja hesa seinnu, var loysing alter- nativið. Fólkaflokkurin, sum til fánýtis innvesteraði so nógva prestisju í formann- sessin, hevur væl heldur einki val. So breiður meirluti átti at kunna fingist fyri okk- ara loysn, frá summum av hugi og eðrum av neyð. Avgerandi er kortini, at javnaðarflokkurin = aftur sleppur at sita fyri sam ráðingunum, sum leiðandi flokkur í eini samgongu Hví tað? Fyrst tí, at slíkt mál má berast igjøgnum av flokki, sum veruliga hevur inn- livað seg í hugsjónar- stødid, sum heimastýris- skipanin byggir á Harnæst tí mangar tulk- ingar og -detailspurn- ingar« standa eftir, eitt nú um vit og danski javn- aðarflokkurin, skilja tað sama við skrivaðu orðini. Vitað er ikki, um aðrir danskir flokkar fáast at skilja, at tað ber til at hava skipan, har ongar krónur og oyru eru settar á ríkisfelagsskapin ella undirgrundsspurningin, men hvar ein meguligur danskur partur av av- gjøldum er ein samráð- ingarspurningur eins og ríkisstudningurin er ídag. Javnaðarflokkurin, sum H |