leygardagur 22. desember 1984síða 15

A —— Nr. 151 — 22. desember 1984 bokarummæli Hall Steinbjørn B. Jacobsen : Hall — skaldsøga Havn, 1984. Skaldsøgan Hall er um ein mann, sum eitur Hallur; hann hevur verið niðri og lært til grannskoðara, men hóast tað nú gongur á eðr- um ári, síðan hann kom heimaftur, gongst honum illa at falla til. Ikki tí, at honum leingist niður aft- ur, men hann kennir seg heimleysan, livir sum í ein- um tómrúmi, og hóast hann hevur nógv vinarlig fólk rundan um seg, tykist alt honum so óviðkomandi — hann virkar styggur, stirvin og trekur, ikki ó- fyrikomandi, men fjarur. Tað skal sigast beinan- vegin, at segan er væl skrivað og lætt lisin. Fyri stóran part eru tað ger- andisligar hendingar, fitt og »vanlig« fólk, sum her verða lýst — og við tokka. Tey verða ikki dømd sum verri menniskju fyri tað, at Hallur ikki dugir saman við teimum. Her skal ikki verða greitt frá tilburðum ella gongdini í seguni, men eitt sindur um frásegu- háttin hjá Steinbirni. Við eygunum hjá Halli síggja vit nútíðar sam- felagið, partar av tí. Men ongantíð verður ein av- gjørdur dómur ella for- deming smoygd niður yvir lesaran. Hallur er ikki sjálvklókur ella sjálvrætt- vísur, hann er tvertur- ímóti ivamaður og smæð- ist fyri at líkjast burtur úr fjøldini. — Hann eygleiðir bilarnar — býarmyndin verður í stóran mun lýst við, um nógvir ella fáir bilar eru á vegnum, sipað verður til eina syndarliga ferðsluvanlukku, men kortini er eingin greið van- virðing av tí stóra fer- oyska bilflotanum. Hallur vitjar ein vin- mann og konu hansara, sum errin vísa honum tey nýggju stóru húsini og alt tað fína, tey hava drigið sær upp í reiður. Hallur evundar teimum ikki, men hann undrast, tí tey eru so nógv broytt frá tí hann kom saman við teimum. Hallur. Vinstrahallur? Ella bara lagghallur? Vit fáa varhugan av, at onk- untíð hevur verið meira lív í honum. Onkur sigur um hann, at hann meðan hann var niðri var ein av hesum »reydu fanunum«. Men i hesum tidarskeidinum, søgan er um, nevnir hann einki beinleiðis um sina politisku áskoðan. Og tå ið hann verður biðin um at koma við at fyrireika 1. maidagshald, sigur hann treyðugt ja. Hann fer á fund, uttan eldhuga, og sama er við fundarfólkunum flest: tey koma mest fyri at hava okkurt at savnast um. Tey koma dellandi ov seint ella meta ikki upp, og 1. mai- dagshaldið, ið vera skal, tykist tilvildarliga fyri- reikað. Ein lítil setningur frá hesum fundi lýsir greitt tað vanabundna og ótíðarhóskandi kynsrollu- býtið: Hallur situr saman við eini gentu, sum eitur Annika, og „hóast tey øll kendu Anniku betur, varð mest prátað við hann.« Hallur hevur ikki stóran lut í hesum 1. maidags- haldi, men tað forðar ikki fyri, at hann verður »hongdur út< í einum blaði við skendskari umtalu. 'um tíðindablaðið Símun Sámal er samstundis komin út á íslendskum. Tann íslendska útgávan eitur Símun Pétur Simun Sámal Søgan um Símun Sámal snýr seg í hevuðsheitum gerandisdagin hjá honum, ein gerandisdag sum flestu bern í barna- garðsaldri munnu kenna til. Símun Sámal er fýra ára gamal, hann býr á Hvíta- nesi saman við mammu síni og pápa sínum. Hann gongur í barnagarði, tí for- eldur hansara arbeiða úti. Tá hann hevur>frí<, spælir hann við vinir sínar á Hvítanesi. Vit hoyra um hending- ar, sum fyri vaksin kanska ikki tykjast at vera so týdningarmiklar, men sum fyri bernum kunnu vera stórhendingar. Sum til demis hvussu um- skiftið frá veggustovu til barnagarð kennist. Ella tá tey trý, Símun Sámal, Gunnva og Heini spæla, at tey sigla úti í verðini vid »skipinum« og leikurin gerst so veruligur, at ræðsla kemur á tey, og tey fara at ivast í, um skipið finnur leiðina heimaftur gjegnum mjerkan. Tá mamman einaferð er á skeiði, hugna Símun Sámal og pápin sær við at baka piparnetur. Tá hend- ir eisini eitt lítið óhapp, sum Símun Sámal tó sjálvur fær rættað upp- aftur. Vit hoyra um sam- bandið millum abban og Símun Sámal. Teir báðir eru ofta saman, tí abbin býr eisini á Hvítanesi. Ein spurningur, sum upptekur Símun Sámal nógv er, hví omman ikki býr hjá abbanum meira. Hon er farin til Danmarkar og ætlar sær ikki at koma aftur. Einasta minus í hansara annars so fyrimyndarliga umhvervi er, at omman manglar. Hetta er eftir míni meting eisini einasta minus við bókini sum heild — ikki at omman er rýmd, men tann umtal hon fær. Símun Sámal spyr upp í saman og skilir ikki, at omman kann finna uppá ikki at koma aftur. Hetta kanska tí hann ong- antíð fær eitt reiðiligt svar. Ødrumegin veit abb- in væl, hví omman er far- in, hon hevur sjálv sagt honum tað. Hinvegin slær hann tað upp í látur og sigur, at hon er farin í Síða 15 Daells Varehus at leita eft- ir bíligum kjólum og tol- sum hon hevur mist. Skilji ikki rættiliga, hvat Martin Næs vil við hesum; um hann vil lýsa samlívstrupulleikar í okk- ara samfelag, verður tað gjert ov einsíðugt. Martin dugir ógvuliga væl at liva seg inn í barna- sinnið. Tað er eisini her styrkin í bókini liggur. A einum einfaldum, lætt- lisnum máli, sum ikki er heilt uttan skemtiligan dám, lýsir hann barna- verðina. Eisini teir trupul- leikar bern í dag hava at dragast við. Tey vaksnu sum ongantíð koma, tá inum, rópt verður á tey, tey skulu altíð fyrst »bara vaska upp“ ella »bara sópa<. Tey vaksnu spyrja eisini so nógv ístaðin fyri at práta. Við hvert hóma vit ein farra av misnegd við okk- ara lívshátt. Mest gjegn- um foreldrini, sum ongan- tíð hava tíð, men eisini gjøgnum mannin í buss- inum, sum biður Símun Sámal tiga ella fara út. Samanumtikið er hetta ein ógvuliga fitt bók, ið í stødum setur spurnar- tekin við okkara sam- felagsskipan, sum ikki just setir børn i håsæti. Myndirnar, sum Thora Sigurðardóttir eigur, eru sera litfagrar og lívligar. Tað er ein stuttleiki at hyggja at teimum. Eitt íslendskt forlag hevur staðið fyri útgávuni av bókini. mt Tad gevur trupulleikar å arbeidsplåssinum. Men hvat ið meira er, tað fær Hall at kvaklast við eitt sindur at fáa ábreiðslur frá stjóra sínum. Hann verður illur, men verjir seg ikki. Men eftir hetta tyk- ist tað sum meira hepi verður á tonkum hansara, vreiðin veksur fram um ó- megdarkensluna, og hann setur sær fyri at seta skjøtul á og sleppa sær burtur úr tí sporinum, hann er komin í. Móti end- anum á seguni setur hann seg at skriva, kanska eina skaldsegu. Ella kanska hann fer at gera okkurt heilt annað. Vit fáa ið hvussu er varhugan av, at har henda segan sleppur, fer okkurt at henda við Halli. Okkurt gott — Onkursvegna ger hesin endin, at lesarin, sum við gleði og samhuga hevur lisið bókina, eisini leggur hana frá sær við gleði og góðum treysti til, at sam- felagið eisini hevur brúk fyri fólki sum Halli, og at hansara gávur og lyndi skulu koma til sættis. Elin Súsanna Jaocbsen Í samband við at Jens Beck á Skála fyrr í ár fylti 80 ár hevur vinmaðurin Albert skrivað hesa feðingardags- og jólaheilsuna. Ólavur Halgi Hann átti mangan vinin hann eigir nógvar enn tit kanna hann av navninum enn telist hann blant menn um aldurin er høgur ei leggur hann frá sær ein hjálp hvar ið tå tørvur er JENS BECH hann gevur tær. At siga sigli søgur úr stóru víðu verð frá frumskógum til Equador til Grenlands harsku sker hann Kina strendur sigldi ja bæði tjúkt og tunt frá Hong Kong út til Singapore ja tað var honum unt. At syngja glaðar dagar tað mangan glaðan ger JENS BECH vit allir heiðra teg tað gera vit nú her vit hava siglt har úti vit kenna Singapore ja Notara Steet var góð tey siga Ave Moore. Títt næsta lív har úti um ei í Singapore vit goyma øll tey minni tú taldi her umborð vit hegt í meti seta tín sið títt mið og mál tillukku Jens vit metast her at drekka vinar skál.