leygardagur 1. desember 1984síða 6

Síða 6 tíðindablaðið Útgevari: P/f Sosialurin Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Møller Fyritaksstjóri: Krisjan Dahl Blaðfólk: Høgni Djurhuus og Randi Jacobsen Uppseting: P/f Sosialurin Prent: P/f Pressan 1981 Olja í undirgrundini — hvat so? Í 1980 JÁTTAÐI undanfarna lands- stýri pening til royndarboringar í Vestmanna og í Lopra. Um stutta tíð koma úrslitini av hesum bor- ingum út í bók. Ált bendir á, at bæði olja og gass eru í føroysku undirgrundini. SOSTATT ER TAÐ í tókum tíma, at ein loysn fæst í undirgrundar- málinum. Javnaðarflokkurin hev- ur víst á eina nýggja leið í hesum spurningi. Í heyst fingu sjónar- miðini hjá javnaðarflokkinum undirtøku frá danska javnaðar- flokkinum. Loysnin er í stuttum tann, at målsøki Føroya undir- grund verdur gjørt til føroyskt sermål, soleiðis at avgerðarrætt- urin í øllum málum, sum viðvíkja undirgrundini, kemur å føroyskar hendur. FLOKKURIN ER TIL reidar at gera avtalu vid rikismyndugleikarnar um eina tilika loysn. Ein slik avtala skal sjálvandi tryggja hinum pørtunum í ríkinum ávís framíhjárættindi fram um aðrar. Her verður talan um framíhjárætt- indi at fremja iløgur, tá føroyskur peningur ikki røkkur og um at lut- taka, tá føroysk orka ikki er til stadar. Hetta vil sjålvandi eisini tryggja hinum pørtunum í rikinum lut í møguligum ágóða úr undirgrundini. OLJU- OG GASSINNTØKUR úr undirgrundini høvdu komið væl vid, og vildu hesar inntøkur bøtt um ta vånaligu búskaparligu stød- una, føroyska samfelagið er í. Men i øllum hesum mugu vit ansa tíðindablaðið Argjavegur 26. 3800 Argir. Postsmoga 76, 3800 Tórshavn. Telefon 118 20. væl eftir, at vit ikki leypa á bláman við tí ursliti, at vit ikki grynna í land aftur. Tí er tað eisini av sera stórum týdningi at av- gerðarrætturin liggur hjá okkum sjálvum — hjá heimastýrinum. Fyri at tryggja eina skilagóða loysn í hesum máli er tað neyðugt at vit fáa eitt landsstýri við javn- adarluttøku. VANDAMÅLINI, SUM stinga seg upp eru fleiri. Vit mugu ansa eftir, at fremmanda ávirkanin og árinið á føroyska samfelagið ikki gerst ov stórt. Vit mugu eisini ansa eftir, at ein rímilig javnvåg verður millum tær verandi vinnugrein- irnar og eina komandi oljuvinnu. Fáa vit pening burtur úr undir- grundini, má ein munandi partur nýtast til iløgur í aðrar vinnugrein- ir, soleiðis at vit ikki liggja í svart- asta arbeiðsloysi, tá og um olju- keldurnar eru tómar. ØLL VITA VIT av royndum i gðrum londum, at har, sum olju- vinnan tekur seg upp, er talan ikki bert um fyrimunir, men eisini um vansar. Her hava bretar, het- lendingar og norðmenn gjørt sínar royndir. Hesum royndum eiga vit at læra av, og tí er tað av stórum týdningi, at vit seta okkum inn í teirra vidurskiftir, áðrenn vit taka stig til nakað í undirgrundini. MEN FYRST AV gllum mugu vit fáa eina loysn í undirgrundarmál- inum. Her vil javnaðarflokkurin leggja alla orku í at loysa málið á skilabesta hátt. Nr. 142 — 1. desember 1984 Sjálvgleði og trúverdugheit Eg var henda dagin les- andi í nýggja blað okkara Suðuroyar-Tíðindi, har eg datt niður á grein, sum hevur viðmerking uppi- bornað. Hetta kundi eins væl verðið gjørt í sama blaði, men mær tykist, at tað nú um dagarnar mest hevur rúmd til greinir frá býráðsvalevnum, og alt gott um tað, so eg fari at leita mær aðrar vegir. Greinskrivarin, eg hugsi um, Er dánjal Bjark- hamar, býráðslimur, í Vági. Greinin er av sama format, sum ein javnan hevur sæð tær frá hansara hond í eðrum (floks)blaði. Hetta, at hann sjálvur ella onkur nevnd, hann situr í, hava fyrireikað ella er komin væl á leið við ella avrikað eitt stórmálið fyri og annað eftir. Tað, hann seinast sigur seg hava drigið upp undir land, er ellisheim, eldra- íbúðir, barnagarður og vøggustova. Ongan av hinum býráðslimunum hevur ein hoyrt grett um hesi sinsationellu tiltek, sum tykist mær so ófati- ligt, at eg eri farin at ivast í trúverdigheitini hjá hes- um persóni. Eitt annað, ið sermerkir tíðindini frá hesum manni er, at hann ongantíð nevn- ir pengar ella letur okkum skattaborgarar vita, hvussu mikið hesar herlig- heitir hansara kosta okk- um, og hvussu peningurin er útvegaður. Er tað rætt, og tað er tað tíverri helst, at kommunan fleiri tey seinastu árini hevur havt eina tunga fíggjarsteðu at dragast við, so er tað ó- hugsandi, at Bjarkhamar bert kann seta slangu í kommunukassan og rinda hverjum sítt í hondina fyri ellisheim o. s. fr. Nei, Bjarkhamar, ætlar tå tær mina atkvødu og fleiri vid minari til byråds- valið, so mást tú i blød- unum nágreiniliga greiða frá teknisku og ikki minst fíggjarligu síðunum av stórmálum tínum, um nakar skal taka teg fyri fult, men tú mást bera skjótt at, tí 4. desember nærkast í hverjum. Setir tú teg hin vegin ikki feran fyri hesum, tá vil eg mæla ellum vág- bingum frá at manna bý- ráðið við tíðindafróðum persónum av hasi sorter- ingini. Tað er ein menn- iskjarættur at fantasera, hóast eg altíð havi hildið, at bernini her skulu hava framíhjárættin, tí best klæðir tað hesum aldurs- bólki, men at ein býráðs- limur letur fantasi fáa slíkt tamarhald á sær, at einasta fríingin úr fantasi- heiminum eru almennu fjølmidlarnir, tað skapar iva um kvalifikatiónirnar hjá manni at stýra eðrum. Vágbingur Kvinnur og byråd Tað frekasta, sum higartil er skrivað í agitatiónini til býráðið er komið frá kvinnum, sum bjóða seg fram til býráðsvalið. Mær dámar illa at leggja upp í valstríð, tá eg sjálv ikki eri uppstillað, men eg eri noydd í hesum fori at gera tað. Kvinnufelagið — gjørdi eitt megnargott arbeiði, tå tað legði fyri vid góðari upplýsing til kvinnur — hverji rættindi tær hevdu í heimi og úti í samfel- agnum — og hverja ábyrgd —. Ein fylgja av hesum var, at nógvar kvinnur fóru at fáa áhuga fyri t.d. politikki. Og tá kvinnu- felagið ikki skuldi vera partapolitiskt í sínum virki, var tað heilt náttúr- ligt, at kvinnur gjørdust limir í ymsum valfeløgum. Malla Samuelsen varð vald á kvinnulista, tí tá í tíðini var stillað upp í nummarreð, og við tað, at so fáar kvinnur vóru limir í politiskum feløgum, var tað sjálvsagt, at flest allar år kvinnufelagnum at- kvøddu fyri henni. Tidir og lógir broytast Vallógin verður so broytt soleiðis, at stillað verður upp í bókstavarað. Fleiri kvinnur eru nú vorðnar meira politiskt medvit- andi — takkað veri m.a. Kvinnufelagnum. Jona Heuriksen varð vald á politiskum lista! Tit skriva ikki eitt orð um, hvat hon avrikaði, meðan hon var í býráðnum. Hví? Var tað tí, at hon var tann einasta, sum vísti seg sum ein maður við at mótmæla olju og gasstangunum á Vidanesi? tá loyvi skuldi endurnýggjast. Nei, tað vita tit kanska einki um? Velja kvinnu bert tí hon er kvinna er ov bíligt. Í øllum teim størru plássun- um í Feroyum gera tey partapolitiskar listar. Javnaðarflokkurin hevur eisini stillað upp í eitt mannaminni. Aldri hevur tað verið gjørdur munur á, um tú vart maður ella kvinna — hevur tú áhuga og áræði, so hevur Javnað- arflokkurin havt boð eftir tær. Eg meti, at hinir flokkarnir hava havt nakað somu steðu. At ditta sær til at skriva, at >... burtursæð frá Jonu í tí eina ferinum, so hava kvinnurnar bert verið til pynt á hesum list- um... Eg meti, at kvinnur, sum hevdu ætlað at at- kveða fyri kvinnulistan- um, nú venda tykkum bakið vegna henda frek- leika, tit her koma fram við alment. Javnaðarflokkurin eins og aðrir flokkar velja m. a. fólk í nevnd. Sjálv havi eg verið formaður í Suður- streymoyar Javnaðarfelag — havi verið blaðstjóri í Sosialinum — havi í knappliga 20 ár sitið í barnavernd (vald úr Javn- aðarflokkinum) verið í nevnd Feroya Handil- skúla í 15 ár (vald av landsstýrinum). Eg havi eisini upplivað at sitið í Tórshavnar bý- ráð (sum eykalimur) og á Feroya Legtingi (sum eykalimur) o. s. fr. Tit áttu at kunnað tykk- um eitt sindur um politisk viðurskifti, áðrenn tit leggja eftir Javnaðar- flokkinum, sum lættliga kann mótprógva tí, tit frambera. Eg hugsi neyvan, at Fólkaflokkurn setti Hannu Joensen sum pynt á listanum, tá hon varð uppstillað har. Vit mugu bert finna okkum í, at fólk ikki ynsktu okkum, tá vit fingu ov fáar atkvødur, ella áttu vit at borið okk- ara sjónarmið greiðari fram. Mín áheitan á javnaðar- fólk er tann sama, sum stóð í brævinum, vit fingu frá valfelag okkara: Veljið kvinnur á Javn- aðarlistanum. Hanna Lisberg