leygardagur 1. desember 1984síða 7

Nr. 142 — 1. desember 1984 tíðindablaðið Fleiri parkeringsøki — tryggari ferðsla Vágur er ein bygd í vekstri. Nú ið býráðið arbeiðir við at útvega fólki grundeki til húsabygging, fer fólkatalið at okjast og í kjalarverrinum á hesum eisini ferðslan. Mangan, tá ið ein hoyrir eldri fólk greiða frá teirra gerandislivi sum yngri undrast ein á, hvussu ein so lítil tjóð sum Feroyar hevur megnað at broyta samfelagsmynstrið nær sagt so fundamentalt, sum til ber í eitt so stutt tíðarskeið. Getumyndin í dag er sum ein kappróðr arspurtur, har ell koyra á. Men skalt tú klára at vera við, klára at seta fetur undir egið borð og sam- stundis klára tínar skyld- ir, mást tú eisini stridast fyri ti. Tað vit í mongum før- um siga, at dagurin byrjar við at fáa bern ansaði, fara til arbeiðis, brúka ein part av døgurdatimanum til erindir og á veg heim skulu bern heintanst og innkeyp gerast. — At hava ein bil í dag er tí hjá teimum flestu bæði neyð- ugt og náttúrligt, og vit mugu góðtaka, at hann er komin fyri at verða ver- andi Men í ellum kappróðri liggur ein bátur aftastur. Í hesum spurti er eftirbát- urin mannaður við býráðs- limum. Hesi hava eftir øll- um at dema ikki skilt, at hevur ein ikki tamarhald á ferðslumynstrinum, so eru akferini ikki longur tæn arar okkara kunnu vera ein harðrendur harri Eitt tað mest átrokandi málið í hesum viðfangi er parkeringsekini. Her í Vági er einki parkerings- eki millum itrottarhøllina og gamla skúla. Í miðbýn- um eru tvey smá eki, sum síðan tey vóru »gjørd«, hava sæð út sum fyribils- loysnir, við stórum hylum og ongum avmerkingum. Hetta ber í sær, at alla- men staðni á vegnum standa bilar parkeraðir, og hevur tað manga sorgarleikin fort við sær. Ti bern, ið skulu yvir um ein veg, síggja ikki bilferðsluna uppum hesar parkeraðu bilarnar, og tey renna so- statt óvitandi um vandan tvertur um vegin. Prógva- fast er, at tað vóru færri álvarsom Ohapp, um bilar ikki sluppu at parkera á høvudsvegnum, men kundu verið åvistir til par- keringsøki. Tað mátti verið sjálv- sagt, at tey ráðandi gjørdu tað, ið gerast kann, fyri at børn og onnur so trygt sum megu- liga kunnu ganga í og úr skúla. Takið gongu- breytina, ið er millum veg- in og parkeringseki vekk, og latið okkum heldur fáa eina undir skúlanum, har er tervur á henni. Ebba Kjærbo Vágur Heilsan til Sverra Midjord Tað verður sagt, at fólk, ið hava serligan áhuga fyri samfelagsvidurskift- um, hava eitt eyka-gen, sum ger, at tey, hóast mangan harðan andróður, kortini halda á við hesum arbeiði uttan at fáa person ligan vinning av hesum. Millum hesi telist borg- arstjórin á Tveroyri gjøgnum mong år, Sverre Midjord. Hann er tann lokalpolitikkari, sum hev- hevur fingið sterstu undir- tøku millum javnaðarvelj- arar á Tveroyri, síðan P. M. Dam, sáli. Ja, so stóra undirteku, at tú kanst siga, at fólkið hevur valt hann beinleiðis til borgar- stjóra. Tá tú veitst, at tú hevur so stóra undirteku millum bygdarfólkið, er tað væl skiljandi, at tað hevur verið ein stór og tung av- gerð, tú av heilsuligum or- sekum var noyddur at taka, við ikki at lata teg stilla upp aftur til býráðs- valið í desember. Hesi 18 árini, tú hevur sitið í Býráðnum, tey 17 sum borgarstjóri, gloymdi tú ongantíð, hvar rótin rann, sum tú sjálvur plag- ar at taka til, og hevur tú saman við fakfelogun um 0. ø. tikið stór og tung tøk til frama fyri verka- fólkið og yin í síni heild. Vit kunna nevna nekur: Flakavirkið, trolararnir, Ellis- og Rektarheimið, Ítróttarhellina í Trongis- vági o. s. fr. At tú altíð hevur verið tveramaður og suðuroy- ingur er eingin loyna, og vísti tú tað eisini tær ferð- ir, tú hevur umboðað Suð- uroy á Legtingi. Kring um alt landið ert tú kendur sum ítróttar- maður burturav, og eru mong foreldur takksom fyri tað ungdómsarbeiði, tú hevur gjert á plássinum og innan ÍSF, har tú hevur sitið sum stjórnarlimur í mong ar Við hesun vilja Vit vegna | roðbiar fáu orðum Sóknar Javnaðarfelag takka tþr fyri tað arbeiði, tú hevur gjert fyri at gera hugsjónir felagsins til veruleika. Ikki er komið á mál enn, men við tínum og veljaranna stuðli fara vit framhaldandi at arbeiða fyri endamáli felag okk- ara: Frælsi, Javnaður og Breðralag. Froðbiar Sóknar Javnaðarfelag FERÐSLUTRYGD | er at fara yvirum | bert undir FF grønum ljosi bem Kommunuvalid í Klaksvík Skúlaútbyggingin úti um bygdirnar Tey seinastu árini hava vit útbygt skúlaverkið munandi úti um landið. Vit hava fingið stórar fel- agsskúlar í fleiri stoðum, so flest ell ungfólk nú hava meguleika fyri eini 10 ára skúlaútbúgving. Harafturat hava vit fingið HF-skeið í Klaks- vík og Suðuroy, og nú eisini Studentaskúla i Eysturoy. Hetta kunna vit, sum so flest øll, vera negd við. Spurningurin, sum nú eigur at verða reistur, er, hvar hesi ungu fara eftir lokna skúlagongd úti á bygdunum. Nekur fara uttanlands ella til Havnar at fáa sþr hægri útbúgv- ing, men hvat við restini? Ofta hevur verið tosað um, at sjómansskúlarnir bert útbúgva fólk til eksport. Nakað hevur og kanska er um hetta, men spurningurin er, um bygd- irnar ikki eisini útbúgva teirra ungdóm til eksport, men ikki so nógv til út- landið, men harafturímóti til »innanlendis eksport«, og her hugsi eg um til Havnar. Tad hevur ofta harmað meg, hvussu nógv ungfólk við góðari skúla- gongd fara úr Klaksvík til Havnar, tí onki er at gera hjá teimum við tí skúla- gongd, tey hava fingið í Klaksvík. Í Havn er jú alt, flestu stóru almennu og hálv- almennu skrivstovurnar, sum eisini hava eina tænastuskyldu yvir fyri ' bygdunum liggja har Flestu virkir, sum eisini hava tænastuskyldur uti um bygdirnar, liggja eisini i Havn. Hesir stovnar og hesi virkir krevja oftast fólk við minst 10 ára skúlagongd ella meira, so um tey ungu skulu gera brúk av síni skúlagongd, so eru tey sjálvandi noydd at flyta til Havnar. Onkur tjóðveldismaður úr Havn setti hetta so- leiðis upp, at skuldi Havnin fingið fisk í mun til fólkatalið, so fekk hon ov lítið, og so varð lítið til bygdirnar, men hann gloymdi bert at nevna, at um bygdirnar skuldu fingið sín part av almennu stovnunum Vv.m., so kanska gekk líka upp. Spurningurin hjá okk- um er tí, hvussu vit venda hesi skeivu gongd, so vit ikki bert »eksportera« ungdóm. Kommunufelag- ið hevur roknað út, at Havnar kommuna fær einar 400—500 mill. kr. í innteku frá almenna virk- seminum í Havnini. Heetta er mguliga rætt, men spurningurin er held- ur, hvussu vit skulu fáa ein part av tí almenna tænastuvirkseminum, sum líka so natúrliga kann liggja úti á bygd, fluttan. Eg veit væl, at ringt verður beinleiðis at flyta núverandi stovnar í heil- um líki út á bygdirnar, og so kanska siga fólk upp, men tað eru ekir, sum nú og í komandi tíðum skulu útbyggjast. sum eins væl kunna fyri uttan uggja Havnina, eitt nu Il fiski- vinnuútbúgvingin og sjó- mansútbúgvingin. Stóran týdning hevur tað tí, at Feroya Komm- unufleag setur bólkar, sum royna at finna útav, hverjir partar av almennu virksemunum eins væl kunna liggja úti hjá kommununum, sum undir landsstýrinum. Hetta vil sjálvandi hava við sær, at vit eiga at hugsa um at gera sterri kommunalar eindir enn í dag, tí tær smáu kommunurnar makta ikki serliga stórar uppgávur. Her eiga menn kvinnur at leggja alt smá- ligt bygdaklandur til síðis og hugsa um at víðka sjónarringin munandi, um nekur framtíð skal vera í at tosa um kommunalt sjálvstýri meira. Tá kommunurnar kunna vísa á, at tær kunna taka fleiri uppgávur upp á seg, sum 5å dag liggja undir landsstýrinum, eigur spurningurin at vera, hver ið skal fíggja hetta. Her kann vera nevnt, at fyri tað fyrsta kann nakað gerast við fíggjarliga býti av skattinum millum kommunu og land, men hetta er kanska ikki rætti vegurin. Heldur eigur at vera hugsað um blokkstuðul frá landskassanum til kommunurnar. Hvussu stórur hesin skal verða veldst sjálvandi um hvussu nógvar og stórar uppgávur verða lagd Framhald á síðu 15