leygardagur 8. desember 1984síða 12

Aftaná kjarnorkubumbuna. Her ein móðir við sínum særda barni royndir við at skjóta rakettir frá F-15 flogfør- um eftir fylgisveinum i råmdini. Hetta vilja amerikanarar ikki sam- ráðast um. Bannið kríggi í rúmdini — Vit í Sovjetsamveldin- um ynskja, at alt kriggj í rúmdini verður bannað. Her er talan um at banna rakettum, sum verða skotnar frá jerðini, frá flogførum ella fylgisvein- um, t.v.s. allari krigs- føring í rúmdini og ikki eini avmarkaðari krigsfør- ing, soleiðis sum amerik- anarar higartil hava sagt seg vilja ganga við til. Eisini skal verða bannað at gera álop frá rúmdini á mál á jerðini. Eygleiða vit úrslitið frá amerikonskum royndum, so verður mett, at teir um eini 10 til 20 ár hava her- steðir úti í rúmdini, sum kunna gera álop á mál á jerðini við laservápnum. Eisini hetta ynskir Sovjet at banna, áðrenn tað er vorðið ov seint. — Steðga vit ikki hesi herdubbingini í rúmdini nú, so ganga ikki nógv ár til bøkurnar um stjørnu- kriggj gerast veruleiki. — Men útbyggja amer- ikanarar ikki júst sina striåsmegi, tí teir meta ikki, at ein avtala við russar um avvápnað ella steg í herdubbingini heldur, og at tað er vón- leyst at hava eftirlit við, um russar ikki kortini út- byggja stríðsmegina? Ilja sigur, at bæði amerikanarar og russar hava so góða útgerð í dag, at teir eru ferir fyri at hava eftirlit hver við eðr- um. Vinna pening upp á vápn Ilja heldur fyri, at ein av orsekunum til, at amerik- anarar ikki vilja steðga hernaðardubbingini, er hon, at våpnaidnadurin vinnur so nógvan pening í letuni. Tað er nevniliga nógv týðandi fólk í USA, sum ynskja, at tað almenna brúkar pengar til nýggj våpn, ti tá verður vápnaidnaðurin ferur fyri at vinna enn meira pen- ing. Ilja heldur fyri, at Reagan hevur fingið stuðul frá peningasterkum monnum í USA til sein- asta val, og nú kann hann ikki annað enn fylgja teirra ynskjum um at herða vápnadubbingina, soleiðis at m.a. vápna- ídnaðurin verður tryggj- aður vinning. — Pengar avgera nógv viðurskifti í USA. Tað finnast t.d. eingi privatir vápnaframleiðarar í Sov- jetsamveldinum, meðan tað eru fleiri av teimum í USA. Talan er um stórar fyritøkur, sum vinna fleiri milliardir krónur upp á vápnadubbingina. Síðani nevnir Ilja hina orsøkina til at amerikan- arar ikki vilja steðga hern- aðardubbingini. Síðani 1917 hava kapitalistisk lond ikki viljað góðtikið, at sosialisma er til. Og enn dagin í dag, 67 ár eftir oktoberkollveltingina í Sovjetsamveldinum, so vilja kapitalistisk lond ikki vidurkenna rættin hjå hesi samfelagsskipan at vera til, ti hon er so ymisk - - frå teirri, sum er i kapital- istiskum londum. Fridarlig samvinna — Er orsøkin til hetta ikki tann, at tey kapitalistisku londini bera ótta fyri, at Sovjetsamveldið og hini londini eystanfyri leggja allan heimin undir seg, ella er hetta vesturlendsk propaganda? — Hetta er ikki rætt, tí princippið um friðarliga samvinnu við kapitalist- isku londini varð longu framt av Lenin, og varð hetta m.a. gjert við at fora eina friðarliga kapp- ing við kapitalistisku londini. Sosialisman kann geva sín moralska stuðul til sosialistisku kreftirnar í teimum kapitalistisku londunum, sum ynskja at gera seg galdandi. Taka vit t.d. Danmark, so eru vit solidariskir við Jorgen Jensen og ikki við Schliiter, men vit lata hann ikki fáa vápn ella pengar. Tað eru nógvir meguleikar, og sum taka ymiska tíð, frá at fara frá kapitalismu til sosialismu í einum landi. Tann tíðin, tá fólk trúði, at ein heims- kollvelting fór at henda, er farin. Sovjet er umgyrt av amerikanskari hermegi Ilja sigur, at sosialisman i sær sjålvum er ikki åleyp- andi. Og fara vit at sam- meta uppbyggingina av stríðsmegini i USA og Sovjet, siggja vit, hvør tað er, sum ynskir at fáa valdið á hesi jørd. Sovjet- samveldið hevur ongar hersteðir í øårum londum, meðan amerikanarar hava meginpartin av sínari kjarnorkumegi uttan fyri USA. Teir hava eina hálva mill. hermenn ymsa staðni í heiminum. Hyggja vit at teimum kortum, sum eru gjørd yvir hersteðir í heiminum, so síggja vit, at Sovjetsamveldið erheilt umgyrt av herstøåum — frå Japan til Vesturtysk- land. Alla staðni hava amerikanarar sínar her- steðir. Ilja vísir eisini á, at Sovjet hevur ongar veru- ligar flogberar eins og, amerikanarar. Einki sovj- ettiskt flogfar, sum kann lenda á skipsdekki, hevur kjarnorkuvápn umborð, meðan hetta er heilt van- ligt fyri amerikonsk flog- fer á flogberunum, ið hava stað um allan heimin. So hyggja vit at, hvussu stríðsmegin er bygd upp, ávikavist í USA og i Sovjetsamveld- inum, siggja vit, hvør leggur størri dent å ålop. Frið á jørð ; Ilja sigur at enda, at Sovjetsamveldið ynskir frið á jørd fram um alt annað. Landið er so mikið stórt, at tað ganga nógv år, áðrenn landið er út- bygt, og hetta krevur nógvan pening. Landið hevur tí ikki ráð til at brúka ov nógvan pening til vápnadubbing. — Eg havi t.d. vitjað her í Feroyum í nakrar dagar og sæð, hvussu væl tykkara samferðsla er út- bygd. Í okkara landi eru enn nógv pláss, har eingir vegir eru, og har vit tí eru noyddir til at brúka flog- før og tyrlur. Vit skulu búka nógvar pengar til at menna eystara partin av Sibiria og fjareysturpart- in av Sovjetsamveldinum, hóast tað, at tað ikki búgva so nógv fólk her. Men her liggja stór nåttårurikidømi. — Tað skulu nógvir pengar til eitt slíkt menn- ingararbeiði, men fyrst og fremst er neyðugt við friði, skulu vit klára at fremja hesar ætlanir. Kapitalistiskar afturhaldskreftir — Men hví brúkar Sovjet tá so nógvan pening til at útbyggja stríðsmegina? — Tað eru vit noyddir til, og tað eru vit eisini sera harmir um. Eg havi jú nevnt, at aðalmálið hjá kapitalismuni er at leypa á Sovjetsamveldið og beina fyri okkara samfelags- skipan. Royna vit ikki at byrgja upp fyri hesum, so Søkt Nr. 145 — 8. desember 1984 fåa afturhaldskreftirnar i Vesturheiminum fritt spæl. — Nú ein dagin stóð at lesa í onkrum blað, at vit í Vesturheiminum eiga ikki taka friðarprát Sovjetsam- veldsins fyri fult, tí vit kenna frá seguni, at kommunistarnir hava lagt land eftir land undir seg, og í dag vita vit, at sovjettiska bjernin er svong. Hvat hevur tú at siga til tað? — Eg skilji als ikki meiningina vid hasum. Vit hava ikki lagt lond undir okkum. Sovjetsamveldið verður eftir íbúð til eitt av starvsfólki okkara. Tíðindablaðið Sosialurin tif. 1 1820 Friðarframsýning Mánadagin 10. desember, mannarættindadagur ið er ST, verður skipað fyri framsýning í hølum Havn- ar Arbeiðsmannafelags, Tinghúsvegi 5 Friðarplakatir — Plansjur — Klipp og annað. Filmssýningar — Ingun Simonsen syngur. Opið er mánadagin kl. 16-21. Felagið Friu Føroyar varðveitir og verjir tað søguliga eki, sum var við i sovjettiska rikinum fyri kollveltingina. Sovjetsam- veldið gjørdi Bornholm frælst aftur eftir kriggið og var har í eitt ár og tók seg so burtur aftur, tí vit vóru ikki ynsktir har long- ur. Oðrvísi var í Eystur- europa, tí har ynsktu sosialistarnir at fáa okk- ara stuþul, og tað hava londini her fingið. smyrjibretti Fåast allastaðni i Føroyum kr. 819 Vegl. prisur AS ERR