leygardagur 8. desember 1984síða 11

Nr. 145 — 8. desember 1984 Steðin á Sornfelli er eitt upplagi bumbumál í einum stórbardaga Feroyar sum so ein enn meiri týdningarmikil hern- aðarliður Ilja Baranikas heldur seg hava hoyrt, at tey sera vælútgjerdu amerikonsku Awacs kanningarflogfør- ini hava eisini samband vid stødirnar i Føroy- um. Hetta eru flogfør, sum reka njósnaravirk- semi langt inn í sovjett- iskt eki. Tey eru ein týð- andi líður í einum meguligum amerikonsk- um álopi Kavbåtakriggj og Føroyar — So vitt eg kann skilja, so hevur henda stødin i Føroyum størri tydning, enn folk vanliga gera sær greitt, ti kavbátakriggj fer sum frálíður at fáa sterri og sterri týdning. Amerikanarar royna jú at økja stríðsmegina so- leiðis, at teir eru ferir fyri at fáa sum mest burtur úr fyrstu ferð, teir leypa á. Teir útbyggja tískil kav- bátaflota sín soleiðis, at hann er ferur fyri at gera rættiliga nógv um seg beinanvegin Í einum kríggi. Við sera stórum tapi hjá mótpartinum sum úrslit. Í Pentagon hava teir gjert nakrar metingar. Hesar siga, at amerikan- arar í dag eru ferir fyri at gera av við 60 % av einum av teimum trimum liðun- um, sum útgera sovjett- isku stríðmegina. Henda sonevnda strategiska »tri- adan< fevnir um strateg- isk bumbuflogfer, inter- kontinentalar rakettir á landi og interkontinental- ar rakettir um borð á kav- bátum. Og tað ber ikki til at raka ein kavbát fyrstu ferð, ein leypir á, tí ein veit ikki, hvar ein kav- bátur er staddur. Amerikanarar útbyggja á øllum økjum Amerikanarar meta ti, at teir vid at vera fyrstir at leypa å kunna leggja i oyði 60% av einum av hesum nevndu liðum antin teimum strat egisku bumbuflogførunum á landi ella rakettunum á landi. Men tå Trident2 ætlanin verður framd, so skulu amerikanarar vera førir fyri at oyðileggja tvey av teimum trimum liðunum, t. v. s ell sovjett- isk bumbuflogfer og allar t.v.s rakettir á landi. Síðani hava russar sínar kav- bátar eftir. Kavbåta- rakettirnar verða so send- ar avstað móti Amerika yvir Norðpólin, men sam- bært amerikonskum út- rokningum verða tær russisku rakettirnar >fang- aðar<É ella skotnar niður av amerikonskum ABM, anti ballistiskum rakettum. Ilja visir å, at hetta er ein av orsøkunum til, at amerik- anarar vilja ikki ganga inn fyri avtaluni frå 1972 um avmarkan av antirakett- verjuni i USA og Sovjet- samveldinum. Orsøkin er tann einfalda, at amerik- anarar ynskja at eiga meguleikan til fult og heilt at oyðileggja sovjettisku kjarnorkustríðsmegina í einum fyrsta álopi Nýggjar kavbáta- rakettir — At hetta letur seg gera, kemst av teimum nýggju amerikonsku kavbátun- um, ið skula verða út- gjørdir við serstøkum ra- kettum. Tær rekka 13.000 km og kunna raka eitt mál bert 90 metrar við síðuna av. T.v.s. at hvar henda rakett enn rakar, so verð ur ætlaða málið oyðilagt Í dag eru rakettirnar um borð á kavbátum ikki nóg góðar til at raka heilt lítil men tað verða amerikanarar so ferir fyri við nýggju kavbátarakett síggja týdning inum so vit hvussu stóran kavbátakriggj fer at hava fyri amerikonsku strateg- isku striðsmegina Ilja sigur víðari, at merikanarar eisini leggja tær Sc g eftir at gera MX -rakettirnar, upp á nevndu ið verða landi, og settar sum eru sera vandamiklar Á merikan vapnini a landi betra té við MXætlanini, ið imóti åvisum ra kettum, sum þeningur longu er játtaður til Síðani tær smærru rakett m. a miðar irnar s0- nevnda dvørgarakettin. Eisini strategisku bumbuflogferini skifta teir út við slagið B1. Hetta er ein ætlan, sum longu nú er í gongd. Síðani er talan um nøk- ur ósjónlig flogfer, ið ikki kunna síggjast á radar- anum. Cruise rakettir Ilja nevnir so Cruise-ra- kettirnar, sum hann metir vera vandamiklar Skotið hevur verið upp í avvápnaðarsamráðingun- um, bæði Salt 1 og Salt 2, at hesar rakettir skulu sera bannast. Hetta varð gjert longu tá tær vóru á tekni- borðinum, men amerikan- arar vildu ikki ganga við til hetta. Amerikanararnir skulu framleiða íalt 14.000 vanda- av hesum sera miklu cruise-rakettunum og seta tær upp ymsa staðni í heiminum. Her Norðuratlants havið inn í Roknað herskip t fara at navl kemur so myndina verður við, at Norðuratlants hava hesa Cruiserakettina umborð Meguleiki er at kjarnorkubumbur á hes hava um rakettum USA vil dubba Sovjet í hel Heldur tú pástandum, at nakað er í teimum amerikanarar, við fram haldandi at nutimansgera og betra stríðsmegina royna at tvinga Sovtjet samveldið til at gera tað sama. Hetta skal so hava við sær, verður sagt, at russar hava ikki nokk av pengum at brúka til van- lig menningarendamál, t. v.s. at amerikanarar ætla at dubba Sovjetsamveldið í hel. Hetta er ein pá- standur, sum vit ikki eiga at undirmeta. Tí hetta við at tvinga okkum at brúka ov nógvan pening til hern- aðarútbygging ger jú eisini, at amerikonsku vápnaframleiðararnir, sum hava stóra ávirkan á stjórnina har, sleppa at vinna sær nógvan pening Eg meti eisini, at nógvir ábyrgdarfullir politikkar- ar í USA vilja vera við, at So er Vit spurdu Ilja um ikki orsøkin til at arar byggja striåsmegina amerikan út er tann, at teir bera otta fyri, at russar gera júst tað sama, og at Offur fyri eini kjarnorkubumbu SAr S 1 1 esun londum hevur hóvreiggjað sær Sovjetsamveldið hevur verið skuldsett fyri ikki sjálvt at taka stig til av- vápnað, men hetta er ikki beint. Í 1979 tók Sovjet 20.000 hermenn og 1000 striðsvognar heimaftur úr Eysturtýsklandi, og í 1982 tók Sovjet einsamalt stig til at steðga fram- leiðsluni av millum- distansurakettum. Sovjett ynskti við hesi roynd at forða amerikanarum at seta upp núverandi Perch- ng 2 og Cruiserakettirn- ar. Hetta árið, segði Sovjetsamveldið somuleið- is, at tað fór ikki at vera fyrst at brúka kjarnorku møguligum vapn ieinum sigur Ilja vidari KNEE Hiroshima, fullkomiliga lagt i oydi av eini kjarnorkubumbu Imóti kriggi i rumdini > x g r Yy År 1 nr V 1p t aj um Men, sigur Ilja vid ari, hendir tað sama nú sum við uppsetanini av amerikonsku rakettunum í Europa, at amerikanarar nú fara at brynja seg enn meira út í rúmdini, so fer Sovjet sjálvandi at gera tað sama. Vilja amerikan- arar ikki samráðast um at steðga útbygging av fylgi- sveinum til hernaðarenda- mál í rúmdini, so eru russar eisini noyddir til at fremja slíkar útbygging- ar. Ilja vónar, at amerik- anarar veråa sinnadir til at samráðast um hesi viður skifti 'T'; 4 11 y kannar Tiverri eru amerikanar sinnadir herða dubbingina í rúmdimi, ti nýliga hava nakrar sera væleydnaðar Framhald á síðu 11 org serilga til at gevast vid at teir gjørt