leygardagur 8. desember 1984síða 10

tíðindablaðið Nr. 145 — 8. desember 1984 Síða 10 Føroyar týðandi liður í einum kavbatakriggi Í Sovjetsamveldinum verður tað tikið sum givið, at radarsteðir- nar á Sornfelli ikki bert eru settar upp til at tæna verjuenda- málum, men at tær eisini verða brúktar til álopsendamál. Hetta sigur sovjettiski blaðmaðurin Ilja Baranikas, sum hevur vitjað í Feroyum. Sosialurin hevur tosað við hann. myndir: kalmar orð: jan Brestur eitt heimskríggj á í okkara tíð, so fara kavbátarnir at vera alfa og omega hjá báðum stórveldunum. Amerikanarar eru í ferð við at útbyggja kavbátaflotan við Trident 2 rakettum, sum kunnu raka eitt mál 13.000 kilometrar burturi. Feroyar liggja soleiðis fyri, at steðin á Sornfelli hevur stóran tydning fyri kavbátakríggj . .. Danmark og ct tilfar sovjett- ymlist mark ti ku fjølmidlarnar a steðgaði i Føroyum dagar. Ørindi hansara vóru at tosa við føroyingar og skriva um fólkið her býr og landið. Eisini nýtti hann høvi til at vitja landsmenn sinar um borð á sovjettisku fiskiskipunum, ið liggja á Skála til umvælingar. Onkur friløta var, so Sosialurin nýtti hevi til at tosa við henda bert 35 ára gamla sovjettiska blað- mannin. Ilja Baranikas ar flótandi danskt, so heilt neyðugt er við ØKTUTT nakrar tulki Ur Litauen býnum us í Litauen, men hevur seinastu árini búð í Moskva Ahugin fyri fremmandum málum var so mikið stórur, at Ilja fór ungur á háskúla at læra seg fremmand mál. Har hevði hann enskt sum hevuðsgrein og svenskt sum hjágrein. Síðani hevur hann fingið sær kunnleika til norður- lendskar bókmentir, og í dag arbeiðir hann so sum tíðindamaður hjá APN. Hetta er tíðindastovan hjá teimum stóru sovjettisku arbeidarafeløgunum, og hevur hon sum so als einki samband við aðrar sovjett- iskar tíðindastovur so sum TASS, ið flest føroy- ingar munnu hava hoyrt nevnda i Utvarpinum. Hann kemur úr + Vita lítið um Føroyar Nú hevur hann so fingið til uppgávu at kunna sovjetbúgvar um Føroyar. M. a. hevur stóra sovjett- iska blaðið Isvestia bilagt nakrar greinir frá honum. Hetta er annars blaðið, sum sjálv stjórnin nýtir Ilja Baranikas, sovjettiskur journalistur sum sitt talurør, og kemur tad ut i 10 mill. eintøkum. Ilja sigur, at sovjet- búgvar vita sum heild lítið um føroyingar og Føroyar. Kortini eru bekur skrivað- ar um Feroyar, og fer- oyskar bókmentir eru eisini umsettar til russ-i iskt. Annars sigur Ilja Bar- anikas, at í Sovjet verður við stórum áhuga fylgt við, hvussu gongst í Fer- oyum í sambandi við, at Føroya Legting hevur samtykt, at Feroyar skulu vera kjarnorkufritt eki. Somuleiðis er stórur áhugi fyri, hvussu eitt komandi føroyskt landsstýri fer at síggja út. — Tað er ikki so legið, at russar fylgja við gongd- ini i Føroyum, ti teir eru sera fegnir um tær av- talur, teir hava gjort við føroyingar, sigur Ilja Baranikas — Fiskivinnuavtalan við Feroyar hevur stóran týdning fyri okkum russ- ar, og vit eru eisini sera væl negdir við hetta sam- arbeiði, leggur Ilja aftrat. Fegin um at kunna umvæla skip Hvat vidvikur umvæling- unum av sovjettiskum skipum í Feroyum, so heldur Ilja hetta hava ómetaliga stóran týdning fyri sovjettiska fiskiflot- an. — Vit fiska nevniliga á nógvum hevum, og tí er lívsneyðugt at kunna koma til lands nærhendis fiskileiðirnar, eitt nú í um- vælingarørindum. Ilja sig- ur, at Føroyar liggja sera væl fyri i so måta, og hevur tad eisini vist seg, at framúr gott arbeiði verður gjørt á føroysku skipasmiðjuni. Sovjet arbeiðir fyri friði Vit tosaðu síðani um trygdarpolitikk og vápna dubbing l heiminum yingar eiga at vit olkid í Sovjetsamveldin um er eitt fridarligt folk og ynskir at arbeida fyri fridi alla staðni í heiminum Vit bóðu nú Ilja Baran- ikar siga sína hugsan um leiklut Foroya í NATO og annars um hernaðardubb- ingini sum so. Til tað sigur hann, at í Sovjet- samveldinum verður tikið sum givið, at radarsteðir nar á Sornfelli ikki bert eru settar upp til at tæna verjuendamálum, men at tær eisini verða brúktar til álopsendamál — Hví halda tað? russar Ti tað verður mett, at Feroyar eru ein liður í teirri amerikonsku glob alu kjarnorkuútbygging- ini. Hyggja vit at teimum hernaðarligu doktrinunum i USA serstakliga hesi seinastu árini, so síggja vit, at tær allar bera í sær álop. Hóast tað at Scvjet- samveldið hevur skotið upp, at øll lond eiga at binda seg til ikki at brúka kjarnorkuvápn fyrst, so hevur enn eingin tikið undir við ti. Vit halda, at ein slík avtala hevði verið eitt stórt framstig fyri friðin á jorð. Men so leingi NATO fyriheldur sær rættin til í eini krigs- steðu sum teir fyrstu at taka í brúk kjarnorku- vápn, so verða vit aðrir noyddir til at gera okkurt afturimóti. Fyrstir at brúka kjarnorkuvápn í »kreppustødu« Ilja vísir á, at politikkurin hjå NATO i dag ber i sær, at Sovjetsamveldið skal ongantíð vita, hverji vápn NATO fer at brúka í einum møguligum kriggi. Hetta meta russar vera sera vandamikid fyri royndirnar at fáa í lag av- rarsamráðingar 1 erikanarar DE x Á E AR ' á rÁ að mátar, og ti haldi eg hetta er so vandamikið, um vit yvirhøvur skulu tosa um frið og avvápnað, sigur Ilja. Kreppusteða kann tulkast upp á nógvar mát- ar. Eg ivist heldur ikki í, at NATO-leiðslan í eini slíkari »kreppustødu« fer at senda herfólk og út- gerð, sum heilt vist eisini fevnir um kjarnorkuvápn, til lond sum Noreg og Danmark uttan at spyrja norsku ella donsku stjórnina um loyvi til tess. Og eisini í hesum fer- inum koma Feroyar inn í myndina, sigur llja, og grundar hetta á, at steðir- nar í Feroyum fara at verða brúktar í ein- um meguligum kjarnorku- kriggi til at hjálpa NATO, ikki bert í verju, men fyrst og fremst í einum álopi. — Eg hugsi her serstak- liga um kavbátar við kjarnorkuvápnum og flog- før Sornfelli er bumbumål iða kavbåtar her i Norð iratlantshavi. Í einum kriggi kunna kavbátarnir ikki vera steðina í Feroy- um fyrruttan Eg vil ti meta, sigur hann vidari, — at Føroyar eins og onnur plåss, sum hava tilikar radarsteðir, eru eitt av teimum fyrstu bumbumålunum i einum kriggi Vit spurdu síðani um russar fara at brúka vanligar bumbur ella kjarnorkubumbur til at oyðileggja staðina á Sorn- felli vid í einum kriggi. Til tað sigur hann, at hann er ikki hernadarserfrødingur Ilja men blaðmaður og kann ti ikki ingi. svara hesum spurn- Men hann visir i hesum sambandi å, at NATO i eini sonevndari kreppusteðu kann hugs- ast at brúka Føroyar til kavbåtastød, og tá verða Veruleiki og óvissa. Jerðin verður at líkna ájavnt við mánan, fara stórveldini í kjarnorkukriggj við hvert annað