leygardagur 2. februar 1985síða 8

Síða 8 Orka og peningaorka tíðindahlaðjð Er SEV við sinum Eiðisprojekti í ferð við at gera eitt mistak! — so fær hetta álvarsligar fíggjarligar fylgjur fyri okkum Atli Dam sigur: — Eg eri fyri eini skila- góðari vatnorkuútbygging í góðum sam- starvi millum SEV, kommunur og allar okkara landsmyndugleikar. Men Atli Dam spyr: — Er SEV við sínum Eiðisprojekti í ferð við at gera eitt mistak, so fær hetta so álvarsligar fíggjarligar fylgjur fyri SEV, fyri komm- unurnar, sum eiga SEV, fyri landskassan, ið veðheldur fyri SEV og fyri allan lands- ins búskap og vinnulív, at trupult verður at vinna upp undan aftur. Tí okkara peningaorka er avmarkað og hver króna, sum SEV nýtir meira enn neyðugt, verður tikin frá onkrum eðrum góðum endamáli. Hetta avmarkar stuðulin til okkara hevuðsvinnu, fiskivinnuna. Meira skattur skal gjaldast. Hægri el-gjald skal gjald- ast. Og Hægsta gjaldið verður arbeids- loysið tá ið flakavirki ikki orka at halda áfram vegna ektar el-prísir og tervandi stuðul. Og Atli Dam heldur fram: 3. Rentabilitetur 4. Projektið skal kunna góðtakast reint tekniskt. 5. Fremjan av projekt- inum við útboði ella inn- heintan av tilboðum skal vera í lagi. og 6. Hver ið hevur Fortreytir fyri fígging Tá ið ein fyritøka fer til bankar, stovnar ella landskassa at fáa fígging eru treytir, ið skulu lúk- ast, áðrenn fígging fæst til vega og áðrenn farast kann til verka. Demi um tílíkar treytir eru: 1. Figging í lagi áðrenn byrjað verður. 2. Neyðug eginfigging. (10-20 %) tA figgjarligu ábyrgdina må vera greitt. Vidv. 1: SEV er byrjad, ådrenn figgingin er i lagi. Er tað í áliti til, at Høj- gaard og Schultz kunnu Áðrenn bygdarráðslimir atkveða um vatnorku- útbygging hjálpa her, at dýkt verður so á? Um so er, verður SEV meira heft av út- lendskari stórfyritoku enn gott er. Tilik framferð vildi i flestu forum borið í sær, at peningastovnarnir sýttu fyri at jåtta figging Viðv 2: Eginfiggingin kann heldur ikki vera í lagi, ti seinastu tvey árini hevur SEV mestsum ong- ar avskrivingar havt Eingi nágreinilig tel eru til skjals fyri, hvussu nógv Eiði 143 fara at kosta; men metiugarnar siga, at kostnaðurin verður umleið 400 mill. kr., og SEV sigur í síni stóru lýsing í føroysku blødunum, at ar- beiðið skal vera liðugt um ársskiftið 1986/87. Í sama tíðarskeiði skal SEV gera aðrar iløgur, sum til dømis i linjunetið og bytisvirkir uppå einar 100 mill. kr. Ílegur tilsamans i góð tvey ár uppá 500 mill. kr.! Ein upphædd, sum við lítlari eginfigging má læn- ast uttanlands. Tilik lån- tøka vil meira enn tvifalda útreiðslur SEV 's til rentur og avdráttir frá 60 mill kr. til í minsta lagi 150 mill. kr. árliga, tí neyvan fæst lán við longri dråttartid enn 15-20 ár og til lægri rentu enn 13 Marginalkostnaðurin av hverjum kilowatttima frá Eiðisútbyggingini sostatt at byrja við áleið kr., meðan teir, fram leiddir verða idag, liggja um 1 kr. Medalprisurin av framleiddum 200 millión um kilowatttimum hækka sostatt umleið 30 Hetta vil siga, at el-gjald ið í einum vanligum hús arhaldi hækkar útvið 200 kr. um mánaðin, og at framleiðslukostnaðurin fyri hvert kilo av flaki ger eitt risalop uppeftir Viðv. 3: Rentabiliteturin av iløguni má metast i mun til um SEV figgjar- liga er betur fyri aftanå hesa iløgu, og eisini i mun til um SEV hevur valt at seta skjøtil å eitt minni heppid projekt, enn teir kundu havt gjørt. Tad er meira og meira eydsynt, at her er farið fram eftir fummum. Tann innteka, sum Eið- isprojektið í mesta lagi kann geva SEV ér grundað á ta vatntilrenn- ing, ið SEV hevur fingið loyvi til at savna saman, og tað gevur 28 mill. kilo- wattimar, — ella í inntøku til SEV við galdandi pris- um um 35 mill. kr. árliga. Vit fáa alt ov lítið } ur úr útbygging á Eiðis vatni og eiga tí heldur at royna aðrar vatn- orkuloysnir | > Tidindabladid Sosialurin hevur nú í fleiri år skrivað orkuútbyggingarætlaninar hjá ; ir aðrar alternativar ætlanir .ogv mótmæli, so fór SEV kortini pprunaligu útbyggingarætlan sína Í tinginum er ein meiriluti, sum heldur, at SEV eigur at gera fleiri kanningar og møgu- liga heldur royna onkra aðra útbygging av vatnorkuni enn hann sum SEV saman við danska felagnum Højgaard & Schultz er komin fram til er tann besta. Ein seksmannatingnevnd varð tí sett at kanna alt tilfarið um vatnorkuútbyggingina hjá SEV. Henda nevndin skal koma viðe einum áliti um fáar dagar. Vit hava fingið nýtt landsstýri og hevur tað samtykt, at allir kommunustýrislimir í Feroyum skulu atkvøda um vatnorkuút- byggingina í Eysturoynni. Henda atkveðu- greiðsla skal vera vegleiðandi fyri landspoli- tikararnar. Fyri at fáa flest allar upplýsingar fram um málið hevur Sosialurin havt samreður við fleiri fólk eitt nú verandi legmann og for- mann javnaðarfloksins, Atla Dam, ið sjálvur hevur víst orkuútbyggingarmálinum stóran ans. Nr. 14 — 2. februar 1944, I Sosialinum 17. januar hevði hann eina grein um vatnorkuútbyggingina. Niður- steðan var, at Eiðisætlanin eigur at verða steðgað beinanvegin. Vit hava nú biðið hann skriva um tað fíggj- arligu síðuna av málinum. Tí hevur hann játtað. Hetta í mun til eina iløgu, sum man tara at tatta í rn Fl 4 í } . í +00 mil KT Fa eitt gjald hjá SEV í ren tum og SEV sjálvt sigur seg vera so mátti verið laga manni at sett ein motor aftur at á Sundi á funda ent, ið longu eru gjørd og at avleiðingar og kanska eisini ábetur fyri livinnuna eru við í kann