leygardagur 27. apríl 1985síða 2

Síða 2 Norðurlandahúsið: Ein oyggj í oyggja landinum — við sjálustoðugari umsiting, sum fær stuðul úr Landskassanum. Tó hava mynd- tíðindablaðið ugleikarnir ikki fingið boð um, hvat fyri- ferst á stað í d Sonur hann. á stýrið er rættuliga sjálvsteðugt sínum av- gerðum Tann 3. mai i ár, heldur stýrið sín hálvárliga fund í Feroyum. To at tað altíð hava verið ivamál um eitt- hvert mál, síðan stovnurin fór at virka, so er veru- leikin nú, at fyrsti setti stjórin í Norðurlandahús- inum, fekk durðafjóðr- ingin — eftir at hann hevði sagt seg úr starvi. Ívamál Nógv ivamál hava verið í Norðurlandahúsinum, frá tí tað byrjaði virksemið. Fyrst var tað byggingin. sum ikki gekk eftir vild, so var tað persónaspur- ningar og truplar um- steður sum heild, at fáa innlit í tí, sum fór fram har. Fyri blaðfólk, sum nú í fleiri vikur hevur roynt at kanna viðurskiftini viðvíkjandi Norðurlanda- húsinum, er myndin enn meira fløkt, enn hon var í byrjanini. Málið er eins og eitt ís- fjall, har bert tindarnir hómast — uttan ein tó kann siga, hvussu nógv er fjalt undir vatninum. Norðurlandahúsið verð- ur stýrt úr Norðurlendska mentunarskrivstovuni í Keypmannahavn og stýr- inum fyri stovnin. Biður ein um upplýs- ingar viðvíkjandi byggi- roknskapinum, hvussu fíggingin er farin fram, hverjar iløgur vórt, tå byggingin byrjadi, hvar rentuiløgur av peninga- upphæddini verdur brukt- num ur til, o.s.fr., — so er bert eitt svar! Tad er ikki gjørligt at fara so langt aftur i tidina, at finna upp- lysingar, ti teir eru arki- veraðir! Henda mentamálaskriv- stova, sum fær pengar inn frá ellum Norðurlondum, hevur í 1985 eina fíggjar- upphædd til steddar 141 mill. krónur. Viðvíkjandi rentupen- ingi av hesum ílegum, verður upplýst, at hann ikki er oyramerktur, men at alt virksemi fer í eina pulju, har málini verða goldin, so hvert sum stovnurin fær rokningar inn. Hvert Norðurland sær rindar til Norðurlendska mentunarsamstarvið eftir ávísari prosentupphædd av bruttotjóðarinntekuni. Talið verður broytt annað hvert ár. Løtt umferð Viðvíkiandi byggingini í Feroyum, so varð upp- lýst í fyrisitingini í Keyp- mannahavn, at hetta hevði til tíðir verið ein tung figgjarlig byrða, ti tað tók so stóran part av ti peningi, sum stovnurin hevði tøkan. Aðra tíðir hevði tað gingið lættari, so tá avtornaði, so var úr- slitið javnt gott. — Hetta er sjálvsagt ein lett um- ferð í málinum, men so- leiðis er mannagongdin har, eftir hvat skilst. Tá stýrið kemur saman í næstu viku, skulu um- sóknirnar til stjórastarvið til viðgerðar. Hjertur Pálsson bleiv ikki gamal í starvi, tí hann helst íkki fekk innlit í teimum málum og viður- skiftum, sum fóru fram,. áðrenn hann kom á stovn- in. Tá nýggir stjórar verða settir, er helst vanligt, at tann fyrrverandi setir tann nýggja stjóran inn í arbeiðið. Teir 14 dagarnar, Steen Cold var í Feroyum, eftir at nýggi stjórin var komin hendavegin, hevði ikki góðar stundir at tosa við hann. Hjertur Pálsson helt, at tað so fór at verða so mikið lættari hjá hon- um at taka yvir, tá ar- beiðið hjá fyrrverandi stjóra helst var, at fáa gjørt reint borð. Stjóraskrivstovan flutt Tá Hjertur Pálsson varð vístur inn í skrivstovu sína, var bert tann broyt- ingin, at hann fekk skriv- stovuhelið hjá varastjór- anum, sum hevði fingið stjóraskrivstovuna ístað- in. Tað var heldur ikki tor- fort at fáa yvirlit yvir arbeiðið henda dagin, tí bert tvær ringbekur vóru inni og brøv við fyrispurn- ingum, um at fáa innivist við framsýningum o.e. listavirksemi. Tá ein maður, sum alla“ tíð sína hevur fingist við skrivligt arbeiði og fyri- siting, ið eru feld niður í skjal o.a., so er ikki tor- ført at skilja, at nyggi Hjertur Pálsson Rakstrarupphæddin fyri Norðurlandahúsið erimillionum, sum Landskassin rindar átta pst. til. Í 1983 var ipphæddin 3,2 mill krónur. I 1984 5.5? Ta Norðurlandahi fyri tveimum árum síðan varð tikið í nýtslu, var tikið til, at føroving- ar ikki áttu at standa uttanfyri og hyggja at, hvussu norðurlendsk:: grannatjóðir okkara framfordu. Vit skuldu eisini fáa innivist. Tað fingu vit eisini, men trupulleikin er í dag, at vitikki vita, hvat fer fram aftanfyri tjaldið stjórin kendi seg ótryggan — eins og var hansara uppgáva ikki taun, sum hann hevði vónað og hugsað sær. Hann hevði frammanundan arbeitt við programmvirksemi, sum deildarleiðari á íslendska útvarpinum í stórt ára- mál, og fekk tí ikki nýggju viðurskiftini at sita sam- an, sum ein karm um framtíðararbeiðið á stovn- inum. Hetta hevur óivað ørkymlad stjóran, so hann av sínum eintingum royndi at fáa tamarhald á viðurskiftunum á arbeiðs- plássinum. Otryggleiki smittar Otryggleikin smittar sjålvsagt eisini i hesum føri, til stovnin og starvs- fólkini har, og steðan gjørdist so ótolandi, at ein uppsøgn var einasti út- vegur. Hvi Hjertur Pálsson fekk durafjórðingin, hóast hann hevði sagt seg úr starvi, er fyri vanlig fólk Nr. 47 — 27. apríl 1985 ein gata fólk í al nærun Vanligt er, at mennum starvi skulu fremja peningasvik fyri at verða koyrd í ótíð Sum við so mongum styrinum Norður landahúsið, er eingin við merking gjerd til hetta. Stýrið, sum annars setti mannin, kundi kanska stuðlað honum meira í byrjanini, so steðan ikki gjørdist so Otolandi. Nidurstødan í Bellum hesum er, at hóast nógv tos og skriv, so er í veru leikanum ikki gjørder við- merkingar frá stýrinum — bert eitt hóttanarskriv fyri frá Jan Stiernstedt, for manni. Hetta sýnir al- menninginum, hvussu innibyrgt stýrið er í sínum egnu stødutakanum. At tað ikki er gjortligt at fáa innlit virkseminum á einum stovni, sum sigur ða fyri Norður mentu ovum, sum frammanund an at kalla er so litil, at tað forðar fyri storvegis virksemi kring landið. Best hevði tó verið, um avvarðandi myndugleikar tóku seg um reigg) og fingu greiði á, hvat fer fram á mentunarøkinum her á landi, — og soleiðis eisini í Norðurlandahús- inum. Eitt stendur tó eftir og tað er, at Norðurlanda- húsið hevur latið upp dyrnar til stórfingnar listauppliv ingar, sum stórur partur av Feroya fólki hevur verið áskoðari til. Ti er tað eitt bakkast, um orðini um at foroying- urin bert fór at verða eyg- leiðari til virksemið inni í glashúsinum, — verða gjørd til veruleika. Sum nú er sæst hverki út ella inn — og tað er spell, tá tað er so umráð- andi fyri feroyingar at koma inn í mentungarligt samstarv við Norðurlond. Dreymurin um samhuga við grannatjóðir okkara og nærri mentunarstarv, sum ein liður í hesi roynd, er ógvuliga óklárur. Tað er upp til stýrið fyri Norð- urlandahúsið og Lands- stýrið, at fáa málið fram í ljósmala, so stovnurin og fólki har fær arbeiðsfrið. Dagny A" Er SE