týsdagur 9. juli 1985síða 2

- Haldið besta foroyska tíðindablaðið — haldið Sostalin LATE -) # ' ; —- . IM | ' 1 — - - På! Sjálvandi gerist eg haldari av Tíðindablað — num Sesialinum og fái blaðið tríggjar ferðir postað um vikuna fyri kr. 120 ársfj A =- FN , = Navn - - Bustadur - I Box 76 = 3800 Torshavn ———————i€———iiwow i- þæð Kannað posthusinum 74,10) i -tj þvi! i Í 1. ST IS EVEE TER ERE ALUARKI UNNI ile 3 Sjónvarpsandlitið Fram til ólavseku fara vit á hesum plássinum í hverjum Sosiali at prenta eitt kent andlit í hesum sjónvarpsglugganum, sum tit skulu gita navnið á. Tit skulu goyma lepan við navninum og senda okkum øll nevnini umleið eina viku fyri ólavseku. Vit skulu siga nærri frá hesum tá. Hava tit ell nevnini, luttaka tit í lutakastinum um eina video- maskinu frá LM-handlinum. Navnið á vinnaranum verður kunn- gjørt i dlavsøkubladnum. Nr. 22 Nordmende frå LM Videomaskinan er av merkinum NORDMENDE. Fyrrverandi idnadarrådgevi. Heldur seg ikki af hugsan um mong samfelagsmál. Hevur m.a. cýsn nr. 22 Klippið út og goymið til kappingin er liðug Frá Landslæknanum: Færri tilburðir ið ingitis — men sammett vid eitt nå Danmark er talið i Føroyum Ogvu- liga høgt sigur Landslæknin i einum tidindaskrivi. Tað er soljóð- andi: Nú kunnu vit gera upp talið á tilburðum meningo- cocsjúku fyri tíðarskeiðið 1.1-30.6 1985. Tilsamans fráboðaðir átta til- árið er hálvrunnið við eru um. Hví tað eru nekur okkara, sum fáa meningit- is, tað vita vit ikki Sum tað skilst, hetta ein bakteria, ið er vanlig okkara millum, og so er burðir. Av hesum var 1 i — tá er fyribyrgjan torfør. meðan 3 í mars og vóru í 3 Í januar, februar, 1 mai. Talið fyri sama tíðar- skeiðið í 1984 var 19, og er æsostatt talan um eia minking av tíðleikanum niður í helvt higartil í ár. Tó er vert at leggja dent á, at talið framvegis er Ógvu- liga høgt, samanbera vit Feroar við eitt nú Dan- mark. Hevdu vit sama tíð- leika, so skuldi bert havt verið ein ella tveir tilburð- ir í Føroyum higartil í ár. Eisini eigur at vera lagt afturat, at telini fyri hetta hálva árið ikki við vissu siga, at meningococcsjúk- an veruiga er í minking hjá okkum. Tað er ov tíð- liga at meta um hetta enn. Vandi kann vera fyri, at fleiri tilburðir fara at taka seg upp komandi mánaðir- nar. Meningococcmeningitis ella blóðeitran elvd av meningococcum er ein sera álvarsom sjúka og krevur skjóta viðgerð. Uttan viðgerð doyggja umleið 90% av sjúklingu- num Verður sjúkan við- gjørd, er deyðatíðleikin eini 10% ella minni í mun til, hvussu skjótt sjúkan verður staðfest og við- gjørd á rættan hátt. Higartil í ár hevur ein deyðatilburður verida v meningococsjúku. Av teimum 156, id fingu sjuk- - una i tidarskeidinum 1980- 84. dovåu sjey Meningococcarnir smitta við dropasmittu frá nasa- og svelgrúmi Tað eru fleiri slø v men- í ø . x er ett x 1 » ry ' 111011 iP b i Sum nevnt førir hetta van- liga kki til SJUKU hiå okk Tær fyribyrgjandi at- gerðir, ið vit i løtuni fylgja her í Føroyum, eru komn- ar í lag eftir samráð við Statens Seruminstitut og - Sundhedsstyrelsen i Keypmannahavn, sum vit hava samband við viðvíkj- andi tí ekta tíðleikanum av meningitis, sum fram- vegis er í Føroyum. Av hesum fyrbyrgjandi atgerðum er tann, ið hevur nógv sterstan týdning, at tey, ið hava havt nært samband við meningitis- sjúklingin í tíðini við sjúkubyrjan, skulu vera serliga ansin við sjúku- teknum, ið kunnu stava frá meningitis, serliga eitt nú hevuðverkur, skjálvta, fepur, ússaig almensteða, eitt útbrot við smáum blødingum í húðini, id kunnu gerast sterri, spýggja, svimbul og stirni í nakka og ryggi (fáa ikki høkuna niður á bringuna), og tey skulu, um sjúkutek- in vísa seg, beinanvegin fáa fatur á lækna við skjótari viðgerð fyri eyga. Hin atgerðin er fyri- byrgjan við heilivági, van- liga rifampicin, sum vit í Feroyum hava nýtt við at- liti til fyribyrgjan síðan 1981. Rifampicin verður mett betur hóskandi sum fyribyrgjandi evni enn pencillin, ið varð nýtt til 1981. Í teimum førum, har talan er um ein einstakan tilburð av meningitis, mælt til, at rifampicin verður givið til fólk í næsta um- meningococ- verður = hvørvinum, tað vil í flestu forum siga til húskið. Rif impicin verður givið ir dagar. Tolir fólk ikki impicin, ella er annað, ger, attey ikki skulu ið verður innar 1 hava henda neiii n at geva teir ið skulu ha eftir nærri tilskilað- rad er av størsta tydn ngi, at eisini tey, ið fáa ger, eru ansin nsað verður væl so at tey vid ndi júkuteknum ta erda sæd: kna, ti iad er eingin irygd fyri, at rifampicin i øllum førum verjir moti sjukuni. 9. juli 1985 snýr tað seg um tilburð i barnagarði, veggustovu ella barnaheimi, skulu el bernini á barnastovuni og starvsfólkið viðgerast við rifampicin. Harumframt skal húskið hjá tí sjúka viðgerast, men ikki húsk- ini hjá starvsfólkinum ella hinum børnunum. Snýr tað seg um ein til- burð hjá skúlabarni, skulu ell bernini í flokkinum og lærararnir, ið undirvísa í hesum flokki, viðgerast við rifampicin. Húskið hjá tí sjúka skal eisini hava viðgerð, men ikki húskini hjá hinum bernunum ella lærarunum. Børn og starvsfólk í dagrektarstovnum og i flokkum, ið er í profylakt- iskari viðgerð, nýtast ikki at halda seg við hús undir viðgerðini, eins og fólk annars, ið fáa profylakt- iska viðgerð, vanliga kunnu rekja dagliga ar- beiði sítt. Av heilsufreðiligum tættum, sum meguliga kunnu hava ein ávísan týdning til tess at minka um vandan fyri meningo- cocsjúku, hevur verið nevnt, at ein eigur at hava góða luftnýgging (av og á lata vindeyguni upp) í hús- inum og hava rúmhitan undir 22 hitastig. Vissa er tó ikki enn fingin fyri, at hetta hevur nakran týdn- ing. Viðvíkjandi fyribyrgjan skulu vit taka upp aftur, at tað, ið hevur stersta týdning er, at tey, ið hava havt nært samband við meningitissjúkling í tíðini við sjúkubyrjan, skulu vera serliga ansin við teimum ådurnevndu sjúkuteknum, ið kunnu stava frá meningitis ella blóðeitran elvd av menin- gococcum, soleiðis at tey, um slík sjúkutekin vísa seg, beinanvegin fáa fatur á lækna Vit ey, ið hava havt beinleið la nært samband við gitissjúkling, skulu ra serliga ansin. Hetta galdandi fyri eitt arbeiðsfelagar loksfelagar og foreldur at hava her nevnt, at nu USKI lesum. Hetta ansnid fyri ådur- nevndu sjúkuteknum skal tó eisini vera galdandi fyri okkum onnur í hesi tíð, har vit hava ein so stóran tíðleika av meningitis- sjúkuni í Feroyum. Enn ber tíverri ikki til at koppseta móti tí slagnum Framhald á síðu 4