týsdagur 20. august 1985síða 3

Nr. 93 ávísir fjølmidlar skriva og siga um grind og grinda- dráp. Tað, sum telur og hevur alt at siga, er at vís- indamenn vilja vera við, at ell havsins súgdjór eru hótt og tí mugu verjast Øll havsins súgdjór hott Vit spurdu Paul Watson, um tað finst nakað vísindaligt tilfar, sum sigur, at grindahvalurin er hóttur Til tað sigur hann, at øll súgdjór í hevunum eru hótt og at vísindamenn altjóða góðtaka hvalaveiði ikki inir í nevndini grindadráp Teir siga, at umframt at vera ein av teimum mest ómenniskjansligu dráps háttunum, sum verða brúktir í heiminum ídag, tá djór verða tikin av deg um, so er grindahvalur hóttur og kann heilt av oyðast, verður drápið ikki steðgað. — Her í Feroyum er tað ikki vanlig mannahugsan, at grindahvalurin er hótt- ur! Ein og hver kann hava sína egnu hugsan. Mín er tann, at grinda- hvalurin er hóttur og tað sama siga vísindamenn- inir í altjóða hvalaveiði- nevndini. Og allir aðrir serfreðingar, sum hava kunnleika til súgdjórini í hevunum. — Eg kann vísa tykkum á vísindamenn bæði í USA, Kanada, Bretlandi og Ítaliu, sum siga hetta. Paul Watson heldur fyri, at menniskjuni hesi seinastu 100 árini hava gjørt av við nógv djóra- sløg. Hesi djór eru avoydd av følkum, sum hava sagt, at tey vistu, hvat tey gjørdu, og at veida teirra ikki før at elva til, at djør- ini doyðu út. Eingin munur! — Men er ikki munur á stórhvalaveiði og so okk- ara grindadrápi ? — Eg síggi ongan mun. Bæði slegini eru hótt. Ein 20. august 1985 kann kanska siga, at stór hvalurin er í vanda, meðan grindahvalur er hóttur Men vit vita, at djór sum fyrst eru hótt, tey kunnu skjótt koma í verða heilt av rættiliga vanda at oydd Tú sigur, at tit ætla at steðga grindadrápi, men hetta er jú ímóti fer- oyskari lóg ! Tað tit feroyingar gera, tá tit drepa gridn, er ímóti altjóða lóg Men hvat tjóða log um grindadráp ? At einki dráp kann fara fram, sum ikki verður sigur al- Og til tess at regulerað kunna regulera veiðina, so mugu tit hava eina avisa kvotu. Hana hava tit ikki Poul Watson finst annars at tí, sum Atli Dam, løgmadur hevur fyri tikið sær í málinum Stjórnarleiðari tykkara hevur sagt, at grindadráp- ið er reint feroyskt mál, og at tað ikki kemur ødrum við, hvat tit gera í hesum máli. Til tað er at siga, at tit eiga ikki grindahvalin, hann er harafturímóti ogn hjá øllum menniskjum Oneyðugt at drepa grind Paul Watson heldur ikki, at tað er neyðugt hjá fer- oyingum at drepa grind. — Tit eru ein rík tjóð, og tit hava ongan búskapar- ligan áhuga í grindini. Tí er tað eins óneyðugt hjá tykkum at drepa grind sum tað er hjá mær at drepa bjarnir, sum kanska finnast í mínum umhvervi og gera av við tær bert tí at tað hevur verið tradit- ión. Men feroyingar eta nógva grind og er hon ein partur av húsarhaldinum. Er tað rætt av fremmand- um at forða feroyingum í at eta grind ? — Ja, eg haldi tað er rætt. Eg kenni eisini hesi sjónarmiðini frá Alaska og Grenlandi. Har verður eins og hjá tykkum sagt, at tað hevur verið siður at drepa grind og tí skal tað halda fram. Nei, siðir rætt- Stóru áhugi er fyri hesum fremmandaskipinum rå Te Á“ meer TO „Sea Shephard« á Nólsoyarfirði. Hann bidar eftir grind vísgera ikki grindadráp. Tað ringasta, sum kann henda er, at tit við tykkara grindadrápi taka meguleikan frá tykkara eftirkomarum at síggja hesi djór. Men hava tit nakað vísindaligt tilfar, sum sigur, at so verður ? — Tit feroyingar eiga einki tilfar, sum sigur, at hetta ikki fer at henda. Ég kann vísa á tilfar. Tað er tøkt, um føroyingar eru hugaðir at síggja tað, men higartil hava tit ikki verið hugaðir til tess. Tit kunnu seta tykkum í samband við altjóða hvalaveiðinevndina og við aðrar serfreðingar. — Hvussu stórur er stovnurin av grindahvali ? — Tað vita vit ikki, men vit vita, at hann er klassi- fiseraður sum hóttur og tað merkir so aftur, at hesin stovnur má verjast móti týning. Okkara uppgáva ikki at upplýsa Er upplýsing íkki partur av tykkara arbeiði ? Tað er tað ikki júst. Tað hava aðrir gjørt und- an okkum. Men vit royndu so at tosa við fólk á al- tjóða hvalaveiðifundinum, sum var í Bretlandi í juli, men danski umhvervis- maðurin var ikki serliga hugaður at lurta eftir okkum, og er tað so, at tit ikki vilja hava upplýs- ingar um grindahvalin, so er tað ikki okkara feilur, at tykkum tervar upplýs- ingar. Paul Watson vísir annars til hendingarnar í Feroyum, har umhvervis- fólk vórðu illa viðfarin. Vit hava hoyrt, at bátar teirra vórðu oyðilagdir, og at fólkini vórðu sligin. Eg ætli mær ikki i land við fólki mínum, um vandi er fyri at tey fáa somu viðferð sum tey fólk- ini undan okkum fingu. Paul Watson sigur, at felagsskapur hansara er bert ein av mongum og uppgáva teirra er ikki at upplýsa, men at steðga grindadrápi, har tað fer fram.á — Hví gera tit ikki meira fyri at steðga stór- hvalaveiði og dálkingini av hevunum heldur enn at koma higar og forða grindadråpi? Soleidis siga allir hinir eisini. Japanarar spyrja, hví vit ikki eru aðrastaðni og íslendingar spyrja um tað sama. Sann- leikin er tann, at vit eru allastaðni og vit royna eis- ini at steðga dálkingini av hevunum. Men nú er tað grindahvalurin, sum vit hava áhuga fyri. — Fer tú at góð-taka grindadráp um feroyingar avmarka tað í sterri mun enn í dag? Eg góðtaki ikki, at tann einasti grinda- hvalur verður dripin. Tað er tí vit eru her. ein Vilja ikki almanna- kunngera taktikk — Hvat fara tit at gera, um tað verður grind? — Tað er ikki beint at siga føroyingum frá, hvenn taktikk vit fara at brúka. — Hvussu nógvar smærri bátar hava tit um- borð? — Vit fara ikki at seta smærri bátar út. Tað verð- ur ov vandamikið, tá hugsað verður um, hvat tit gjørdu við »hinar« båt- arnar. Feroyingar hava nýtt harðskap móti eðrum umhvervisfólkum og eg fari ikki at lata tykkum nýta harðskap móti mann- ing míni. Tí fara vit í hverjum einstekum feri at gera av, hvat skal gerast. Boykott — Hvat fara tit at gera, um legreglan leggur uppi og tit verða handtiknir fyri at bróta feroyska lóg ? — Verða vit handtiknir, gevur tað okkum høvi til at fara eitt stig víðari, nevniliga at boykotta fer- oyskar og seinni eisini danskar verur. Vit hava nógvar felagsskapir sum styðja okkum. Tilsamans munnu tað vera talan um 2 mill. limir. Vit hava fyrr boykottað japanskar og kanadiskar verur, og tað hevur givið sera gott úr- slit. Hetta at boykotta verur er eitt tað mest eff- ektiva vápnið ímóti teim- um, sum ikki vilja halda altjóða reglur um regul- eringar. Men hví bíða tit ikki við hesum tiltøkunum, til arbeiðsbólkurin undir al- tjóða hvalaveidinevndini er liðugur við sítt arbeiði ? — Vit halda, at vit eiga at leggja trýst á feroy ingar, eisini meðan hesin bólkurin arbeiðir. Vit eru partar í somu sek. Annars eri eg fegin um, at avgjert varð at handa ar beiðsbólkin, tí nú kann hann koma við ein frá- greiðing og úrskurði til næsta fundin, sum verður í Sveríki í 1986 Men tað er tíanverri ikki við ynski frá feroy- ingum, at tann arbeiðs- bólkurin varð settur. Tað vísir ringa vilja tykkara. Paul Watson vísir at enda á, at feroyingar hava als ikki virt arbeiðið hjá altjóða hvalaveiðinevnd- ini. — So leingi tit ikki gera tað, virka tit á ólógligan hátt. — Ikki fyrr enn feroy- ingar sjálvir fara til al- tjóða hvalaveidinevndina og biðja um eina kvotu, sum verður sett út frå vis- indaligum upplýsingum, kann nakar hugsingur vera um at lurta eftir fer- oyingum seta jan Tit ringja Sosialurin, tf. 11820 — vit skriva