týsdagur 10. september 1985síða 4

Síða 4 Beiskt sorgblidni Jógvan Isaksen ummælir Magnus Dam Jacobsen: Seinasta útróðrarferðin og onnur brot. Orð og Leg 1985. 98 s. kr. Formæli: Gunnar Hoydal. Permu- mynd: Amariel Norðoy. Í 1976 gjerdi Magnus Dam Jacobsen hol í sjógv i føroyskum bókmentum. Tað var við bókini >Í Grenlandi við Kongs- havn«, sum er ein bland- ingur av endurminningum og skaldsøgu og væl meira opinskárað enn áður sæð i feroyskari prosa. Hartil er málið stak gerandis og liv- andi. Onnur prosabókin hjá Magnusi Dam Jacobsen — og seinasta bókin hann avrika, innan »Skitsur størbvurin nåddi at hann doyði býurin og (1977) hevur grund- livikorini hjé tey leggjandi i menniskjuni sum evni. Og Magnu 1 1 fr 1 ti tram tl, roynir at linna hvat tað er, vit terva fyri at liva, hvat tað ikki kunnu vera fyriuttan Aftur við hesi bókini skapaði Magnus nakað ó- vanligt, og tað kann heldur ikki her neyvt mark fyri, hvat er skaldskapur. og hvat ikki er. Bókin/skaldsegan hevur ikki sum vanlig skaldsega vanliga byrjan og enda og harvið ikki vanliga her frá og har til segugongd. Hon tekur við mitt í lívinum og endar mitt í lívinum. Hon, er sum hon eitur, skitsur. Fyri stuttum kom so í sambandi við 50 ára dagin hjá Magnusi Dam Jac- obsen eitt savn av prosa- er, VM setast pettum ut. Tittulin er „Seinasta útróðrarferðin og onnur brot<, og Gunnar Hoydal sigur í persón- ligum inngangi frá, hvussu hann lærdi Magnus at kenna. Um hvirluna Magnus, sum aldri bant frið og um tann djarva Magnus, ið vágaði alt. Brennivín er við í teim- um flestu segunum, bæði sum evni. ið fær teg at hevja teg upp frá gerand- isdegnum, men eisini sum vandi, ið kann leggja teg í oyði. Í søguni »Pumparnir Havn< fáa vit framúr lýsing av Havnar eima vág — (ikki ólík gitnu áar- lýsingunum hjá Jørgen- Frantz Jacobsen i »Det dyrebare Live) og barnaårum har sæd vid eygunum hjá einum drykkjumanni. Sýnsvink- ulin er eitt kvetti. Ødru- megin hevur tú teir rein- lyntu barnadagarnar og hinumegin er frásegu- maðurin: ein illa farin pumpari. Hevuðsdámurin er sorgblídni, sum stavar frá okkara mista sakloysi og spiltu meguleikum. »Vetrarkvøld og gin« er skemtilig sjålvironisk soga, har frásegumaðurin eftir at hava fingið eitt sindur av ginni innan- borðs fer út í kavaódnina at meta seg við teir stóru pólfararnar, teir rettu menninar. Men hann end- ar heima við hús innball- aður í eina dýnu, feturnir í grensápuvatni og hosta- sevja í staðin fyri gin. Og hann situr og hugsar, at pólfararnir mundu vera fråhaldsmenn, tí: »Ein snapsur er góður, tveir eru nokk, tríggir ov litid«. % ilpsamur. I søguni »Ein løta a SKIpSGeKKI sigur inn fra einun sovorån um úrmælingi, sum ikki tvkist at hava nekur lýti Einki er honum ófert. Tað vil siga, hann ræðist konu- fólk. Hesin at síggja til so heilskapaði persónur terv- I | ar eina helvt av lívinum Meira enn vanlig menn iskju. Hetta kann eisini lesast sum mynd av lív- inum og menniskjuni Einki er fullkomið. og tyk ist onkur lýtaleysur, so ver vísur í, at okkurt op er í verjugarðinum Ein kensla av at vera uttanfyri, at enn fólk flest kemur fyri í vera eðrvísi fleiri stubbum. Í »Vin- menn< stendur: >Har innanfyri, dansaðu tey, kroppur móti kroppi, te) útvaldu, ikki brutu sínar sálir móti múrum, ið ikki rapaðu. Millum teir og hendan partin av liv- inum var ein múrur. Hann sást ikki við berum eyg- um, men tað var ein múr- ur«. Munurin er millum teir sum mugu berja seg gjøgnum lívið, sum einki fáa latið upp í hendurnar og so tey, har lívið er ein sjálvfylgja og sum tí ikki kaga so djúpt inn í seg sjálvi. Tú fært einki fyri einki. Alt kostar og ikki minst innlit. Tittulsegan >Seinasta útróðrarferðin< er helst einasta reina segan, hon byggir minni á endur- minningar enn hinar, og er kanska tí tann segan sum greiðast ber lívs- fatanina hjá Magnusi sum 102 Magnus Dam Jacobsen Greiðari enn tá hann tram Iran so manga aðrastaðni bein leiðis sigur. hvat hann meinar og hugsar. Her vís ir hann, og lívsneistin loypur ímillum Í flestu søgunum reika tankarnir. og hevundurin fer frá hending til hending við setningum sum: »Og hann mintist« ella: hann hugsaði um«. Hetta ger, at hann akkurát eins og í vanligum tosi kann flyta frá evni til evni, úr stað í stað. Heildin gerst á henda hátt stak livandi og fráseguhátturin leggur seg nær upp at talumáli. Tað er eingin stovu- trænaður høvundur, ið her sigur frá, men ein sum hevur roynt meira enn fólk flest og sum brúkar hesa mangan pínifullu barlast sum steði undir skriving síni. Eina ikki heilt ólíka kjølfestu høvduh evundar sum Jack London og Ern- »Og est Hemingway, og Magnus nevnir serliga tann fyrra fleiri ferðir í skaldskapinum. Tað stutta, rytmiska skriving- arlagið minnir annars í stødum um tann seinna. Her úr einari veitslulýs- ing: >Floskan stóð á borð- 10. september 198! bókarummæli } nur Mu Inar hølanida og nått ir iðr enn vit leitaðu til hús, eggs mettir at góður mat prati, steypareyp Ne dukum. kraftlop um. manstøkum og romn mest ti setnasta« Magnus Dam Jacobser er so livandi til staðar í fært hann un ferð tú Og so gerst stubbunum, at tú hug at eitthvert, næstu hittir hann veruleikin tær greiður, og tú hugsar um tann smeit- in, feroyskar bókmentir vóru fyri, tá hann fór spyrja Í innganginum lýsír Gunnar Hoydal Magnus soleiðis: „Ein harður hundur og eitt halgimenni í einum, ein maður, ið gongur óspiltur gjøgnum Tað teir royndu kropp- arnir, ið skulu siga okkum sína egnu avoyðing eru teir storstu sannleikarnar, helt hann einaferð fyri, í uttastu neyðini brennur tann storsti eldurin, sogdu brøvini og skaldskapur hansara. Og hann vildi finna hendan eldin uttan at spyrja, hvat tað kostaði honum“. Eins og August Strind- berg brúkti Magnus Dam Jacobsen nærum alt og øll í nánd sum tilfar, men fyrst og seinast seg sjálv- an. Hann kolaðist upp innanífrá í síni roynd at lýsa lívið, bæði tá tað var ófantaligt — hetta var sjálvsagt fyri hevundan — og tá tað breiddi seg út fyri tær í síni dýrd. Lívið var alt ov dýrmett og fjel- broytt, til at partar av tí skuldu dyljast inni. Jógvan Ísaksen Framhald av sit 3 liga týdning fyri framtíðar arbeidsplåss í hesum bygdum. Trygvi Árting næstformaður Á fundinum í Aliráðnum í farnu viku var eitt uppskot til eina fyribils arbeiðsætlan góðtikið. Næstformaðurin varð eisini valdur. að er Trygvi Árting, sum umboðar Ídn- aðargrunnin í ráðnum. Somuleiðis vóru vald til- taksfólk fyri limirnar i ráðnum. Fyri Andreas Reinert er valdur Jákup Sverre Jo- ensen, fyri Trygva Árting Páll Mikkelsen, fyri Tummas Arabo Lis Hammer, fyri Martin Djurhuus, Hentzar Hammer, fyri Johan Mc- Donald Jákup Olsen, fyri Aka Mortensen Marjun Hanussardóttir og fyri Knút Nolsee Andreas Lava Olsen. Enn er eingin tiltaksmaður valdur fyri Jern Thomsen, sum um- boðar Landsverfrødings- stovnin. A fundinum varð eisini avgjert at velja skrivaran í Aliráðnum Tommy Pet- ersen sum lim í smoltbýt- isnevndini. Onnur mál, sum vórðu vidgjørd á fundinum var ætlanin at skipa fyri einum skeiði í ár fyri alarum umframt ein fudnur, sum er ásettur at vera millum umboð fyri SEV og Aliráðið. Tann fundurin verður í dag. Aliráðið hevur annars sent landsstýrinum eina tilráðing í málinum um loyvi hjá P/F Havlaksi í Funningsfirði. jan M. Nepper-Christensen Niðanfyri standandi frá- boðan er ídag skrásett í Partafelags-skråsetingini sum skråsetingar-nr. 103/1985: P/F GJÅARSMOLT, hvørs endamål er at reka alivinnu, framleiðslu av síla- og laksasmolt og annað starv i hesum sambandi. Heim- staður felagsins er Gjógv. Viðtekur felagsins eru dag- settar 1. juni 1985. Teknaði partapeningurin er kr. 10.000,00, byttur i partar uppå kr. 500,00 og kr. 1.000,00, allur goldin kon- tant. Partabrøvini skulu bera bavn ånarans og verða skrivað inn í partabræva- bók felagsins. Eingi parta- brøv hava framihjårætt- im I: - va Niðanfyri standandi frá- boðan er ídag skrásett í Partafelags-skrásetingini sum skrásetingar- nr. 102/1985: P/F STÓRÁ, hvers enda- mál er at reka smoltsteð, umframt aðra vinnu sum kr. 1.000,00 og kr. 5.000,00 allur goldin kontant. Eingi partabrev hava framíhjá- rættindi. Partabrevini skulu ljóða uppá navn og eru ikki negotiabul. Parta- igararnir heva ikki skyldu mm nartahrav sín Nærum hvenn dag verða nýggj »alipartafeløg« skrásett. Her verða tvey teirra almannakunn- gjørd, annað er Gjáarsmolt sum hevur heimstað við Gjógv og hitt er í Stórá, sum hevur heimstað í Be. arbeiðslon. Tað verða tvey vikuskeið. Tað fyrra er eitt samstarvsskeið og byrjar 22. september. Hetta skeiðið er um at samarbeiða, um trupulleikar á arbeiðsplássum o.a. Vikuna eftir verður fram- leiðsluskeið. Tá verða m. a. bonusskipanir um- reddar. Tad er eingin treyt, men bara ein fyriminur fyri luttakararnar at fara á bæði skeiðini. — % hald av tí fyrra. ember um framleiðslu. Skeið 20. september byrja skeiðini hjá Føroya Arbeið- arafelag. Eins og undanfarnu ár bjóðar Feroya Arbeiðarafelag limunum í øllum feløgunum, sum eru í Upplýsingarfelagsskapi Verkamanna, at verða við. Men skjótt skal berast at, tí umsóknar- freistin er úti mánadagin 16. september. Skeiðini verða fyriskipað í samstarvi við tað danska AOF, sum eisini sendir ein undirvísara higar. Tað er Henrik Hansen, sum hevur verið her fleir ferðir og tí kennir væl foroysk viðurskifti. At luttaka á skeiðinum kostar einki, tí Føroya Arbeiðarafelag hevur fingið góðan stuðul til skeiðini niðrifrá. Men skeiðini verða hildin um dagin, so fyri tey, ið fara á skeið, kostar tað mista Í vikuskiftunum 20.-22. september og 4.-6. oktob- er verða studiileiðaraskeið. Somu fólk mugu verða við bæði vikuskiftini, tí tað seinna er fram- Umframt hesi skeið verður fundur 27.-28. sept-