týsdagur 24. september 1985síða 6

Síða 6 tíðindablaðið EN I | | ] Nr. 108 — 24. september 1985 Kristni og folkaskulin Orkuloysnir HVØRKI vanligi brukarin t.v.s. håsarhaldini ella tey mongu virk- ini kunnu vera orku fyriuttan. Tad hevur eisini eydnast SEV at fram- leida alla ta orku, sum tørvur er å. Tað eru tó tey, sum halda, at henda orka er vorðin alt ov dýr. SEV svarar aftur og sigur, at tað kostar at útbyggja orkunetið í landi sum Føroyum og vil við hes- um vísa á, at tað eru góðar grundir fyri, at orkuprísurin er tann, sum hann er. NÚ eru virki farin at umhugsa nýggjar og bíligar loysnir. Hetta vilja tey so sjálvi vera við. Virkini gera smærri ílggur í motorar o. |. og »kvetta« so part av samband- inum við SEV — fyribils— og framleiða egna orku til ídnaðar- framleiðsluna. Hetta siga tey er nógv bíligari. JAÐ er greitt, at slík gongd kann fáa álvarsligar avleiðingar fyri ein felagsskap sum SEV, sum júst hevur til uppgávu at syrgja fyri, at landið alt fær streym. — Missir SEV so nakrar av sínum bestu kundum, tá verður meira at gjalda hjá hinum brúkarunum. Og tá el- prísurin frammundan er høgur, so síggja vit, hvønn veg tað ber. FYRI at fáa greiðu á, hvat nú er best at gera, so hevur Orkuráðið sett kanning í verk. Tað ynskir at vita, hverjar landsbúskaparligar fylgjur tað hevur, um fleiri virki kvetta við SEV og framleiða sína egnu orku. TÁ SO úrslitið fyriliggur av kanningini, verður tað so latið landsstýrinum, sum skal koma við einum útspæli. Ilt er at meta um nú, hverja niðurstøðu Orku- ráðið fer at koma til. Tað verður í hvussu so er spennandi at síggja hana. TAÐ er givið, at hetta er ein eymur spurningur og ein álvars- spurningur at taka stødu til. Tí vit duga at síggja bæði fyrimunir og vansar í hesum máli. Fyrimunur er tað fyri eitt nú flakavirkini, sum kunnu framleiða egna orku og fáa meira fyri vøruna, men skal hetta so ganga útyvir vanliga brúkaran, sum má gjalda meira fyri orkuna, so er tað ikki gott. HINVEGIN er trupult at seta forboð fyri nýhugsanum og spari- loysnum, tá hetta kann betra um støduna hjá virkjum, sum annars hava ilt við at fáa endarnar at røkka saman. VIT KUNNU 'so við hesum fáu orðum eisini minna á ta orku- loysn, sum vakstrarhúsið í Sanda- vági hevur roynt i nøkur ár. Kanska vit fáa meira at vita um ta loysninga í næstum eisini. Í Dagblaðnum 13. sept. skrivar Maria Jacobsen um lærugreinina kristni í forooyska fólkaskúlanum. Ein av meginorsekum til hetta hennara skriv, er skilliga Hegni av Heiði og skriving hansara um kristni og kristnifrálæru. At eg so á henda hátt vil koma mær uppí hetta kjak, er av hesum orðum: >Tað verður sagt at hesin spelkni friteinkjarin (t.e. H. av Heiði) er fólkaskúla- lærari, men eg vóni at allar skúlanevndir í Fer- oyum, hugsa seg væl um, áðrenn tey seta slíkar menn at undirvísa okkara bernum. Slíkar pedagogar kunnu vit væl verða fyri- uttan<, sigur Maria Jacob- sen í Dagblaðnum 13. sept. 1985. Eftir at hava lisið hetta, kann eg, m. a. sum lærari í kristni i Tórshavnar kommunu, ikki annað enn heita á M. Jacobsen, at lesa leik Arthur Millers >The Crucible< (1953). A donskum er leikurin nevndur »Heksejagt« og herheima hevur Gríma framfert leikin undir heit- inum »Haturfuglar«. Í 1957 varð hesin leik- urin eisini gjørdur til film. Eins og sjónleikurin er eis- ini filmurin vorðin eitt av adalverkum manna um trongskygni og skilnings- loysi — intoleransu. Søgan byggir å verulig- ar hendingar i litlum am- eriskum byi, Salem, Mass. Eggjandi leikur Millers sigur okkum um bónda- hjúnini John og Elizabeth Proctor, tá tey sum ósek gerast offur fyri uppestari mannamúgvu, og verða ákærd og hongd — tí tey segdust at vera í hóslag við Djevulin. Hevundin hevur tó við »Haturfuglum« viljað lyst ta forfylging og jagstran, sum i veraldarsøguni hev- ur eyðkent øll samfeløg — í nútíð eins og midøld. Sjávlur kjarnin í leik- inum er sostatt óheftur av tíð og staði — er ótíðar- festur. Tískil er hetta altíð ein aktuellur leikur, á palli ella lerifti — skrivaður av fólki, ið hevur sýnt dirvi og áræði at fera fram og standa við egnar hugsanir. Sum kuriosum, havi eg leitað fram, hvat Kristelig Dagblad sigur í februar 1962, tá filmurin >Hekse- jagt« hevði frumfram- ferslu í Danmark. Undir yvirskriftini »Evig aktuel«, skrivar Irmelin Thulstrup: »Amerikan- eren Arthur Miller og franskmanden Jean Paul Sartre (manus) har i for- ening æren — og ære — af filmen »Heksejagt«. Det er blevet en over- ordentlig stærkt virkende, indtil gribende, fransk film. Vi føler og fattr, so vi skal, at denne grufulde menneskelige tragedie ikke i dybeste forstand hører fortiden til, men stadig finder sted... Smukkere og sandere ud- tryk end Simone Sign- orets (leikari) vil næppe kunne findes.« (Kristelig Dagblad, feb. 1962). Vinarliga Birgir Byttur er hann sum einki veit Sosialurin skuldi verid tad blað, sum hevur kunnað fylgt best við, og tí fari eg at heita á Sosialin um at greiða okkum, sum púrt einki skilja av tí heila, eitt sindur frá tí, sum fram er farið á farmaflutnings- marknaðinum hesi sein- astu árini. Eg fari at seta nakrar spurningar: 1. Av hverjum og hví kom orðið privatisering fram í samband við mill- umlandasiglingina. 2. Hvønn leiklut høvdu føroysku skipafeløgini í samgonguslitinum, sum vidførdi stjórnarskiftið og val í årtid i 1980. 3. Kann tað lata seg gera at endurtaka okkurt í blað tykkara um tað, sum borgarliga pressan skriv- aði, tå hon vidgjørdi sigl- ingarmålini upp undir samgonguslitið i 1980. 4. Viðferdi ikki sam- gongustitið tað, at før- oyski skattaborgarin misti milliónavirði, tá Smyril Line bleiv tikin frá teimum og givin privat- um? 5. Var tað ikki Smyril Line, sum kom krúpandi aftur til skattaborgaran fyri at fáa olju á lampur- nar, tá dansurin um pri- vatiseringina var av, og allar krubbur vóru tómar? 6. Var stjórin á og eigarin av Trader Line frammi í borgarligu pressuni, tá hetzin móti Strandferðsl- uni, strandferðslustjóra- num Tummas Arabo og Javnaðarflokkinum fór fram undir privatiserings- feprinum undan og eftir samgonguskiftið og valið í 1980. Um so er, kann so ikki okkurt av tí hann tá segði endurprentast í Sosialinum? 7. Var tað ikki Pauli Ellefsen, sum fekk polit- iskan profitt av privati- seringsdansinum saman vid skipafeløgunum, tá valúrslitini = fyrilógu í 1980? 8. Hver bleiv løgmadur eftir valið í 1980? 9. Hver mundi vera figgjarligur rådgevi og revisor hjå Trader Line, tå projektid Lidartindur var klakt og ført ut í lívið? 10. Hvat halda tit vera orsøkina til at føroyski skattgjaldarin ikki vil ganga privatiseringspirat- inum á meti við einum oljudropa á lampuna, nú tað stundar at? 11. Hver gróv í 1980 pri- vatiseringsgrevina til millumlandasiglingina hjá tí almenna og hver man enda í henni ? Groggy Inhabil! I den skrivning, som Sosi- alurin havde tidligere på året angående P/F Albert Mortensens kontorbygn- ing på Argir og det her- værende byråd samt byrådsmedlems forhold til overnævnte selskab blev bl.a. spørgsmålet om in- habiliteten rejst — uden reaktion fra ansvarlige myndigheder. Det vidste sig ifølge kommuneloven, at nærm- ere regler om, hvornår et byrådsmedlem er inhabil ikke er nærmere angivet. Dette indebærer, at samt- lige byrådsmedlemmer kan stifte eget selskab med bindende økonomisk tilsagn fra kommune over en længere årrække — med eventuella forgren- ingar helt legalt, men i et demokratisk samfund moralsk forkert. Landsstyret burde med henvisning til overstående tage kommuneloven m. v. fra 1954 op til fornyelse. Henning Christensen