leygardagur 28. september 1985síða 17

Ka TA are år Nr. 110 — 28. september 1985 Meðan eg standi á hesum søguliga stað, kenst tað onkursvegna, sum eg spakuliga villist út á mótið, ið er millum segn og veruleika: Ígjognum skálan, teim halgu brúgvin at dýrdar strond, sæst ein reiðmaður steðga og stíga úr saðilvond. Ígjognum dansin, sum vermir sjórámans kátu bern, hoyrast maki og lúður sokka í svala tjørn. Ígjognum breytir til troytta vallara fjálgu lon, sæst ein gráhærdur pápi syrgja sín deyða son. Eg havi hug at greiða hesa fløkjuna, sum tykist at vera íkomin í sinn- inum, og fari eitt sindur burtur frá feløgum mínum. Nú eg eri einsa- mallur, gevi eg mær, fyri fyrstu ferð, far um tað, sum grer fyri fótum mínum. Tað er undarligt — eg kenni fleiri av blomstrunum, sum vaksa her. Her angar smæran. Líragrasið veksur her, fagurblátt, ivaleyst ikki so salt um knokkin sum tey, eg eri vanur at síggja. Jóansekugresini standa og nikka millum teskandi sev. Sum eg gangi, komi eg oman igjøgnum eina brekku. Eina løtu er slætt. So komi eg oman í eina gjógv. Har rennur ein á í neðra. Í bratt- anum vaksa tre og runnar. Ég fari klintrandi niður í gjónna. Nú síggi eg, at eg eri ikki einsamallur. Aftan fyri meg síggi eg vinmannin hjá mær, hann, eg skifti orð við í buss- inum. Vit sessast í brattanum. Nú hóm- ast mjørki ovast á tindunum. Og hvussu er vorðið — er ikki eitt sindur av loti? Felagin hjá mær tekur eina fløsku úr bringulummanum og biður meg leska meg. — Hvat er hetta? Brennivín? — Brennivín! Nei! — Óminni, meðni? Hann svarar ikki, men eg haldi meg skilja, at eg eri á rættari leið. Eg leski meg av fløskuni. Vit sita eina letu og sjóða. Men hvussu er vorðið — berst mær okkurt fyri? Ég sasia Nola zer nai kvlorezko banderak hoien erdian agertzt Zer tximistuk ateratze armetatik Zembat dira? Aurra. k laitzak gi Bat, bia, hirur, lau, bortz, sei, zazpi, zortzi Bederatzi, hamar, hameka, hamabi, amahirur, Í i Hamalau, hamabortz. hamasei, hamazazpi hemezortzi. hemeretzi, ogei .. . Ogei eta milla vrainc á | Hoien kondaitzea, dembora galtzea liteke ! Hurbil detzagun gure beso zaillak Herrotik atera ditzagun arroka oyek haldi meg hoyra neyt belja. Ég siti í síðum grasi. Uttan um meg: hav, tvær oyggjar, sum tvey veldug dýr, millum teirra kjøkrutur strongur Eg hyggi aftur niður fyri meg. Her standa blómur og vagga, nakrar ljósabláar, flekkutar, aðrar viólbláar við lodnum bleðum og leggi. — Kápukona, sigi eg, og sortu- gras. — Berkubóndi, svarar hann, og eldhurt. Vit leska okkum aftur av fløskuni. Eg hyggi niður á vellin: bendurnir og vakurt akslaðu konur teirra treða nú ein dans i grasinum! Felagin hjá mær fer at tosa um nakrar, hann kallar teir. Hverjir hesir teir eru, veit eg ikki. Tólvjavn- ingarnir kanska? Meðan hann tosar, verður hann innhugsin, minnist. Eitt brá, álvarsamt og læandi í senn, fer eftir andliti hansara. - Eg royndi, sigur hann. Umaftur og umaftur. Men teir lótu bara illa at. Eg verði forvitin Hvat royndi tú? sigi eg. Og hverjir eru teir? - At kveða, sigur hann. Ég lærdi meg erindi fyri erindi. Eg lærdi meg lagið. Eg lýddi á, meðan dansurin gekk. So fór eg til teirra. Er tað nóg gott nú? Men teir bara ristu við hevdinum. So fór eg aftur at læra meg. Tá ið nakað var umliðið, kom eg aftur. Er tað nóg gott nú? Men teir bara ristu við hevdinum. Nei, nei. Eg royndi umaftur og umaftur. Men tað var ongantíð nóg gott. Og eg veit hví. Hann verður fjaroygdur, hyggur inn í eina fortíð, sum er so langt afturi, at eg ikki hómi hana. Hann hyggur. Og eg hyggi. Og nú síggi eg teir. Í eygunum er eitt blítt kæti, yvir andlitinum nakað góðvar- andi og sakleyst. Men teir gera lítl- an háva. Í dansinum er ein loynd megi, sum verður sterkari, tí hon er hildin í teymum. — Eg hugsi ikki bara um málið, sigur felagi mín, og um lagið, eg hugsi um medferðina, tað var ein stílur yvir teimum, sum... Hann tagnar, eg síggi, at hann hevur eingi orð fyri tí, hann vil bera fram. Aftur síggi eg dansin ringja seg avstað, liðiligan og sam- stundis tamdan, livandi og sam- stundis hildnan í einum listarligum tamarhaldi, sum eldir hava edlað. Her er sega, dansur, skaldskapur, sjónleikur. Og undir ellum — sum eitt niðurlag, tú bara hómar við- hvert — eitt upphavligt sorgblídni, ein langtan, sum tykist at ganga heilt aftur til tjóðanna uppruna, eftir nøkrum, tú ikki veit hvat er, og sum tú aldri fært, sum longsulin í eini munnharpu, tú hoyrir á nátt langt burturi. Eg síggi fyri mær tað bráðnaða bráið á Sorais í barrini á Calle Major náttina fyri. Og eg skilji, at hetta bráið eisini eyðkendi tey vínberjakrýndu fylgi, sum á sinni dansaðu á Xakynthos, Lesbos og undir Aigethos fjellum... Brot úr einum baskiskum kvæði, sum lýsir hendingarnar í Runtsivali úr heidninga sjónarmiði. Kvæðið endar soleiðis: móti nátt fara ornir at eta knústa hold og oll bein teirra! su“ — guntsivali Men hvat er hetta? Oyggjarnar hvørva, fjørdurin undir okkum verður til ein skvatlandi lek, eldur- tin umskapast til ein digitalis-legg við lýsandi reyðum blómum, skamt frá okkum í brattanum. Nú rennur vitið við meg. Vit eru í Runtsivali. Og beint nú kevir hann av í mjerka, skaddan kemur hastandi oman ímóti okkum úr útnyrðingi, best at sleppa sær niðaná, áðrenn vit vill- ast... Vit skunda okkum upp úr gjónni og fáa fatur á hinum. Nú verður farið oman aftur í kleystrið, har vit hava tveir tímar at hyggja okkum um í. Vit fáa m.a. hevi til at síggja kirkjuna Real Colegiata, sum varð vígd í 1219 og ber orð fyri at vera ein tann vakrasti spanski bygningurin úr 13. eld. Í forngrípagoymsluni síggja vit m.a. einar korkareyðar inniskógvar, sum Turpin erkibispur sigst at hava átt... Tríggjar dagar seinni koyra vit út úraftur fjallabýnum uppi í Pýreneu- num. Í sjálvara skilnaðarletuni myndast í huganum sjónskast tað, vit hava upplivað, og ivaleyst eru myndirnar líka so ymiskar, sum vit ell eru. Onkur hugsar um henda fagnaðardagin, tá vit segdu farvæl, og fólk í tíggju túsundatali heilsaðu okkum, av stólum úti á vegnum, úr vindeygum og av altanum. Onkur annar hugsar um skilnaðarveitsluna somu nátt, tá tað velduga tjaldið gjørdist til eitt hav av dansandi menniskjum úr øllum heiminum. Ein triði hugsar um bernini, vit % TY - > … —— NÆ rr" + > 29 4 jórámans átu born í AS hava hitt: sovandi i barnavognum, komandi ímóti okkum blíðsnýðað úti á vegnum, borin heim um mid- náttartíð, sovandi á móðum akslum. Bussurin koyrir avstað eystur- eftir, ringir seg niðan móti fjalla- reðini, og nú síggja vit aftur hesa veldugu fløtuna, hon liggur undir okkum sum ein skál, við býunum Sabinanigo og laca á botninum. Norðanfyri síggja vit fjellini, sýn norðastu og hægstu fjarblá og kavatakt. Og samstundis sum vit kenna, at hetta hevur verið ein rík ferð, og at vit, sum í ringi, hava borið við upphavið til ein av gripunum hjá forfedrum okkara, hevur onkur varhugan av, at tað, vit hava leitað eftir, finst á eini aðrari sýn, sum ikki sæst við mannaeyg- um. Tú finnur ikki Shakespeare í Stratford-on-Avon, og tú finnur ikki Poe í Richmond. Teirra heimland — og tað hjá Rólanti — er eitt stað, har einki mark er sett fyri hædd ella vídd. Hetta staðið eitur mannahug- in. um sýn, tey Hanus Andreassen FEE 4 … z