hósdagur 17. oktober 1985síða 8

Síða 8 Stórur áhugi Vit hava fingið sendandi eina áhuga- verda frágreiðing frá felagnum TEKNOCON í Havn, sum arbeiðir við projektum í samband við aling á landi. Vit prenta hesa frágreiðingina: Fyri umleið einum ári síðani fyri- spurning um aling av silum og laksi Í brunnum uppi á landi Hetta var heilt nýtt fyri okkum, og fóru vit beinanvegin at hyggja nærri at hesum Tað vísti seg skjótt, at hetta, at ala fisk uppi á landi kundi verða eitt gott alter- nativ til ta tradition- ellu alingina í net- búrum á sjónum Eftir at hava arbeitt við hesum í eina tíð, varð tað fyrsta skitsu- projektið liðugt uml. endan av januar 1985, og varð umsókn send landsstýrinum um ali- fingu vit loyvi. Seinni vórðu eisini aðrar umsóknir sendar landsstýrinum um loyvi at ala síl og laks í kerum uppi á landi. So hvert sum arbeitt varð við málinum, kom ein fram á ymsar spurningar viðv. aling- ini, sum greiða mátti fáast á. Hetta vóru spurningar so sum vatnnýtsla, neyðug tangarúmd, skap á ker- um o.s.fr. Ut frá teim- um upplýsingum, sum ein kundi fáa hendur á, varð skitsuprojektið gjørt, og varð sam- stundis gjerd ein rakstrarætlan, sum vísti, at góðir megu- leikar vóru fyri, at ein alisteð uppi á landi kundi bera seg, og enn- tá við góðum úrsliti. Í hesari rakstarætlan vóru nakrar fortreytir, sum skuldu vera upp- fyltar fyri, at ætlanin skuldi halda. Ein av teimum fortreytum, sum hevði stóran týdn- ing fyri búskapin, og sum nakað av iva var um, var tann neyðuga negdin av sjógvi, sum skuldi pumpast niðan í brunnarnar, fyri at fiskurin skuldi trívast Eisini vóru aðrir spurn- ingar, sum ikki vóru heilt greiðir Teir upplýsingar, sum fingust frá ymisk- um síðum, vóru mang- an so ymiskir ligt var at vita, hvat var rætt, og oftast kendi ein ikki tær um- stødur, sum lógu til grund fyri teimum ym- isku upplýsingunum Tí var avgerð tikin um at farast skuldi út at hyggja at tílíkum alisteðum aðrastaðni Túrurin varð gjerdur í samráð við Sjóvinnu- bankan, sum hevði áhuga fyri at vera við í samband við fígging av einari tílíkari alistød. Við á túrinum vóru umboð fyri Teknocon, Sjóvinnubankan, stig- takararnar og Menn- ingargrunnin. Túrurin varð lagdur soleiðis til rættis, at vitjast skuldi bæði á ali- steðum á royndarstigi og alisteðum, sum eru riknar kommersielt. Vitjað varð á tveimum alistødum i Danmark, Borgundia Fish Farm å Bornholm og royndar- steðini hjå Dansk Akvakultur Institut í Ábenrá, eini í Sveríki, Saltvikens Fiskodling í Barsebáck og alisteðini at ógjer- Otter Ferry Salmon Ltd. í Otter Ferry í Skotlandi. Til vegleiðing og hjálp bóðu vit Jens Ole Olesen frá Dans Akva- kultur Institut um at vera við á vitjanunum í Danmark og Sveríki. Somuleiðis tosaðu vit við hann um spurn- ingar, sum ivi var um viðv. aling á landi. Nr. 118 17. oktober 1985 Nidurstøda aftaná kanningarferð í Danmark, Sveríki og Skot landi: Aling á landi kann gerast lonandi vinna eisini i Føroyum Í samband vid ætlanir um at fara undir aling av laksi og sílum í brunnum uppi á landi í Føroyum, varð í døgunum 1. til 5. okt. 1985 gjørd ein ferð til Danmarkar, Sveríkis og Skotlands, har hugt varð at alistødum uppi á landi. Í hesum sambandi er gjørd ein frá- greiðing, sum í stuttum greiðir frá túr- inum, og sum viðger nakrar av teimum týdningarmestu aling á landi. spurningunum viðv. Sum eitt ískoyti til frágreiðingina skal her nevnast, at alistødin Saltvikens Fisk- odling, sum liggur við Barsebáckverkðið í Sveríki, og framleiðir uml. 50 tons av sílum og laksi um árið, hevur ætlanir um at víðka framleiðsluna til uml. 500 tons um árið í næstu framtíð. Somuleiðis eru ætlanir um at útbyggja alistødina hjá D A I við Enstedverkið uttanfyri Ábenrá. Vit prenta frágreiðingina sum ráðgev- andi fyritøkan TEKNOCON hevur gjørt: Farið varð úr Feroyum, týsdagin, tann 1. oktober 1985 til Keypmanna- havnar. Borgundia Fish Farm Mikumorgunin kl. 7.15 varð farið við flogfarinum frá Kastrup til Renne, har vitjað varð á alistødini Borgundia Fish Farm, Sydhavnsvej i Rønne. Eftir at hava leitad eina løtu, funnu vit alistødina, har eigarin Niels Larsen tók ímóti okkum. Rundan um alistødina var ein høg- ur garður, og tveir stórir hundar ansaðu eftir, at eingin óviðkomandi slapp inn. Alisteðin, sum nú hevði eina framleiðsluorku uppá uml. 80 tons av ælaboga- sílum um árið, var nekur ára gomul. Byrjað var við nekrum smærri kørum av glasfipri, og var síðani út- bygd so við og við. Kerini eru øll rund, og tey flestu vid síðum úr rustfríum stáli og kon- iskum botni úr betong. Tey eru 6 og 10 metrar í tvermát. Hæddin er uml. 1,5 m. Onkur undraðist sindur yvir, feld alisteðin í veruleik- anum var. Sjógvur var pumpaður upp í eina opna rennu, haðani hann fór beinleiðis til alikerini uttan nakra viðgerð. Um summarið, tá sjógvurin er heitur, verður vatnið luftað nakað fyri at økja um negdina av súrevni. Aðrenn vatnið varð leitt út aftur á sjógv, varð tað reinsað fyri partiklar fyri at minka um dálkingina. A alisteðini arbeiða van- liga tveir mans, men tann dagir. vit vitjaðu, vóru teir við at slakta, og vóru tí tveir mans afturat. eitt hvussu ein- D A I, Enstedværket Farið varð víðari við flog- Sune Joensen, sum starvast hjá TEKNOCON og ser stakliga arbeiðir við aliprojektum á landi fari til Skrydstrup í Suð- urjútlandi sama dag kl. 14.30, haðani vit koyrdu til Enstedværket uttan- fyri Ábenrá. Har hevur Dansk Akva- kultur Institut eina roynd- aralisteð, sum serliga elur stór ælabogasíl, men eisini ger royndir við eðrum fiskaslogum. Nevnast kunnu gullbras og hav- bars, sum bæði eru tropisk fiskasløg umframt smolt og silayngul. Hesin part- urin fer fram inni, og verður næstan 100% av vatninum endurnytt. Ali- stødin nytir kølivatn frå Enstedverkinum, sum er eitt stórt kolfyrt elverk, at ala í. Hetta kelivatnið verður hitað uml. 8-10* á elverkinum, so um veturin er tað uml. 8-10* C, meðan tað um summarið kann koma væl upp um 20%C. Hetta er ov heitt fyri sil, og verður tá óhitaður sjógvur nýttur. Annars verður kelivatn og óhit- aður sjógvur blandaður soleiðis at ein altíð fær eitt hitastig við best megu- ligum vekstri. Gongdin í framleiðsluni er í stuttum tann, at keli- vatnið verður pumpað upp í eitt kar, har tað verður luftað og tilsett reint súr- evni. Vatnið fer síðani til vakstrarkerini. Áðrenn