týsdagur 29. oktober 1985síða 15

Nr. 123 Sanna Dahl Niclasen 29. oktober 1985 Hvussu leingi skal Landssjúkrahúsið biða eftir einum ortopædkirurgi? Tað undrar okkum sjúkra systrar, sum dagliga starvast á rentzendeildini, at nakar skal ivast í, at her á Landssjúkrahúsinum er stórur tervur á einum ortopædkirurgi. Her koma allir skaðar fyrst, ofta ógvuliga stórir og álvar- samir skaðar, og hesum sjúklingum tervar alla ta serhjálp, ið veitast kann Nógv fólk hava fingið hjálp, ti at ortopædur til tíðir hevur verið á Lands- sjúkrahúsinum, men mong eru tey, ung og gomul, sum framvegis bíða í áravís eftir hesi hjálp. Tað kundi verið líkt til, at tað ikki bert eru ov fá, ið arbeiða fyri at fáa ein ortopæd, men at tað tí- verri eru fleiri, sum bein- leiðis arbeiða ímóti. Við loyvi frá Sannu Dahl Niclasen, táverandi yvirlækna á rentgendeild- ini í Landssjúkrahúsinum, fara vit at biðja blaðið um at prenta hennara frálíku grein frá mai 1976. Sjúkrasystrarnar á rentgendeildini á LS Grein skrivað í »Dag- bladnum« og »Dimma- lætting« i mai 1976. Hugleidingar um vidgerd i Løgting- inum av uppskoti um nyggja sjukra- húslóggávu i Føroyum. Vóru Føroyar ein lands- partur i einum størri landi sum t.d. i Danmark, hevdu vit við 40.000 fólk- um í mesta lagi havt eitt „deilt sjúkrahús“, t.v.s eitt sjúkrahús við medi cinskari-kirurgiskari og rentgendeild. Sjúklingar við meira komliceraðum sjúkum, sum krevja gjell- ari kanningar og sterri viðgerðir hevdu verið sendir til sterri regional- sjúkrahús: sentralsjúkra- hús ella landspartasjúkra- hús. Í Danmark hava vanliga eitt sentralsjúkra- hús fyri hverji 250.000 til 300.000 fólk. Av tí, at Feroyar liggja so fyri seg sjálvar langt frá eðrum londum, hava vit roynt at arbeiða fram ímóti at fáa eitt sjúkrahús í Feroyum, sum neku- lunda kann metast saman við tað, ið svarar til eitt sentralsjúkrahús, og sum kann rekja sjúklingar úr ellum Feroyum. Hesar treytir lúkar Landssjúkra- húsið ikki enn Tey krøv, sum í minsta lagi skulu vera sett til eitt landssjúkrahús (sentral- sjúkrahús), ið skal taka sjúklingar úr ollum Feroy- um, eru: 1. Kirurgisk deild við serdeildum i a. almennari kirurgi b. fødideild og deild fyri kvinnusjúkur c. ortoped-ekstrimitets- kirurgisk deild, har ekstrimitetskirurgi merkir stór beinbrot og aðrir líknandi skaðar 2. Medicinsk deild við serlæknum i ymiskum medisinskum greinum. teir 3. Narkosu- og intensiv- deild, sum samarbeiðir við bæði kirurgiska og medi- sinska deild. Yitttrererrneene trygtrieeeneen i. Psykiatrisk deild 5. Ovra-, hålsdeild nøs og 6. Eygnadeild 7. Sentrallaboratorium 8. Rentgendeild 9. Fysiurgisk deild 10. Patologisk institut Tær deildir, sum enn ikki eru útbygdar eftir hesi skipan, eru ad 7. Sentrallaboratori- um, har tervar okkum ser konan leiðara, sum hevur útbúgving í kemi og laboratoriuteknikki ad 10. Patologisk insti- tut, sum fær kannað allar prevar, ið verða tiknir við operatiónir og líknandi. Sum nú er, mugu vit oft- ast bíða í fjúrtan dagar eftir úrslitinum av slíkum prevum, sum nú verða sendir til Danmarkar. Neyðugar bakteriologisk- ar kanningar, sum nú eisini verða sendar til København, kunnu eisini verða gjerdar her. Eitt patologisk institut er eisini neyðugt til at kanna deyðsorsekir; tað hevur alstóran týdning fyri framhaldandi at læra av hesum kanningum og til registrering av sjúkum í Feroyum. ad 1. Ortopedisk og ekstremitetskirurgisk ser- deild. Ein slík deild eigur avgjert at vera í Tórs- havn, so at hon kann nýta tey hjálpiamboð, sum frammanundan eru ella eiga at vera á Lands- sjúkrahúsinum, t.d. serlig instrument til viðgerð av beinbrotum — narkosu- deild og inter iv deild til hjálpar við stórar opera- tiónir og eftirviðgerð — fyriurgisk deild til upp- trening og hjálp frá røntgendeild At útbyggja eina slíka deild í Klaksvík, sum nú er talan um, verður torfert av fleiri orsøkum: a. Fyri tað fyrsta verður tað dupult so dýrt at byggja ein reka eina slíka deild við teimum hjálpar- amboðum og serdeildum, sum skulu vera til taks, og sum frammanundan eru ella eiga at vera á Lands- sjúkrahúsinum Tað er minni trygt fyri sjúklingarnar at fáa við- gerð á einum sjúkrahúsi, har ikki mest megulig út- gerð er til staðar, og skal oll henda útgerð vera meira enn á einum stað, so verður tað nógv meiri kostnaður. b. Fyri tað annað verður tað ólagaligt við ov nógv- ari flyting av sjúklingum aftur og fram. Vit skulu minnast til, at enn búgva 28.000 fólk í mittasta parti av Feroyum við Havnini sum nátúrligur miðdepul (ella í minsta lagi 23.000 fólk, um vit taka fólkið í bygdunum á eystaru síðu av Eystur- oynni frá). c. Við tað at vit nú hava útbygt havnir, vegir og ferðsluna millum oyggjar- nar við bilum og ferjum so væl og við stórum út- reiðslum, má tað vera mest rationelt at sentrali- sera eitt so dýrt amboð, sum eitt sjúkrahúsverk er. Ein sjúklingur kann undir vanligum umsteð- um úr øllum steðum í Feroyum verða fluttur til Havnar eftir 3-4 tímum (um neyðugt enn skjótari við helikoptara). Undir óvanligum umsteðum, t.d í illveðri, ber tað altíð til at flyta starvsfólk, sum t.d eitt operatiónshold á staðið eftir stuttari letu Sentralisering fleiri fyrimunir: Tað verður tryggari hjá sjúklingum at fáa viðgerð fyri álvarsamar sjúkur á hevur einum stað, har allur tann kunnleiki og tey hjálpar amboð eru til, sum vit hava vánir til at kunna hava í Feroyum, og tað ger okkum fer fyri at geva sjúklingum so góða við- gerð, sum til ber at fáa í Feroyum, við nógv minni útreiðslum Tað verður lættari ar fía fult útbúgvin fólk — bæði læknar, sjúkrasystrar og annað starvsfólk. Umsteðurnar vera betri at undirvísa bæði lækn- um, ungum student im og sjúkrasystranæmin/"um, tá ið so mangir sjúklingar sum meguligt eru á einum stað. Um sjúklingarnir hin- vegin verða spjaddir á trý smá sjúkrahús, verða tað so fáir tilburðir av teimum ymisku sjúkunum, at læknar og sjúkrasystrar verða at hava ilt við at halda við líka og útbyggja teirra kunnleika. Tað kann forða fyri, at vit verða fer fyri at útbúgva ungar læknar og studentar, og tað ger tað eisini torfert at geva sjúkrasystranæm- Síða 15 ingum okkara forsvarliga útbúgving Um nú andi útbygging skal fara fram í Klaksvík og kanska eisini á Tveroyri, kann tað framhald stor henda, at vit smá „deild sjúkrahús“ í Føroy teimum fáa try um, har einki av er fert fyri at loysa tær uppgávur, sum eitt eink ult sentralsjúkrahús eigur at kunna Tað má kunna bera til at millum smá finna javnvág eðrumegin sjúkrahús í Klaksvík og á Tvøroyri, har sjúklingar við knappliga ákomnum sjúkum kunnu fáa bráð- feingis viðgerð og hinu tvey megin eitt sterri sentral- sjúkrahús í Havn, har allar álvarsamari sjúkur eiga at verða viðgjerdar, soleiðis, at tey trý sjúkra húsini ikki mótarbeiða hverjum eðrum, men ar beiða saman sum ein eind Hetta ber so mikið betri til av tí, at Havnin av til- vild liggur toluliga mitt í Feroyum. Tað er sjálvsagt ógvu liga gott við spjaðing á mongum økjum, verk- smiðjum av ymsum slagi, fjølbroyttum annað, ídnað og sum kann skapa vinnu og arbeiði til so nógv fólk um alt landið, sum gjerligt erá; men at desentralisera eitt so dýrt og komplicerað amboð, sum sjúkrahúsverkið er, kann ikki haldast at vera skilagott, í einum so lítlum samfelagi sum tí føroyska. mangt