hósdagur 14. november 1985síða 11

Nr. 130 — 14. november 1985 Lagt til rættis: Jan Myndir: Kalmar Stórur tervur á ortopædi á Landssjúkrahúsinum: »mjadnalækna« Stórt tal av feroyingum bíðar eftir at fáa nýggja mjedn. Tey hava nógva pínu og megna lítið. Tað kostar tí almenna ikki so lítið, tí tey hava oftani bæði heimahjálp og dagrekt fyri neyðini. Eini 10-15 feroyingar við mjadnabreki eru so hepnir at fáa viðgerð í Danmark hvert árið. Men biditidin er eini 2-3 ár umframt at talið er so av- markað. Spurningurin er nú, hví ikki vit í Feroyum kunnu taka okkum av at gera hesi fólk frísk aftur? Til tess er so neyðugt at hava serlækna í hesi viðgerð í arbeiði í Føroyum burturav. Tað hava vit ikki í dag. Men feroyingurin Hanus Bærentsen, sum van- liga starvast í Sveríki, er serlækni í slíkari viðgerð og hevur hann av og á hesi seinastu árini arbeitt á Landssjúkrahúsinum mjadnar. og har m.a. skift út Nú hava so tveir læknar á Landssjúkrahúsinum kannað, hvussu hesar skurðviðgerðir hava eydn- ast, og eru teir komnir til, at Landssjúkrahúsið við tí ortopædi, sum hevur verið tekt, tá Hanus Bær- entaen hevur verið í Feroyum, kann veita sjúk- lingum eina viðgerð, sum ikki stendur aftanfyri tað, ið aðrir kunnu bjóða. Sosialurin hevur í samstarvi við yngri læknar á skurðdeildini á Landssjúkrahúsinum hugt nærri at hesi kanningini, og úrslitið er greinin niðanfyri. Tveir yngri læknar á skurðdeildini á Lands- sjúkrahúsinum, Lars Ladegárd og Bogi Djur- huus, gjørdi í summar kanningar viðvíkjandi úr- slitunum av teimum mjadnaskurðviðgerðum, sum framdar vórðu á Landssjúkrahúsinum í tíð arskeiðinum 1976 til juli 1983 Tað er feroyingurin Hanus Bærentsen, sum hevur framt hesar skurð- viðgerðir. Hanus er ser- lækni i ortopædiskari skurðviðgerð. Hann starv- ast sum yvirlækni á Var berg Sjúkrahúsi í Svøriki, men hevur í fleiri stuttum tíðarskeiðum arbeitt á skurðdeildini á Landssjúkrahúsinum, har hann millum annað hevur fingist við at skifta út mjadnar | Metall og plastikk Tær mjadnaskurðviðgerð- irnar, ið eru kannaðar, eru tær sonevndu mjadna- arthroplastikkarnir, har lærbeinshevdið verður skift út við eitt gjert úr plastikki við eitt gjert úr metalli og mjadnaskålin gjørda ur plastikki. Kanningin er farin fram å tann hått, at teir bådir læknarnir hava vitjad tey fólk, ið skurviðgjerd eru Tey eru kannað fyri, hvussu væl tey aftaná skurðin eru fer fyri at liða mjednina, hvussu væl tey klára at ganga við og uttan stavi, og hvussu langt tey kunnu ganga. At enda eru tey kannað við víkjandi pínuni, tey hava nú aftaná skurðviðgerð ina sammett við framman undan Gigtpína og medisin Orsekin til, at fólk verða innlegd til skurðviðgerðar fyri ringar mjadnar, er í flestu førum slitgikt Hetta ferir við sær ringa pínu í mjadnum, lendum og kneum. Giktpínan hjá hesum sjúklingum er ofta so ring, at teir illa sleppa Så Nógv mugu liva vi pinu ti vit ongan golvid tiansheldur en førir fyri at arbeida Fyri at linna um pinuna nyta hesir sjuklingar ofta stórar nøgdir av pinumed isini. Pinumedisin hevur sum allur heilivågur hjå- árin. Eitt ikki heilt óvan ligt hjáárin av nevnda medisini er magatrupul leikar magasár magakatarur ella Kannaðu 38 fólk lalt 38 persónar kannaðir Ax hevdu 4 fingið útskift báð- ar mjadnarnar Kanningin vísir, at vit í Feroyum kunnu sammeta V órðu hesum Á fødideildini á Landssjúkrahúsinum. Ein lækni og ein sjúkrasystir eru í ferð við at kanna, um hetta nýfedda barnið hevur mjadnafeil j okkum við aðrar tjóðir, hvat ið dygdini av nevndu mjadnaskurðviðgerðum viðvíkir. Næstan øll tey kannaðu eru vorðin pínu leys, tey flestu ganga utt in stav ella annað hjálpar I r h Of 1 4 a góða liðing skuråvidgjørdu mjadn unum. Fólk, sum áðrenn skurðin bundin til næstan vóru seingina, kunnu nú aftaná viðgerð fara til súkkla handils o.s.fr ] fjals, ganga til Tað, ið næstan øll leggja dentin á, er, at tey eru vorðin pínuleys, og at tey nú eru fer fyri at klára seg hava ikki longur dagrekt og heima sjálv Tey hjálp fyri neyðini. Tey iggja ikki longur almen 1 ør K 3 r AcrorÅ aka øl innaiondurn KK i 1 Vi Gagiug sa meta okkum við, t.d. Sve ríki, so verður roknað við umleið einari mjadna arthro-plastikkviðgerð um árið fyri hverjar 800-1000 íbúgvar. Eftir hesum er tervurin í Førovum einar 40-50 slíkar gerðir um árið skurðvið At núverandi tervurin er stórur, vitnar stakkurin á skriviborðinum hjá fyri steðukvinnuni á Lands sjúkrahúsinum um. Sum nú er, verða bert tey, ið ringast eru fyri, vidgjørd Læknin, sum fremur hesa viðgerð, er bert í Feroyum eina stutta tíð av árinum, og tað avmarkar sjálvandi teimum, ið við- kunnu. Umframt Feroyum fáa talið av framt nevnda skurð, verða árið send niður til Danmarkar til skurð Vil viðgerðina í Danmark er ein bíðitíð ippá tvey til trý år Seinastu tvey árini eru gjørdir gott 60 mjadna arthroplastikkar i Fer ovum. lalt eru gott 100 persónar skurðviðgjerdir Umframt nevndu mjadnaskurðir hevur Hanus Bærentsen eisini gjørt nakrar operationir, har nýggir knælidir verða ísettir. Talið á hesum skurðum togar í 40 Landssjúkrahúsið SU vera man, er tann ( ldursbólk best 0030 ey ðrig Í 1 K KK X | í € € r eru fø x x í { Ty : 14 SIK: ðgerð Sá IK ð Kannin nei € bådum, Lars Lad« gård og Boga Djurhuus, at Lands sjúkrahúsið við sínum ser deildum og saman við ortopædi sun ådur nevnda tidarskeid hevur framt hesar viðgerðir, er fert fyri at veita hesum sjúklingum eina viðgerð sum ikki stendur aftanfyri ta, ið aðrir kunnu bjóða