leygardagur 16. november 1985síða 2

Síða 2 Fiskivinnutingið sett ígjár: Tonsamentalitet- urin må broytast til »flest møguligar krónur burtur år hverjum fiski, sum verður veiddur« segði Karl Andreassen, formaður i Fiski- vinnurådnum, tå hann setti tad tridja fiskivinnutingid i Norðurlandahúsinum ígjár. Hann segði: Vegna Fiskivinnuráðið skal eg bjóða ellum at vera vælkomin til fundin. En særlig velkomst til Thorbjørn Trondsen for hans velvilje til at komme den lange vej og deltage på denne konference. Evnið, ið verður viðgjert hesaferð, er: »Vørumenning! — er tað framtíðin í feroyskari fiskivinnu?< Eg skal loyva mær at koma við mínum egnu við- merkingum til evnið: So við og við hava vit fingið neyvan kunnleika um hverji fiskasleg og hvussu stórar negdir av hverjum fiskaslag vit kunnu veiða undir Feroyum. Tað er mangt sum bendir á, at vit veruliga eru komin upp á tær negdirnar, sum tað ber til at fáa upp á land av Feroyagrunninum av kendum fiskasløgum. Sostatt ber illa til at fiska seg burtur úr møgu- ligum trupulleikum. Skulu vit hava fleiri pengar burtur úr hverjum fiski, sum kemur upp á land, so tíðindablaðið mega tiltøk setast í verk, sum kunnu skaffa fleiri krónur fyri hvenn fiskin. Gongda leiðin má ti verða ein eðrvísi fram- leiðsla enn hana, sum vit kenna í dag. Vit mega finna nekur nýggj produkt til framleiðsluna, sum leggja fleiri pengar eftir seg til samfelagið. Formaðurin í Reiðara- felagnum segði leygar- dagin 22. juni í ár í út- varpinum, at býtispro- sentið í sáttmálanum er soleiðis, at skipini í dag ikki kunnu geva meir, sum kravt varð av Fiskimanna- felagnum. Skal meir fáast burtur- úr, segði formaðurin í Reiðarafelagnum, má hetta sostatt koma frá fiskaprísum ella eðrum. Nú skal fundurin her ikki beinleiðis verða av- markaður til botnfiska- veiðina undir Feroyum, men skuldi helst eisini tikið fjarfiskiskapin við. Í 1984 veiddu vit uml. 140.000 tons. Henda stóra negdin varð nýtt soleiðis: 34.000 tons varð saltað — flakt og fløk 4.000 tons varð selt feskt 4.000 tons varð selt heil- fryst (kalvi, svartkalvi, havtaska, sketa v.m.) 28.000 tons varð selt sum konsum (5 lb og 5 Ib equivalentur, íroknað skin-on) 70.000 tons varð selt sum blokkur v.m. Um vit siga, at tað sum fór feskt og heilfryst av landinum, og tað sum fór sum konsum helst ikki í dag kann gerast til eina víðariviðgjerda veru, so er hetta 36.000 tons av teim- um 140.000 tonsunum. Hvat viðvíkur tí saltaða — flakt og fløk — 34.000 tons so kunnu brosmu- fløkini helst ikki brúkast til annað enn tað, sum tey fara til í dag. Tað er ein spurningur, um partar av tí, sum í dag fer til salt- fisk, ikki kundi verið nýtt til eina aðra veru, sum kundi givið fleiri krónur fyri hvenn fiskin. Hetta er eisini galdandi fyri longu- flokini. Hóast hetta er helming- urin av råfiskanøgdini, 70.000 tons, eftir sum dag fara til blokk og likn- andi verur, og tað er henda nøgdin, hesi 70.000 tonsini, sum eftir mínum tykki eigur at verða við- gjørd á hesum fundinum. Helvtin av okkara rá- verugrundarlagi fer til Nr. 131 — 16. november 1985 Karl Andreassen, formaður í Fiskivinnuráðnum bjóðar vælkomin í fiskivinnuting í Norðurlandahúsinum nakað, sum aðrir fáa ágóð- an av. Tað er eingin ivi um, at vit missa fleiri mill- iónir krónur við ikki at viðgera hesa veruna meiri. Vit eiga alment at tjak- ast um, um hetta er rætt. Vit eiga at kanna, hverjar forðingar eru fyri víðari- viðgerðini. Vit eiga at fáa greiðu á, um tollviður- skifti og handilsviður- skifti annars í okkara keyparalondum og megu- ligum keyparalondum forða fyri einum slíkum arbeiði. Tað verður sagt, at virki í okkara grannalondum og serliga Danmark, sum framleiða liðugtverur úr fiski nýta umleið 4—8% av seluvirðinum til veru- menning og marknaðar- fering. Yvirfera vit hetta til okkara viðurskifti, so skuldu vit brúkt umleið 100 mió. kr. um árið til hetta endamál. Veruleikin er, at vit í dag brúka 20—30 mió. kr. Er hetta eitt tekin um, at vit prioritera selu- og menningararbeiðið ov lítið? Saltfiskurin var jú álitið hjá okkum heilt upp í 50- árini, so komu flakavirkini og tann framleiðslan, sum er farin fram har. Tað er nógv sum bendir á, at vit mega lyfta okkum upp í ta triðju fasuna, sum er at viðgera okkara fiskaverur enn meira At fjøltåtta framleidsluna. Føroysk fiskafram leiðsla hevur higartil ikki verið serliga fjeltáttað Vit hava havt eina eins- táttaða framleiðslu, sum hevur lagt doyin á eins háttaðar negdum. Hevuðsgrundin til hetta er helst tann, at strategiin fyri framleiðsluna varð løgd í eini tíð, tá vit høvdu næstan óavmarkaðar negdir av fiski at taka av í verur í storun havinum. Tá varð herðingin legd á, at fáa negdirnar upp á land og minni varð hugsað um leveransur til tað best betaltu nýtslu og góðsku. Hetta fyri, at veiðiliðið skuldi fáa sum mest burt- ur úr í krónum. Hetta hevur fert til, at vit hava fingið ein rættiliga fram- komnan fiskiflota og nú eisini ein yvirkapasitet í feskfiskaflotanum. Hetta hevur eisini skapt flakavirkir á hverjum tanga og fert til, at vit eru vorðnir leveranderar av ráveru og hálvfabrikatur á heimsmarknaðinum. Tað er henda gongdin, sum vit nú eiga at broyta. Negdarhugsanin dugir ikki longur, og skulu vit fáa nakað meira burturúr, so má hetta gerast við at ekja um útflutningsvirðið við at fjøltåtta framleiðsl- una, soleiðis at útflutn- ingsvirðið kann skapa eitt meirvirði til øll liðini í fiskivinnuni. Eg eri vælvitandi um, at tað eru fyritekur her, sum gera framkomnar verur, og eisini eru fyritekur, sum hava ætlanir um at gera tílíkar í framtíðini. Vit hava sum sagt higartil havt tað fyri eygað, at vit kunnu fiska okkum burtur úr trupul leikunum, og tað hevur mangan eydnast og verið bjargingin Hóast tað so må »tonsa mentaliteturin« til »flest meguligar krónur burtur år hvørjum fisk sum verður veiddur« Fiskivinnuráðið hevur t tikið stig til hendan fund in, og roknað verður við at broytas fáa nekur sjónarmið fran um hetta evnið frá teim um, sum dagliga fáast við hesi viðurskifti ————„£."ðø