leygardagur 16. november 1985síða 9

SR — Tað liggur í grund- sjónarmiðnum, at javn- aðarflokkurin er sprottin av fakfelagsrersluni og at javnaðarflokkurin er fak- felagsrerslan. Tí meta vit ikki, at tað er neyðugt at koyr:: Sólbjern Jacobsen úr felagnum fyri at vísa, at vit altíð stuðla einum fakfelag. Nr. 131 — 16. november 1985 — Men er so nakað komið burtur úr góð- ynskjum tykkara mótveg- is Starvsmannafelagnum? — Tað haldi eg so av- gjørt. Legmaður tók áheit- an okkara til eftirtektar um at finna loysn í mál- inum. Hóast eg haldi, at hann var ov harðligur við at siga, at verkfallið var brandólógligt, so haldi eg tað var rætt gjert, at hann kallaði agið til óformellan fund, sum endaði við, at ein kanning nú er í gongd Eg haldi sjálvur, at Starvsmannafelagið hev ur lagt fleiri skilagóð upp- skot fyri landsstýrið, sum partarnir kunnu góðtaka Nú fara vit so at síggja, hvat spyrst burtur úr Men eingin ivi skal vera um, at okkara stuðul fer til Starvsmannafelagið í hesum máli Starvsmannafel Alitið — Tað hevur verið nógv skrivað og talað um, at javnaðarflokkurin fer at merkja sviðan av hesum stríði, og at javnaðarfólk kanska fara at stovna ein annan flokk! — Tað ber íkki til at stovna nakran nýggjan flokk út frá teimum fýra, sum hava tikið seg úr flokkinum nú. Men eg haldi ikki, at vit eiga at undirmeta týdningin av hesum. Vit eiga heldur at byggja uppaftur tað mis- álit, sum er íkomið millum flokkin og part av fak- felagsrersluni Tí eitt stendur so rimmar fast nevndin í Suðurstreym ovar Javnaðarfelag tekur dyggiliga undir við roynd um starvsmannafelagsins at finna eina loysn sum gonur formanni tess Ernst Hansen, á meti Martin Djurhuus sigur at enda, at tað kann bert vera ein styrki hjá einum politiskum flokki sum javnaðarflokkinum at álvarssom mál sum tað her umredda verða við- gjørd alment eisini. — Vit eiga at spæla vid opnum kortum. Onkur heldur, at umrøda av hesum i fjøl- miðlunum bert kann skaða flokkin. Eg haldi tverturímóti. Við at vera opnir og við at tora at hava egnu meiningar um ymisk mál, vísa vit, at flokkurin er eitt demokrat- iskt forum, ið sum um- framt at stríðast fyri eini ávísari sek, eisini hýsir fjølbroyttum sjónar- miðum um allar sam- felagsspurningar Rættur og skylda — Tað má tí vera bæði rættur og skylda mín sum formaður i landsins størsta javnadarfelag, at kunna visa å brek og skeivleikar eisini tå okkara egnu eru partur i hesum. Lat so andstødublød okkara vålka sær i berum meinfysni um tad, teir nevna split i javnaðar- flokkinum. Meg nívir tað ikki, tí eg veit, at javn- aðarfólk standa saman um felags sek tá ástendur, sigur Martin Djurhuus at enda jan Hugvekjandi fyri teir, sum byrja vørumenning: — Vit hava ein stóran marknað sunnanfyri okkum — sum 1. januar 1986 fer at hava eitt fólkatal uppá 300 mill. og sum gevur okkum munandi tolllætta og lutvíst tollfrælsi fyri vidgjørdar verur, segði Árni Olafsson åå fiskivinnutinginum í gjárkveldið. Vit prenta fyrilestur hansara: Inngangur Få ið gerast skal av, hverji verusleg ið ein eigur at eggja seg eftir at fram- leiða, og hverjar marknað- ir. ið ein eigur at framleiða til, er tað sjálvsagt um- ráðandi at vera greiður yvir toll- og innflutnings- treytirnar á teimum ymsu marknaðunum. Í hesum fyrilestri verður greitt frá, hverjir okkara sterstu marknaðir eru, frá Feroya handils- politisku steðu yvirhevur og serliga mótvegis Dan- mark, EF, EFTA-lond- unum og GATT. Síðani verður eisini eitt sindur nortið við tollin á fiska- verum í ymsum týðandi marknaðarlondum, og hvussu ið feroyskar verur verða tollaðar í viðkom- andi londum Týdningarmestu marknaðir okkara A hjåløgdu talvum eru víst yvirlit yvir feroyska útflutningin sundurgrein- aðan ávikavist eftir veru- slag og marknaðarlandi. Sum tað skilst av tel- unum, var Danmark sjálvt er rættiliga stórur fiskaútflytari. Helst verður meginparturin av føroyska útflutninginum til Danmarkar seldur víð- ari til onnur lond, meira ella minni viðgjerdur Næststersta marknað- arland er USA. Síðan koma nekur av EF-londunum: Bretland, Vesturtýskland, Frakland og Italia. Uttan fyri EF hava Portugal og Spania verið týðandi marknaðir, men frá og við 1. januar 1986 vera hesi lond við í EF. Tann munagóði partur av útflutninginum, sum fer til EF, nevniliga umleið tveir triðingar, verður av hesi orsek helst uppaftur sterri tey komandi árini. Merkisvert er, at Japan sum fyri fáum árum síðani fór fram um USA sum heimsins stersti innflytari av fiskaverum, í 1984 tók sløk 2% av føroyska út- flutninginum. Almenna stødan Feroyski búskapurin er sum kunnugt ógvuliga einstáttaður. Feroyar taka stórliga stórliga lut í millumtjóða arbeiðsbýt- inum. Utflutningur og inn- flutningur liggja oman fyri ávikavist 30% og 40% av bruttotjóðarúrtekuni. Málsekið »inn- og út- flutningur av vørum« er sambært heimastýrislóg- ini yvirtikið sum feroyskt sermál. Feroyar eru frá gamlari tíð uttan fyri danska toll- ekið, og hevur danska tolllógin heimilað toll- frælsi í Danmark fyri ver- ur av føroyskum uppruna Feroyar kunnu sostatt sæð við altjóða eygum uppfatast sum eitt frí- handilseki. Hinvegin vita vit, at landsstýrið fíggjar næstan helvtina av síni fíggjarlóg við verugjeld um, sum av prakiiskun