týsdagur 19. november 1985síða 19

A——— Nr. 132 — 19. november 1985 tíðindablaðið Hans Mortensen, stjóri á fiskivinnutinginum: Vit skulu bert hava fýra van- lig flakavirki Denturin skal harafturímóti leggjast á fleiri góðskingarvirki Vit skulu í mesta lagi hava fýra flakavirki í Føroyum, sum í mun til 40—45.000 tons í dag, koma at framleiða 10—15.000 tons av lidnum flaki árliga. Hetta segði Hans Mortensen, stjóri og stigtakari til Sundsdepilin í einum fyri- lestri á fiskivinnutinginum í Norðurlanda- húsinum fríggjakveldið Hans Mortensen legði fram eitt uppskot um í framtíðar góðskinga! ídnað Føroya. Hann gjørdi tó vrt við, at hetta uppskot bert var ein grov striku- mynd. A eini stórari talvu hevði hann býtt upp Feroyar í seks umráði og vísi so á, hvussu góðskingarídnaðurin og annar fylgi- ídnaður eigur at skipast í framtíðini. Tey fýra flakavirkini hann umreddi skulu vera í hesum ekjum: eitt í Suður- oynni, eitt í Suðurstreymo/Suðureystur- oy, eitt í Vágum/Vestmanna og eitt í Norðoyggjum/Norðureysturoy. Síðani nevndi hann, at tað skulu vera eini 8—12 góðskingarvirki, sum koma at liggja um alt landið. Harumframt skulu vera góðskingarmiðsteðir og skiljivirki fyri slógv og innvøl. Hans Mortensen segði annars: GÓÐSKINGARÍDNAÐUR FOROYA 1. a,x% 00,41. 2. *.0.3 3. 0.0.0.4, 6%,0,t. Á. 0.4.2r*.00,11. 5. xx 008. 6. A0,xx,0. Lagt til rættis: jan Myndir: kalmar Framtíðar framleiðslu- vinnan skal fyrst og fremst grundast á, at hon ber seg fíggjarliga. Eg veit væl, at hjá mongum er ein lenandi vinna ikki tað avgerandi. Eg veit væl, at hjá mongum er tað mest avgerandi at skapa arbeiðspláss, lenandi ella ikki. Hesum hugsunnar- hátti mugu vit sleppa uttan so, at serligar umsteður gera tað neyð- ugt at bróta meginregl- una. Nakað sum tíverri alt ov mangan verður gjert í Feroyum, við skeivum ílegum og missi av stórum virðum sum fylgju. Vit eiga heimsins rein- astu og bestu ráveru — vit eiga heimsins bestu fiskimenn — vit eiga kring landið okkara kvinnur og menn, sum ikki eru bangin fyri at taka ódnartak — og vit eiga eitt útbygt samfelag. Skulu vit so ikki kunna skapa eina vinnu, grundað á sunnum fíggjarligum stødi? Jú, tað kunnu vit — og hetta á ein tílíkan hátt, at sjálvt tær minstu bygdir kunnu ognast mennandi og skapandi ídnað. Um framtíðar góðsk- ingaridnad Føroya segði Hans Mortensen, at hann eigur at verða uvædur á hesar grundreglur: Síða 19 A fiskivinnutinginum vísti Hans Mortensen fram eina stóra talvu, sum sýnir fram- tíðar góðskingarídnaðin í Feroyum. Hann segði, at stórt arbeiði og kanningar eru grundarlagið fyri hesi talvu og vísti á, at sjálvt við eini ráverumongd svarandi til 75- 80% av núverandi, so vil ein góðskingarídnaður kunna tvífalda útflutningsvirði okkara stavandi frá ráverum frá heimaleiðini og hetta enntá við væl minni veiði- kostnað. 1. Skilagóð stovnsrekt við góðsku framum mongd 2. Gjegnum verumenning 100% útnyttan av allari ráveru uttafi miss av einum einasta grammi 3. Gjøgnum dynamiskan sølustovn bert 100% góðskaðar verur av landinum 4. Veiða og góðsking á sunnum fíggjarligum grundarlagi uttan studning Og víðari segði Hans Mortensen: Framtíðar góðsking- aridnadur Føroya er bygdur uppå, at vit skulu hava virkir kring landið við nekrum fáum stór- um eindum sum drívkraft. Strikumyndin sigur ikki, at hetta ella hatta virkid skal liggja her ella har, men gevur yvirlit yvir, hverji virki og innan hvat umráði av Feroyum tað skal liggja, her býttar sundur í 6 umráði eins og kortið vísir. Strikumyndin byggir eisini á, at vit skulu brúka góða samferðslunetið, sum vit hava í Feroyum í dag, við einari flutnings- skipan millum virkini Men hvussu við ráveru- grundarlagnum? Tað er ein sannroynd, at ávísir partar av stovn- unum á heimaleiðini eru hóttir av ov /stórari veiðu, og um veiðutrýstið heldur fram ótálmað, er vandi fyri, at alt grundar- lagið undir framtíðar góðskingaridnað Feroya fellur burtur. Í hesari strikumynd fyri framtíðar góðskingaridn- að Feroya er veiðumongd- in sett niður til umleið 75-80% av núverandi. Við hesum ráveru- grundarlagi verða hesir virkisbólkar: Flakavirkir Skiljingarvirki fyri slógv og innvel Góðskingarvirki Góðskingarmiðsteðir Flakavirki Hans Mortensen helt, atw tað eiga at verða í mesta lagi 4 flakavirkir í Føroyum, í økjunum 1, 3, 4 og 6 (sí kort), sum í mun til 40-45.000 tons í dag, koma at framleiða 10- 15.000 tons av lidnum flaki árliga Ráveran til flakavirkini verður bert tann besti fiskurin so sum toskur og hýsa. Burtur úr góðskurá- veruni skal bert dygdar- flak framleiðast, sum er klárttil kundan at keypa úr diskinum í super- marknaðinum. Dygdar- flak eigur í mesta mun at verða útflutt fekst. Ein partur av fram- leiðsluni verður sendur til eina av góðskingarmið- stødunum til framleiðslu av lidnum rættum. Fløk, sum ikki lúka tey strongu krev um góðsku fyri útflutningi, verða somuleiðis send góðsking- armiðsteðini til víðari við- gerð t.d. panering, royk- ing ella annað. Øll tann ráveran, vit kalla slógv og allur inn- velur, verður sent til skilj- ingarvirkið í einum frísk- leika, so góðskingarmegu- leikarnir varðveitast. Øll onnur fiskasløg, sum ikki verða brúkt til flak, og sum í dag mangan ikki verða umsett til tað útflutningsvirði, tey í veruleikanum hava, verða —>