týsdagur 19. november 1985síða 22

siag Ki sorter meira isur, størri kassar So i kuldagoymslu flak irkiun liaKavirKjunui rúmið á Hagani aftur til nýggja viðgerð og Síðani pakking, enda í Fiska- naskinella nýggja vraking reinskering, frysting og at frystigoymsluna selan skipar fyri, nær veran skal avskipast. (Og hevur nú virkið skikkað sær væl eitt heilt ár, ja, so kemur sjálvur Cold Wate3r allan vegin úr USa at hanga ein gyltan perlukrans um hálsin á virkisleiðaranum og spandera ein lítlan uppá hini deyðuligu á virk inum) Hetta seinasta sjálvandi sagt í parantes Bert ein manning ! Vit kunnu her tosa um 3 ymiskar manningar, ið eru knýttar at framleiðsluni á skipinum 2. Manningin á flakavirk- 1. Manningi inum 3. Vrakara-, fermingar-, lossingar- og Fiskasølu- manningin. Teir nutimans frysti- linubåtarnir og djúpvatns frystitrolararnir, ið nú verða bygdir líkjast yvirhevur nógv okkara nútímans ísfiska línubát- um og trolarum. Mann- ingin verður tó sterri, maskinurnar, ið skulu við- gera fiskin, verða eitt sindur dýrari, kompress orarnir hava sterri mátt lastin verður helst betri bjálvað, og í staðin fyri ís og kassar hava hesi skipini fyrstiskåp og/ ella -tunnlar Men týdning armé iv øllum 1. Bert ein manning verð framleidsluni 2. Vørudygdin verður al- tid fyrstafloks 3. Framleiðslan umborð erður so rationell, at Te urtu VISan K V € siga 1 nesi g kið ið or illa ISK part umborð! Men hetta merk i ikki, at dagar »land-fiskavirkisions« eru tald tverturímóti, tí her verður m.a júst »surimikollveltingion« at slóða vek fyri nýggjum hug ndi framtekum. Surimi — framtíðin Surimi er ein farsvera har fitievni og tey vatnupp- loysiligu proteinini í fisk- inum eru »vaskad« úr fiskakjetinum. Hetta ger m.a., at dygdin (góðskan) á suriminum heldur sær á somu hegu legu í minst eitt ár á frystigoymslu. (Vanligt fars byrjar sum kunnugt at trána eftir 3 mánaðum). Tað eg havi nevnt vað best lýsast við inum demi ia yrsta føroyska sendinevndin vitjadi Japan i 1981 var útflutningur Japans til USA av surimiverum um leið 2.000 tons. Í fjør var útflutningurin 37.000 tons, og í ár kemur hann upp í 80.000 tons ella meira. Seluvirðið í USA fyri ymiskar surimiverur verður í ár uml. 7 milliard- ir krónur. Kenda ingarfelagið Management tion< roknar við, at í 1990 marknaðarkann- „Seafood Corpora- selan av 150.000 verður surimivørum tons, ella fyri meira enn 40 milliardir krónur pr. ár einans í USA. Heimafturkomnir frá nevndu Japan-ferð, vóru vit, ið luttóku, skírdir »spinnandi ørir«, tá vit mæltu til at undir framleiðslu beinan vegin. Seint og tungt hevur gingist, men nú er so tann fyrsta sumimi- verksmiðjan komin til landið, og tað fyrsta virkið (Blue North), ið skal víðari fara hesa góðska surimiið, verður klárt at byrja fram- leiðsluna (»crab-sticks«) í januar. Ráveran er fyrst og fremst svartkjafturin, og er tað satt sum fiski- freðingarnir siga, at hesin stovnurin er uml. 6—10 mill. tons til steddar, so loyvi eg mær at pástanda, at hann, ið ikki út frá USA-tel dugir at nevndu m.a unum siggja ovurstoru menningar- meguleikar okkara hesum eki, ja, hann er starblindur ! Meira er tað ikki at siga um hetta, uttan kanska at skoyta uppí, at í dag berjast menn um »æruna« fyri at vera teir mest ser kunnugu og fremstu á ek- vit líkjast okk- um sjálvum ! inum. Jú, Fantasiloysi z. innan aling Ft er at ruk 1990 0.8 ; meira av laksi og sil m. Hetta merkir aftur eir fóðurterv svarandi til uml 80.000 av fiski/slogvi. At siga øll okkara fiskiskip koyra í dag slógvið fyri borð, samstundis sum vit keypa dýrt alifóður úr Noreg. At hetta má enda seg m.a taa eim sjálvt Tann í dag skilabesta loysnion at varðveita hesa týdningarmiklu ráveru umborð er uttan iva ensi- lering. Yvirhevur er tað heilt »burturvid«, at vit í dag uttan at blunka tveita bæði livur og rogn fyri borð, samstundis sum vit vita, at 1/3 av mannaætt- ini liva á hungursmark- inum, og at dagliga doyggja um 40.000 bern í hungri — t.v.s. hvenn ein- sigur sta dag í nógv berr og vit eru íbúgvar í hesum landi At verulig kollvelting er hend innan havbúnaðin seinastu 4—5 árini, nýtist mær neyvan at nevna. Tær mongu umsóknirnar um aliloyvi, ið liggja hjá aliráðnum, bera eisini boð um, at hetta er nakað vit ell eru >við uppå«. Men kanna vit eftir, hvat tað er føroyingurin vil ala, ja, so síggja vit tíverri eitt nær- um skelkandi fantasiloysi. At siga alt snýr seg í dag um laks og smolt, smolt og laks Burtur frá flaki Eins og við klippfiskinum í sínari tíð, so er tíðin nú búgvin at byrja at >niður- byggj« ta konventionellu (vanligu) flakaframleidsl- una á okkara sterstu virkjum, til fyrimun fyri aðrar framleiðslur á hægri góðskingarstigi. Tað er fyrst og fremst tey skjótt vaksandi dygdarkrevini, ið eru orsekin til, at eg meti at so má vera Ein víðkaður, nútímans- gjerdur útróðrarfloti saman við smærri nútím- ans trolarum og línuskip- um verður helst í fram tíðini álitið hjá teimum smærri virkjunum »bygdavirkjunum«. Hesi virkini verða óivað við at innan eisini so við og „spesiaisera< seg ávís ekir og ávísar dygdar framleiðslur í dag 1 í ekir var fjórðingar Í staðin fyri at býta landgrun so og so nc úr landi, er helst rættari n avisan 1 NVUSSU SO € loyvini til tey isku fiskisk Jihættir nar) vid stødi i dýpdarlinj unum Skulu vit ganga nøti vaksandi dygdarkrøv unum og Krøviu I im rentabilitet i øl 3 1 rÅ r 5 ; S ; ð hest dag. Hin vegin meti eg, at okkara a ups a trvst trolarar og teir stóru frystulínubátarnir verða tíð á meti ikki bert í egna sjoøki ska líka nógv í altjóða sjoøki men kan Svartkjaftur og annar fiskur Svartkjafturin og megu- liga hegguslokkurin eru óivað teir pelagisku fiska- stovnarnir, ið vit enn í mong ár kunnu grunda ein framhaldandi vekstur á — bæði hvat viðvíkur nøgd og virði. Djúpvatnleiðin er lítið troytt. Tað ber til at fis ka ur Feroyum til Grøn- lands. Vid verda at framleida Nr. 132 19. november 1985 Tórmóður Dahl tosar her við fleiri av luttakarunum á fiskivinnutinginum fars og surimi ur svart- kjafti og gulllaksi bæði á landi og á sjógvi, og eg fari valla skeivur, tá eg sigi at skjótt verður fars og surimi úr hvítingsbróð- ur ein týðandi rávera hjá okkara matveruídnað Tað er eftir metan ein sera vánaligur minar! vinnulívspolitikkur at tosa upp og niður um, at okkara fiskigrunnar eru ovurtroyttir. Lat so vera, at tiska-, upsa- og hýsu- áarvegur stovnarnir eru ovurfisk- aðir, men tað kunnu vit skjótt beta um við eitt sindur av stýring. Tað ringasta vit kunnu gera fyri okkara land og fólk er at keva áræði hjá okkara ungu sjógerpum við ævigt og altíð at mjarra um, at nú er skjótt ikki ein murt- ur eftir havinum. So leingi vit eru millum teir fremstu og teir bestu (og tað eru vit), so eru og vera okkara meguleikar at havnarhus (4) Hugsa tygum um at byggja hús, so tosið við okkum. Vit framleiða eini dygdargóð hús, sum eisini passa væl inn í tað før- oyska landslagið. Vilja tygum sleppa undan príshækking- um, so bíleggið húsini nú. Ringið ella skrivið til okkara, so senda vit eina brochuru við øllum neyðugum upplýsingum % havnarhus ENT finna nyggjar framtaks- leiðir nærum óavmark- aður. Men halda vit áfram við grenjinum, end vit skjótt í somu suggu sum grannaland okkara Ísland, ið valla hevur fingið eitt nýtt fiskifar tey seinastu 20 árini, júst tí har ræður eitt »byrokrat- iskt« yviransni, ið køvir allan framtakshug!, segði Tórmóður Dahl. BAR 4 r COI