hósdagur 21. november 1985síða 15

KO Nr. 133 — 21. november 1985 Kostnadur fyri vørumenning er ein iløga i framtidina Og góðskingarídnaðurin må læra, at hendan iløga er eins týðandi og ílegur í virkið sjálvt segði Hans Mortensen í fyri- lestri sínum Um tað skal eydnast okk um at skapa ein veruligan góðskingarídnað, so eru tað serstakliga tvær fyri- treytir, sum mugu og skulu lúkast, segði Hans Mortensen fyrilestri á fiskivinnuting- inum Tær eru 1. Ein miðvís ing má fara fram 2. Vig mugu hava ein virknan og dynamiskan selustovn m.a. 1 sinum verumenn- Verumenning Uppá spurningin: menning er tað fram- tíðin í feroyskari fiski- vinnu? svaraði Hans Mortensen m.a. : Um vit ikki fara undir miðvísa verumenning, so vil feroyska fiskivinnan ikki eiga aðra framtíð enn tí óverdugu, stórt sæð bert at kunna kalla fyri ráveruútflytarar Vit mugu skapa karmar um verumenning okkara so víðar og krevjandi, at vit í Feroyum kunnu byggja upp eitt lið av granskarum og verumenn- arum. Vit mugu skapa ein karm, sum íkki bert er lokkandi fyri okkara egna fólk, men sum eisini er lokkandi fyri útlendskar granskarar — í longri ella stytri tíðarskeið — at lut- taka og stuðla í okkara verumenning. Og vit mugu skapa karmar so víðar, at vit ikki stara okkum blind á egnar dýrd- ir, men sjálvi leita uttan- landa at súgva vitan. Og vit mugu skapa ein karm, sum ger tað nátúrligt gjøgnum mest fram- komna samskiftisteknikk at vita, hvat fer fram úti í heiminum. veru seg mesta av ellum: góðsking- arídnaðurin sjálvur mál læra, at kostnaðurin fyri verumenning er ein ílega í framtíðina. Og góðsking- arídnaðurin má læra, at henda ílega er eins týð- andi og ílegur í virkið sjálvt. Ja, kanska at ílegur í verumenning eru "iskivinnu- tingið — 1985 D meira týðandi, tí tær skulu tryggja — ikki bara dagin í morgin men komandi tíðir og komandi ættarlið Sela — prísskipan Ein virkin og dynamiskur selustovnur er va must«, sum eingilskmaðurin tekur til, t.v.s. er lívs- neyðugur Í veruleikanum byrjar selan undir sjálvari veiðuni, og endar ikki fyrr enn tann góðskaða út- flutta veran er á borðinum hjá forbrúkaranum staðni í heiminum Tað er tí umráðandi, at ell tey mongu lið, veran skal igjøgnum áðrenn hon endar hjá forbrúkaranum, hava ávirkan og fáa ein fyrimun av, at tann enda- ligi seluprísurin gerst so eina- góður sum gjerligt Við eðrum orðum: at allir partar arbeiða eftir marknaðarligum fyri- treytum. Vit hava í dag eina prís- og studningsskipan, sum í mongum førum arbeiðir tann øvugta vegin við m.a. alt ov lítlum prísmuni millum góðan og vánalig- an fisk og við flytan av peningi frá einum fiska- slagi til annað. Og skipanin, har so at siga ell virkini meira ella minni sjálvboðin eru kevandi fyri einari dynam- iskari sølu, ja, virkar nærmast sum ein ovur- vaksin koddi hjá hesari, og sum aftur hevur fert við sær skeivar ílegur í skip og virkir og harvið spill og miss av milliónum Hesum mugu vit koma burtur úr sum skjótast. Um tað okkum at byggja upp ein av heimsins fiski- góðskingarídnaðum, so er neyðugt, at allir partar í góðskingarprosessini, byrjandi við skipi og fiski- monnum, fáa meðávirkan á seluprísin og fáa bein- leiðis fyrimun av betri góðsku og hagreiðing. — Hinvegin er tað greitt, at virkjunum og seluliðinum má tryggjast ávísur stabilitetur, sum skip og fiskimenn eisini hava brúk fyri. Hetta kann gerast við t.d. 1 ára sáttmálum millum skip og virkir og millum virkir og selulið. Onkur vil nú spyrja, hvat vilja partarnir siga til at arbeiða undir tílíkum vidurskiftum? Hertil vil eg svara, at um partarnir verða løntir eftir dygdini av arbeiði teirra, so er einki at ivast í, at hesir vilja taka skiftandi prísir við reystum enni skal eydnast bestu Heimsins besti — reinasti og sunnasti Heimsins besti fiskur frá heimsins reinastu náttúru er heimsins sunnasti matur Nakað ríviliga tikið til, men hetta skal verða arbeiðssteðið hjá tí kom- andi virkna og dynamiska selustovninum. Við effektivari markn- aðarfering — við effektiv- ari marknaðarrekt og við effektivum brúki av marknaðarmeguleikum og -tervi, ska! hvert tað ein- asta gramm av ráveru okkara umsetast til hægst meguligt virði. Við steði í heimsins bestu ráveru eiga markna- aðarmeguleikarnir fyri okkara komandi góðsk- kenna uttan tey, vit sjálvi seta okkum. Vit kunnu selja nær og fjar vit kunnu selja í eystur og vestur Supermarknaðir bæði á meginlandinum og hand an hav, eru uppiagdir keyparar. Lat okkum her ímynda okkum selu til Síða 15 Hans Mortensen, stjóri, á Fiskivinnutinginum í Norðurlandahúsinum seinasta viku- skifti supermarknaðir á europe- iska meginlandinum Komandi góðskingar- idnadur Føroya kann bjóða hesum kunda eitt »tyssi« av um 50 ymiskum fiskaverum lutaðar í 5 ymiskar bólkar: feskur fiskur, frystar verur, dósa- matur, djóramatur og smámatur. Allar verurnar eru klárar til forbrúkaran, og kundin í supermarknað- inum vil kenna tær ymisku feroysku góðsku- verurnar aftur í teimum ymisku deildunum, tí allar góðskingarverurnar verða seldar undir sama eyð- kennismerki og undir sama heiti: besti, reinasti og sunnasti. A hendan hátt stuðla tær einsteku verurnar hverja aðra, og tað verður lættari og meiri styrkur í seluframtakinum, og tað gerst meira lokkandi hjá supermarknaðinum at arbeiða við, enn, sum í dag, har ein vera verður best ber til Yvirfyri eðrum upplagd- um keyparum so sum fiskihandlarum, matstov- um, heilsuhandlum v.m kann farast fram eftir sama mynstri lagað eftir tí einstaka. Bera vit okkum rætt at, er einki at ivast um, at keyp av føroyskum A... dr góðskuverum fyri keyp- arar verður va must« Flutningur Hans Mortensen segði víðari, at um góðskuverur okkara skulu fáa besta prísin, er tað ein treyt, at góðskan verður varðveitt líka til veran er hjá for- brúkaranum. Tí er flutn- ingurin eisini ein sera týð- andi partur, har tann nýggjasta og mest fram- komna útgerð og hættir skulu brúkast. Flutningur loftvegis vil í framtíðini gerast stór- ur, og hetta serstakliga feskar verur til fjarskotn- ar marknaðir sum t.d. Men stersti parturin vil eisini framyvir fara yvir hav, eitt nú til tann euro- peiska marknaðin. Ut- flutningurin til uppaftur marknaðir, sum stórur fjarskotnari sum t.d. Japan ukttan iva er ein framtíðarmarknaður kann skipast saman við flutninginum til europe- iska marknaðin og hað ani sendast víðari Til hetta endamál hava vit brúk fyri skjóttgang- andi serbygdum flutnings- førum, sum skulu sigla i pendulfarti millum Feroy- ar og vælliggjandi havnir, tvær ferðir um vikuna Hesi skip skulu verða gjørd til nyggjastu flutn- ingshættir við m.a. trailar- um beinleiðis til keyparar Og skipini skulu íkki bert verða serbygd til flutning av feskum og frystum verum, men eisini til flutning av livandi fiski og skeljadjórum eitt nú frá alivinnuni