hósdagur 28. november 1985síða 8

Síða 8 tíðindablaðið Nr. 136 — 28. november 1985 Úr útheimi Ætlanin er at fáa meira av tilfari um viðurskifti í útlond- um í Tíðindablaðið Sosialin. Vit fara nú sum eina roynd hvenn hósdag at greiða frá ymsum úr útheimi. Tað er Edvard Jóns- son, feddur og upp- vaksin í Íslandi men í dag búsitandi í Før- oyum, sum fer at koma við áhugaverd- um greinum. Tær fara at fevna um alt frá politikki til mentan og onnur viðurskifti. Propaganda kriggj millum storveldini Edvard Jonsson skrivar Yurchenko å pressufundi i USA Leonard Peltier er ikki serliga kendur i Amerika ella Vestur- heiminum, men í Sovjet-sam- veldinum er hann líka gitin sum Reagan forseti og popp-sangarin Michael Jackson. Meðan Reagan var á toppfundinum í Geneve saman við Gorbachov, komu fleiri tíggjutúsundtals brev til Hvítu Húsini í Washington frá sovjetiskum borgarum, ið kravdu at hesin »vælkendi politiski fangin< var latin leysur beinan vegin og at USA fór at vísa mannarættindum og teimum, ið berjast móti >tjóðarmorðinum“, ið framt verður í USA, meiri virð- ing. Og hver er so Peltier og hvat er hetta fyri tjóðarmorð? Jú, Peltier er amerikanskur indi- anari, ið herfyri myrdi tveir FBI- agentar og nú situr í lívstíðar- fongsli. >Tjóðarmorðið< er so helst tær oftani vánaligu umsteð- urnar amerikanskir indianarar liva undir. Peltier er vorðin fyri sovjetisku bleðini og al- menningin tað sum Andrei Sak- harov er fyri Vesturheimin: symbol upp á greflig brot á mannarættindi Tær sovjetisku og amerik- ansku propaganda-maskinurnar vóru væl smurdar fyri toppfund- in í Geneve og serliga hava sovj- etisku myndugleikarnir ekt um propaganduna móti mannarætt- indabrotum í USA! Sovjetiskir myndugleikar plagdu yvirhevur ikki at svara, tá teir vóru álopnir við kærum um mannarættinda- brot, men nú hava teir byrjað eitt veldugt mótálop, helst undir leiðslu av Gorbachov sjálvum. Endamálið er at vísa USA, sum ein stat, har mannarættindi eru brotin uttan fyrilit á ellum ekjum. Hvenn einasta dag birtir sovjetiska pressan langar fråsøg- ur um ritskoðan (sensur) í USA, tvingsilsarbeiði, trúarligan mannamun og telefon-avlurtanir. ' Filmar av heimleysum amerikan- arum, ið sova á gongubreytum og í gongutunnilum og leita eftir matleivdum í ruskíletum, eru vístir so ofta í sovjetiskum sjónvarpi, at tann vanligi Sovjet- borgarin fær varhugan av, at allir íbúgvarnir í New York eru heim- leys landastrok. Ein professari, ið lýsti steðuna í Amerika, minti um fangabúðirnar hjá nazist- unum og legði aftrat: >Fongsul verða bygd allastaðni í USA, og fangalegur fyri mótmælismenn eru nú reistar har í stórum skundi.< Sovjetiska sjónvarpið hevur eisini gjert nógv burturúr bumbubrestinum í Philadelphia seinasta summar, tá ið løgreglan vegna herviligt mistak sprongdi í luftina húsini hjá sekteriskum yvirgangsbólki, ið bert hevði littar limir, sonevnda »Move«- bólkinum. Sjónvarpið nevnir einki um, at sjálvur borgarstjórin í Philadelphia er littur og at vítt- fevnandi tiltek eru sett í verk til at kanna hendingina og tryggja, at einki tílíkt kann henda aftur. Nógv legið kemur fram frá báðum síðum í hesum propa- gandakríggi millum stórveldini. Í seinastu viku helt KGB-njósn- ari Vitaly Yurchenko pressufund í Moskva, har hann umreddi ser- liga ta ómenniskjansligu viðferð- ina, hann hevði fingið frá amer- ikansku fregnartænastuni, CIA. Yurchenko, ið er mettur at vera ein av ovastu monnunum í KGB- leiðsluni, rýmdi í Róm seinasta summar og gav seg yvir til amer- ikanararnar, tí hann segði seg vera vónbrotnan vegna ta sovj- etisku skipanina og ófrælsið í landinum. Nú fyri stuttum rýmdi hann eina ferð enn, hesu ferð aftur til KGB. >Tann vingluti av- hopparin«, sum hann varð skírdur av amerikansku fjølmidl- unum, helt pressufund áðrenn hann fór við Aeroflot-flogfari frá USA. Har segði hann, at hann var rændur av CIA og síðan píndur. Men tann ungi og óroyndi ClA-maðurin, ið var settur til at fylgja við Yurchenko, segði eina