leygardagur 7. desember 1985síða 6

Telefon 118 20 Argjavegur 26, 3800 Argir Postsmoga 76, 3800 Torshavn bóka- marknaður TAÐ hevur leingi verið siður, at forløg og høvundar geva sínar bøkur út fyri jól. Hendan tíðin er í so máta einki undantak. Tað skuldi so bert verið, at bókatilboð- ið í år er ríkari og meira fjøl- broytt enn nakrantíð áður TAÐ man vera eindømi, at so lítil tjóð sum okkara | hevur so stóra bókaútgávu. | Tað verður yrkt og skrivað sum ongantíð áður og hetta fegnast sjálvsagt øll, sum kenna nakað fyri bók- mentum, um. MEN samstundis eiga vit ikki at gloyma, at hetta bók- mentavirksemið ikki er utt- an kostnað fyri tey, sum skriva. Í flestu førum bera høvundarnir sjálvir kostn- aðin av bókini, hóast eitt forlag stendur á permuni, og ógvuliga sjáldan fáa høv- undar til fagrar bókmentir løn fyri sítt starv. Hetta er lítið sømiligt fyri eina tjóð, ið vanliga kallar seg ment- aða. Legtingið hevur á- sannað hetta og samtykt, at broyta stuðulspolitikkin hjá Mentunnargrunninum. Broytingin skuldi eftir løg- tingsins samtykt verða, at enc ære P/f Sosialuri Jan Miilier Fyritaksstjóri: Krisjan Dahi Blaðfótk: Høgri Djurhuus Randi Jacobsen Tórfinn Smith Ljósmyndari: Kalmar Lindenskov Uppseting: Pif Sosialurin Prent: P/f Pressan 1981 meira beinleiðis stuðul skal kunna latast rithøvundum møguliga sum eitt slag av starvsløn i upp til triggjar månadir. Samstundis sam- tykti løgtingid, at bøtast skuldi munandi um láni- møguleikarnar hjá sjálvum útgevarunum, soleiðis, at útgávan ikki skal verða ó- neyðugt tyngd av rentuút reiðslum. LOGTINGIÐ hevur eisini játtað tann neyðturviliga peningin, men kortini er nýggja skipanin ikki farin at virka. Málið er strandað uppá eina nýggja reglugerð, sum landsstýrið skal gera. Vit eru væl greið yvir, at tað ikki er heilt rætt, at fáa hesa reglugerð niður á pappírið, tí reglugerðin skal dekka áhugamál hjá rithøvundum eins væl og tónaskaldum. KORTINI ber ikki til at bíða í allar ævir. Landsstýrið hev- ur havt eitt år nú, og tí hevði ein hóskandi nýttársgáva til føroysk mentafólk verið tann reglugerð fyri Ment- unnargrunn løgtingsins, sum so mongum leingist eftir. je jalurin € rðu tann vit Kenna a FÅ unum, nevniliga »kætft trit og retning«. Tú fær eini bod, og so er als einki at tosa um meira. Ein skuldi ikki trud hetta var i 1985. Ernst Hansen sigur, at tað finnast stovnar, har starvsfólk ongantíð verða tikin við uppá ráð og har als eingin kommunikatión er millum leiðslu og starvsfólk. A fleiri stovn- um er als einki veruligt ar- beiðsbýti. — Mær fyrikemur tað, at manga staðni ræður ein hurlivasi av eini aðrari verð. Eitt nú er als eingin organisatiónsskipan. Aðra staðni virkar leiðslan als ikki. Har er rætt og slætt ein »steindeyåd« leidsla, og i fleiri førum eru tað ti starvsfólkini sjålvi sum hava leidsluna um Likasæla Vidari sigur Ernst Han sen, at tað vísir seg, at á nógvum arbeiðsplássum ræður líkasæla viðvíkj- andi royndunum at fáa eitt demokratiskt arbeiðs- umhvervi, t.v.s. at leiðsl- an hevur ongar greiðar fyriskipanir at ganga eftir, onga organisatiónsætlan, sum er skipan, ið sigur hverjum einstøkum, hvat hann hevur at gera og hvar hann hovrir heima á arbeiðsplássintim. Ernst Hansen vísir á, at Starvsmannafelagið í sein- astu sáttmlasamráð- ingunum fekk við í sátt- málan, at starvsfólk skulu hava rætt til at krevja, at ein organisatiónsskipan er fyri ein stovn, fyri at tey á tann hátt kunnu síggja, hvar tey eru plaserað á arbeiðsplássinum. — Tað verður henda vegin vit koma at ganga í framtíðini, leggur Ernst Hansen aftrat. Lættasta leiðin — Men landsstýrið velur so bert ta lættastu loysn- ina. T.v.s. at er onkur trupulleiki á einum ar- beiðsplássi, so setir lands- stýrið seg í samband við stjóran og spyr, um nakar trupulleiki er. Sigur stjór- in tá, at eingir trupulleikar eru, so tekur landsstýrið hetta fyri góða veru. Meira verður ikki gjert. Einki verður kannað. Sjálvur heldur Ernst Hansen, at hetta seinasta málið viðvíkjandi Telefon- verkinum er eitt sera gott demi um slíkan fram- ferðarhátt. — Eg haldi tað er harð- liga tiltrongt, at menn ytti ræður Vit spurdu Ernst Han sen, um tað ikki er so, at fólk, ið fáa ringa viðferð á arbeiðsplássinum, tora ikki at klaga til Starvs- mannafelagið um hesi við- urskifti, tí tey kanska bera ótta fyri at missa arbeiðið elia bera ótta fyri repres- alium frá leiðsluni? — Tann ræðslan, sum ráddi serliga fyrr millum starvsfólk og arbeiðsfólk, har tey vóru bangin fyri at siga sína hugsan ella koma við klagum um við- urskifti á arbeiðspláss- inum, hon ræður tíanverri nógva staðni í dag. Tað fyrikemur mær, at henda hugsan er rættiliga inn- grógvin. Fólk vilja heldur vera órættað ella geva seg i førum, har tey eiga aðar rætt, júst ti tey Dera fyri. hvat arbeiðsgevarir Í 18 sl É era x > x Surskift Ja H i Ar 3 rokni eg eisini vid, at fleir og fleiri fara at tora al stíga fram, nú aftana sein astu hendingarnar á tele fonverkinum Lenar seg at brúka fakfeleg Prinsipielt haldi eg, at henda sakin á telefonverk- inum vísir okkum, at tað lenar seg at brúka eitt fak- felag til tess at fáa viður- skiftini á einum arbeiðs- plássi í rætt lag. Tað er eisini júst hetta, sum er endamálið við at vera lim- ur í einum fakfelag, nevni- liga tað, at felagið arbeiðir fyri áhugamálunum hjá limunum. Ernst Hansen viðgongur tó, at tað er ein sannroynd eisini í dag, at fleiri starvsfólk sum verða kúgað av arbeiðsgevarum, tora ikki at koma til fak- felagið við málinum. Tey vilja heldur siga upp ella halda fram við at arbeiða undir einum stjóra, sum forfylgir teimum. — Hverji ráð hevur tú til hesi fólk? — Mini rá 8 eru, at tey sjálvandi fyrst eiga at royna at loysa hesar spurningar saman við ar- beiðsgevaranum, men finst eingin loysn við tí, so eigur ein at fara til fak- felagið. Tá er tað so eisini av- gerandi, at fólk ikki av berum ótta taka seg úr fel- agnum ella siga upp á ar- beiðsplássinum. Ein krev- ur at standa við tað, sum ein heldur er rættur sín og stríðast fyri tí. Annars heldur Ernst Hansen ikki, at tað átti at a er neyðugt Sammeta vit nú viður- skiftini í Feroyum við tey aðrastaðni, hver er so munurin? — Hann er ómetaliga stórur. Aðrastaðni hava teir samarbeiðsnevndir, sum umboða bæði leiðslu og starvsfólk, og har báðir partar eru við, tá avgerðir verða tiknar. — Hetta er haraftur- ímóti bannlýst í Feroyum. Her verður roynt at halda starvsfólk uttanfyri allar avgerðir, sum verða tiknar. Alt snýr seg um ein persón, og tað er stjórin. Hann hevur nærum óavmarkað vald. Hvat viðvíkur skipanini við álitisfólkum, so heldur Ernst Hansen, at henda skipan tíanverri bert virk ar sum hon skal á nøkrun fáum arbeiðsplássum. Or sekin er m.a. hon, at álit k ert KK A rðirnar ðvík ar Øsplássinur rða KNar Ar iðsgt r t i sfólkini, og verða tikin við uppá ráð, ti avgerðir skulu takast, sc er tað tá okkurt skitið ar beiði skal gerast. Ernst Hansen vísir annars á, at arbeiðsgevarin vil als ikki vera við til at fíggja eina skipan, har eitt nú álitis- fólk kunnu fáa eina útbúgving. Snegt sagt vilja arbeiðsgevararnir ikki gjalda nakað fyri at hava eina vælvirkandi skipan og er so talan um starvsfólk, so kemur tað als ikki uppá tal. Her hugsi eg eisini um tilboð um eftirútbúgvingar o.l. hann heldur um royndir- nar hjá Føroya Arbeiðara- felag at útbúgva álitisfólk og skipa fyri fakligari und- irvísing sigur Ernst Han- sen, at hetta sjálvsagt er gott, men tað átti ikki verið neyðugt, at tað skal ganga ein generatión, áðrenn ein hevur fingið tað fyrsta liðið av út- búnum álitisfólkum. Í Feroyum vilja arbeiðs- gevararnir í veruleikanum seigpína hesar stættir, meðan tað aðrastaðni er ein sjálvfylgja, at eitt nú álitisfólkini fáa holla út- búgving og virka eftir ætl- an í skipanini til frama fyri alt arbeiðsplássið. — Tað kann ikki vera rætt, at tað skulu vera »lånirnar« hjá teimum ein- steku stjórunum, sum eru avgerandi fyri, hvussu starvsfólk og arbeiðsfólk annars kenna seg á sínum egna arbeiðsplássi, sigur Ernst Hansen at enda. jan rr