Sosialurinarkiv
Sosialurin 1985-12-17, síða 10
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

týsdagur 17. desember 1985síða 10

‹ fyrra síða allar 20 síður næsta síða ›

Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.

Tekstur á síðuni

Kønigsee Tá eg gekk í realskúla í Vági, fyrst í 40-árunum, var tað millum tey longu stykkini, vit lósu í týskbókini eitt stykki: Eine Winterreise an den Kønigsee, ið hugtók meg so, at eg ongantíð gloymdi tað aftur. Tað var helst tann vakri, poetiski málburð- urin, ið nýttur var til at lýsa ta stór- fingnu náttúruna, sum gjerdi, at hetta festi seg, og at tað gjørdist til eitt ynski um einaferð at vitja hetta stað. So vit gera einaferð enn túrin um markið til Berchtesgaden, til Kønig- see, sum er stutt frá Obersalzberg. T.d. gjørdi Adolf Hitler ofta túrin til gongu, frá dýrd síni á Obersalzberg gjøgnum hálendið til St. Bartoloma, vid Konigsee. Vit koma til bygdina Kønigsee, sum liggur við norðara enda av vatn- inum, sum er 8 km langt, um 2 km breitt og 240 m, har tað er djúpast. Tað er vatnið og sjáldsama umhvervi tess, tikið undir einum, sum hevur gjørt staðið tiltikið fyri sin vakur- leika. Eins og vit her í Feroyum hava sagnir knyttar at okkara mest markantu landslagseyðkennum, eitt nú Risin og Kellingin, soleiðis eisini her. Upp frá vatninum rísur tað 2800 m hega fjallið Watzmann, og stutt frá tí eitt annað heldur lægri Frau Watzmann, og eisini 7 tindar. Segnin sigur, at í fyrndini var tað ein kongur Watzmann av navni, sum við svein- um sínum reið um í landinum, og við grimdarhuga rændi og myrdi sakleys menniskju. Men tá gjørdust gudarnir Niels Juel Nolsee heldur her fram við síni áhuga- verdu ferðafrásegn úr Eyst- tíðindablaðið Melk, kleystrið vreiðir, og revsing teirra raktu hann, drotning hansara og sjey synir teirra, sum ell stirnaðu til stein, og tað eru fjøllini, vit síggja. Men blóð teirra rann oman í Kønigsee, niður á dýpið, og tað er tað, sum gevur vatninum sín ódámliga, dimma lit úti á dýp- inum, sigur pátrúgvin. Um vit komu her í teirru býttisligu vón at njóta kvirru saman við vakur- leikanum, so verða vit vónsvikin. Tí eisini her koyrir »turistmaskinan« við fullum snúningstali. Vit komu her ein sunnudag, av fagrasta veðri, allir handlar opnir, og negd av turist- um. Við henda endan av vatninum vóru fleiri bryggjur, og haðani fóru alla tíðina bátar. Hesir bátar vóru av skapi, sum ferðamannabátar á deyða- vatni ofta eru: innilokaðir, við nógvum glasi, átekir bussum. Her sigldu 18 tílíkir bátar, alla tíðina á ferð. Vit fara í ein, og tann 2'/2 tíma langi túrurin runt vatnið byrjar. Og komin at sita her, eru endiliga stundir at leggja til merkis, hvussu vakurt her er. Á longum strekkjum rísa fjallaveggirnir steyrrætt upp úr vatninum, aðrastaðni gongur tann tætti skógarveksturin heilt oman til vatnið. Eitt ávíst stað við vatnið er tiltikid fyri sítt bergmál. Båturin leggur stilt, skiparin tekur eina kor- nett fram, fer til ein glugga og blæsir nakrar tónar upp móti fjallinum. Letu seinni kemur eitt hugtakandi fulltónað samljóð aftur úr erva. Vit koma til tað einasta staðið runt vatnið, har ein oyra er: St. Bartoloma. Her liggur enn, í ellum sínum prýði, tað kapellið og tann veiðusmátta, sum teir fúrstaligu próstarnir í Berchtesgaden lótu byggja fyrst í 1700-ára talinum. Her leggur báturin at, fólk fara upp á land, tí her er etingarstað. Frá tí, at kapellid er bygt, og fram igjøgnum tíðirnar, hevur nógv ferðing verið, eitt nú pílagrímsferðir við báti út til Bartolomá, frá bygdini Kønigsee. Og tað eru einar 3-4 km. Og sum rímuligt var í einari myrkari tíð, kyknaðu upp sagnir um óskiljandi hendingar, sum vóru teimum fyri, sum gjerdu túrin eftir vatninum, framvið teimum myrku, brettu fjallaveggjunum Falk- ensteinswand og Breitenwand, út til Bartolomá. Og óhugnaligt kendist tað, tá tey komu út á dýpið, har vatn- ið hevði so dimman lit, tí tað var blóðið av Watzmann, kongi, og familju hansara, sum nú standa teirra ævigu vakt yvir Kønigsee, sum aldaði harniðri. Vit leggja frá bryggju aftur og sigla nú til tann sunnara endan av vatninum. Og nú gerst kvirt, eisini umborð, tí ell eru hugtikin av vakur- leikanum, og vatnið er so sjáldsama reint og klárt, her smalkast tað eisini, og fjøllini og tann rætti skógarvekst- urin eru tætt inni á okkum. Eg kom her at hugsa um tann óhugnaliga skógardeyðan í Suðurtýsklandi. Í sunnara enda av vatninum er eisini ein bryggja, har nekur fara upp á land, og vit sigla fram við hinari lang- síðuni av vatninum heimaftur. Allan- vegin ræður kvirran, og tað er sum at vakna úr vekrum dreymi, tá vit koma aftur til atløgubryggjuna og meldurin, har vit byrjaðu. Tá vit ganga niðan aftur getuna til parkeringsekið, var mær enn einaferð hyggjandi afturum bak, yvir tað vakra vatnið, og mær runnu í huga nøkur orð ur søguni >Eine Winter- reise an der Konigsee«, sum í umset- ing ljóða soleiðis: Verið hjarta og hond við gleði ogn nútíðarinnar, tí henni tervar tey, sum tað liggur á fold enn mangur dýrgripur frá goml- um degum, sum ævigt er ogn teirra, sum einaferð funnu hann. Við Donau Okkara 10 dagar við Wallersee gingu skjótt. Vóru tað ikki útferðirnar, ja so bert spákaðu vit í vakra umhverv- inum nærhendis gistingarhúsið, og tað var av fagrasta veðri hvenn dag. Men so gekk túrurin víðari til sein- asta staðið, vit skuldu búgva á: »Pension Lechner« í lítlu bygdini Aggsbach-Dorf, vid Donau. Tad var eitt strekki uppå um 250 km, eftir autobananum, frå Salzburg til hetta stadid, midskeidis millum Linz og Wien. Og stadid lå å einum strekki, har landslagið er evnað sum ein dalur, sum Donau rennur igjøgnum. Hetta strekki er einar 30 km langt. Í vest- ara enda liggur býurin Melk, í eyst- ara enda Krems, báðir sera seguligir býir. Økid verður kallað Wachau og eisini Nibelungengau, tí tað hevur stóran leiklut í tí aldargamla, kenda hetjukvæðinum Nibelungenlied. Hetta er eitt kjarnuøki, ikki bert í eysturríkskari, men eisini í europe- iskari søgu, ein stór avbjóðing fyri tann seguliga áhugaða, men eisini ein desember 1985