týsdagur 11. februar 1986síða 17

Nr. 17 Royndar-og 11. februar 1986 menningar- arbeiði í folka- skulanum Hensar Ellings- gaard kom eisini inn å spurningin, hvussu vit skipa royndar- og menn- ingararbeiði í skúl- anum og segði hann m.a.: Endamálið við menningar- arbeiði er ofta í samljóði við endamálsgrein fólkaskúlans, men til tess at fylgja henni til fulnar verður ofta neyðugt at sekja um at sleppa undan eðrum greinum í lógini Tey, sum arbeiða í royndar- ráði fólkaskúlans í Danmark siga, at teir flestu skúlarnir, ið fara undir royndar- og menningarvirksemi (sbr. $ 26 í fólkaskúlalógini), sekja um at hava tað í 8.-10. flokkum og teir søkja um, at allir næmingar skulu hava í minsta lagi u.l. 30 tímar. Tað verður ført fram, at tað er trupult at skapa gróðrarlík- indi fyri felagsskapi og fyri næmingunum viðkomandi arbeiði í einum flokki, har næmingarnir sjáldan allir eru saman, tí at teir hava ymiskt tímatal, ymiskar valgreinir og skeið. Í næstan ellum royndar- og menningararbeiði verður vaksið um tað skylduga tíma- talið hjá næmingunum. Hetta merkir, at næmingar- nir fáa undirvísing í teimum gomlu lærugreinunum, so at teir kunnu lúka krevini til fráfaringarroyndir fólkaskúl- ans. Harumframt fáa teir so alt tað, sum teir læra nógv við evniskunnandi arbeiðs- lagi. Skúlaárið verður skipað eðrvísi enn vanligt, soleiðis at hver vikan verður býtt sundur í evniskunnandi og ávísar lærugreinadagar, at summar vikur verða evniskunningarvikur og aðrar lærugreinavikur, árið verður býtt í 2 hálvur annað við evniskunning, hitt við lærugreinum, árið verður býtt sundur í 4 partar, ein við evniskunn ing, 2 við lærugreinum og síðani aftur ein vid læru greinum Valgreinirnar eru formliga tiknar burtur, men í veruleik- anum fáa allir næmingar val- greinir, sum ein sjálvsagdan part í evniskunningini Skulu næmingarnir fáa var- hugan av, at undirvísingin myndar eina heild — og skulu næmingarnir fata hetta ber ikki til at petta vikuna sundur í smábitar, sum van- ligt er (sí tímatalvu I) Tað verður tí neyðugt at skipa vikuna eðrvísi Tað krevur so aftur, at fáir lær- arar hava flokkin Flokslærarin verður mið- depilin, tað verður tí hann, sum hevur flokkin í so stóran mun, sum gjerligt. Hann/hon hevur vanliga feroyskt, og so einhverja lærugrein um- framt Skulu meguleikar vera fyri at skipa evniskunnandi undirvísing má flokslærarin í frið og náðum verða saman við flokkinum. Flokslærarin í 8. flokki kann t.d. hava feroyskt, sam- tíðarkunning/segu, kristni, (danskt), enskt ella rokning steddfreði floksins tíma um- framt einhverja valgrein, sum allur flokkurin má velja. Verður hetta gjert, kann flokslærarin hava einar 20 tímar í flokkinum. Tað krev- ur nógv, men tað verður sagt, at tað gevur eisini so nógvar meguleikar, at tað er vert at royna Flokkurin verður samansjóðaður, næmingarnir kenna seg væl, fáa ein annan hugburð til skúlagongdina, og tað smittar aftur á bæði lærara og næmingar Vit kunnu rokna við, at nakrir tímar verða til ser- undirvísing í flokkinum. Har- umframt verður skeiðbýti í rokning/steddfreði ella ensk- um. Men næmingarnir eiga ikki at verða býttir sundur av teirri grund. Ein lærari kemur inn í flokkin til hesar serligu uppgávur og stuðlar næmingarnar flokslæraran. Flokslærarin fær á hendan hátt veruligar meguleikar til at koma í samband við næm- ingarnar og at kenna teir nógv betur í víðastu merking (sí tímatalu II, teir skákstrik- aðu tímarnar hevur flokslær- arin) Flokslærarin fær nú eisini til at brúka $ ólkaskúlalógini veruligt hø 1 £ 1 24, 5. stk. í har tað verður sagt, at tann greiniligara ætlanin og skip- anin av undirvísingini, her- uppií valið av undirvísingar formum háttum og til- far, verða gjørd av lærara- num mest møguligt i samråd vid næmingarnar Við timatalu sum hesari, ber væl til at skipa evnis- kunnandi undirvising tvørtur um vanligt lærugreinamark. Flokslærarin fær i einari tilikari skipan møguleika at taka hinar lærugreinirnar uppí skipanina. Tað ber til í ávís tíðarskeið at venja ser- stek fimi, ið næmingarnir hava fyri neyðini. Eisini ber til at skipa fyri stytri skeið- um í ávísum valgreinum - skeið í elektronikki, dátu- freði, fotolæru, maskinskriv- ing o.s.fr. Nú hevur flokslærarin meguleikar at skipa fyri virk- semi við næmingunum aðra- staðni enn júst í skúlanum Í + + Í | | | . | | + + + | — + + + + + | | | L 1 L | — JL Í s | 4 - + . - MÁNADA R T MIK R VI 4 > + 4 | Á mi Í } Á | — JÓ GGA ÉT ÉT ad + Í y 7 y T 7 | p H } 1 imi | ) } } ] — + FIVIØEØ III Misdlhssisstdkksb kør +rd5A IHR 5 | Á V Í i ; ' 4 Á n } ' WALL LLLLSSLILLLL ILSE SLÓS SS PS ESS SS SA Á } Á 4 þ 1 4 VIVIIIGIOII ISO VITIÐ V Á sd - +. VMU MILITIA | Må | ] LEB F/f/f1) Innn“ 6. tími V Á Á y Å ——i—þ VHS pt ai y Á Ff 1 | V ] m 14 1 | Á ——d VSL VIÐITIIÐHISIÐ!N VML TEG SST ISS | } y í ude 7 LIAM | i A — 4 4 4 4 i | 1 ——ðen mede 1 Få F er uttan at órógva aðrar læru- greinir ella lærarar, tá ið flokkurin skal vitja stovnar, virki ella fara kanningarferðir í fjóru og haga ella fara burtur í aðra bygd. Tað er eyðsæð, at flokslær- arin saman við flokkinum fær Andras Vinther á Vaktar- og Bjargingartænastuni Varhugan av at russar geva rætt upp ; — Eg havi varhugan av, at russar ganga sera høgt uppi at geva rætt upp. Hetta sigur Andras Vinther, sum starvast å Vaktar- og Bjargingar- tænastuni. Hann visir vid hesum aftur tíðindunum í Sosial- inum í farnu viku, um at russar fiska kongafisk ólógliga undir Feroyum. Hetta segði Regin á Rógvu, skipari í samreðu við Sosialin. Hann helt tá fyri, at russar fiska nógvan kongafisk og tað helst ólógliga. Andras Vinther frá V og B sigur, at teir hvenn dag fáa upplýsingar frá russum um, hvat teir fiska og hvar. Eisini fara fólk frá V og B av og á umborð á russisk skip og kanna, hvat er umborð. Hvat viðvíkur konga- fiski, so plaga russar ser- stakliga hesa tíðina at fáa eitt lítið sløg av konga- fiski uppí svartkjafta- veiðuni, sigur Andras Vinther. Tað kann koma uppá 2 tons uppá dagin, men yvirhevur er tað nógv minni. Manning frá Tjaldrinum var umborð á einum russiskum skipi sunnudagin, og tá taldu teir 20 kongafiskar. Russ- isku skipini liggja annars skipað undirvísingina heilt eðrvísi enn higartil. Tann lítli skúlin við 1-3 lærarum hevur altíð havt hendan meguleika Onkur spyr tí, um teir so hava brúkt hann. Svarið er helst nei, tó hevur tað altíð verið onkur lærari í smærru úr 9 upp í 80 tons av svart- kjafti um dagin. Andras Vinther sigur, at teir t.d. í gjár fingu at vita frá russum, at tveir bátar hevdu fingið umleið 40 tons av svartkjafti og 2 tons av kongafsiki hver. Ein triði hevði 13 tons av svartkjafti og 1 tons av kongafiski. Tað er so serstakliga hesa tíðina, í einar 2-3 mánaðir, at russar fáa kongafisk saman við svartkjaftinum. Bátarnir fiska eystur av Nólsoyar Banka og Fugloyar Banka og flyta longur suður eftir Hvat viðvíkur hjáveiðu, skúlunum, sum hevur nýtt hesar meguleikar og skipað eitt annað arbeiðslag enn vanligt so stendur einki um slíka í sáttmálanum, men Andras Vinther heldur, at tað er so lítið russar fáa av eðrum fiskaslegum, at hetta bert er ein lítil við- fáningur. Hann vísir á, at russar 1 fjør fiskadu 116.000 tons av svartkjafti og góð 800 tons av kongafsiki. I løtuni royna 15 russ- iskir svartkjaftatrolarar undir Feroyum Teir flestu royna einar 70 fjórð- ingar eystur úr Svínoynni, meðan ein er einar 60 fjórðingar suður úr Akra- byrgi jan -. Ye ve