hósdagur 13. februar 1986síða 10

Síða 10 F 1 tíðindablaðið EN Ein ringur vinmaður hjá USA: Nr. 18 — 13. februar 1986 Grefligt valsvik til frama fyri Marcos Fingramerki eru tikin, tá fólk fara á val á Filipsoyggi unum Einar seks vikur áðrenn tað sera umstrídda og gelu- kenda valið á Filipsoyggjunum, segði forsetin, Ferdi- nand Marcos, í samreðu við Newsweek, at hann metti tað at vera ta sterstu vanæruna í sínum lívi, at kappast við eitt konufólk um forsetaembætið í landinum. Mar- cos mátti ikki bert kappast við Corazon Aquino, eionkj- una eftir tann myrda fólkaleiðaran (ið nógv vilja vera við. at viðhaldsfólkini hjá Marcos beindu fyri eftir ynski frá Marcos sjálvum), men hann hevur nú eftir ellum at dema eisini tapt so virðiliga fyri einum konufólki. Hvussu tey politisku úrslitini enn verða í hesum svika- valionum, hevur Corazon vunnið ein stóran politiskan sigur og uppaftur sterri moralskan sigur. Marcos og hansara stjórn er hinvegin longu komin á moralskan og politiskan húsagang, og verulig orsek er at stúra fyri, at tað sama kann henda har, sum í Iran í 1979, tá ið keisar- in mátti flýggja av landinum, og í hurlivasanum, ið kom aftaná, lótu hundraðtúsundtals fólk lív. Andaligi lítlibeiggi Marcos hevur, eins og andligi lítlibeiggi sín á Haiti, Baby Doc Duvalier, verið ein sera ringur og vandamikil vinamður fyri ta amerikansku stjórnina. USA hevur, sum kunnugt, sínar sterstu uttanlanda hersteðir og her- útgerð á Filipsoyggjunum. Her er talan um teir veldigu skansarnar Subic Naval Base og Clark Air Base, tær seinastu amerikansku hersteðirnar í landsynnings- Asiu. Tey seguligu bondini millum USA og Filipsoyggj- arnar eru eisini sera sterk, aftaná at USA fyrr í hesi eld royndi seg har um leiðir sum hjálandaveldi „við menniskjansligum andliti«. Verður samarbeiði meguligt ? Reagan-stjórnin hevur nú biðið Marcos og Corazon um at samarbeiða, samstundis sum tað Marcos-sinnaða tingið í Manila telur atkveðurnar upp úr kessum, sum í nógvum førum innihalda ógvuliga ivasamar valseðlar. Tann stóri spurningurin er, um tað yvirhevur man vera meguligt hjá Corazon at samarbeiða við ein politikara, sum uttan at himprast, meðan heimurin hugdi at, framdi grovastu valsvik í nýggjari tíð. Eygleiðarar úr yvir 20 londum, har uppií ein amerikonsk sendinevnd við Richard Lugar senatori á odda, umframt hálva milli- ón av eygleiðarum úr borgararættindarersluni NAM- FREL á Filipsoyggjunum, greiddu frá esing og provo- katiónum í heilum, sum viðhaldsfólk hjá Marcos skip- aðu fyri, eins væl og sjónskum svikum og grefligum álopum á sakleysar borgarar, ið eftir landsins lógum hava skyldu at fara á val. Nunnur og prestar kastaðu seg yvir valkassarnar fyri at verja teir ímóti búrkropp- um og yvirgangsmonnum, ið royndu at fara avstað við teimum. Minst 30 fólk vórðu týnd í bardegum valdagin. Krevja ábetur USa hevur fleiri ferðir ávarað Marcos ímóti teirri kós, hann hevur stýrt seinastu árini og serliga eftir at undan- takssteðan, ið varð lýst fyri nøkrum árum síðan, gjørd- ist galdandi. Stjórnin í Washington krevur, at hann gjøgnumførir åbøtur og økir um mótstaðuna móti kommunistiskum floksherjum. USA-stjórnin sigur, at um Marcos heldur fram við at sýta fyri at innfera meiri rættindi fyri almenningin, fara kommunistarnir at fáa stórliga økt viðhald, og harvið verður framtíðarsteðan hjá teimum amerikonsku skansunum sera vandamikil. Mett verður nú, at tann kommunistiski herurin á Filips- oyggjunum hevur íalt 150.000 hermenn, og at teir hava ræðið í umleið 20% av teimum 40.000 bygdunum á oyggjunum. >Umsteðurnar kundu verið verri enn tær eru, men tær kundu eisini verið betri. Vit eru vísir í, at undir Marcosi verður ikki betri«, sigur stjórnin í Was- hington. Einki fjalt Ímeðan hevur Marcos fullvissað, at einki verður fjalt fyri almenninginum og fjølmidlunum. Hetta er kortini ein pástandur, ið heimurin hevur hoyrt fyrr frá forset- anum, t.d. í sambandi við drápið á Aquino, tå hann kom heim úr útlegdini í Ameriku fyri tveimum árum síðan. Og forsetafrúgvin, Imelda Marcos, ið er sera virkin inn- an politikk í Filipsoyggjunum, og ein dyggur stuðul hjá manninum, sigur, at veljararnir hava nú fingið hevi at velja ímillum Marcos og Corazon — og valt Marcos. >Og reddin hjá fólkinum er reddin hjá Gudi«, sigur frúgvin Imelda. etj.- Taparin husagang Tann politiski jassurin komin å moralskan Edvard Jonsson skrivar