leygardagur 22. mars 1986síða 9

EEK, ne sn Nr. 34 — 22. mars 1986 Á Olof Palme: „Innrásin i Afghanistan søguligt mistaka Olof Palme gjerdist víðagitin fyri náðileysan kritikk av Vietnam-krígnum i seksti- arunum, men færri vita, at hann eisini fanst hardliga at ti sovjetisku innråsini i Afghanistan i fyrstu og einastu samrødu, Palme hevði um hana vid svenskt blad (»Afghanistan Nytt« blaðið hjá svensku Afghani- stan-nevndini. Sven Lindquist og Jan Stolpe gjørdu samreðuna 7. februar, og hon varð prentað i blaðnum seinastu viku, 13. mars) Nåmsarbeidarar i einum gullnåmi i S-Afrika tey flestu råevnini kunnu skiftast út og næstan einki teirra er heilt ófyriuttanverandi í framleiðsluni. Amerikanskir serfrødingar meta, at 31% av ellum kromi kundi verið býtt um við annan málm, t.d. nikkel og molybden. Einans 20% av krominum, sum amerikansk- ur ídnaður brúkar, er ómeguligt at endurgjalda við eðrum málmi. Um prísirnir fyri platin hækkaði nógv vegna framleiðslusteðg í S-Afriku, hevði nýtslan av hesum málmi í skartgripaídnaðinum verið munandi skerd, og avlopsmálmurin nýttur til annan ídnað. Kreppa stimbrar hugflogið Tað vísti seg i 1978, tå ið uppreistur var á Shaba-øk- inum i Zaire og útflutningurin av kobalti ørkymladist, varð gjørt nytt kobalt-leyst målmbland fyri bilar. Ein Grovt brot Palme segåi, at hann fordømdi innråsina, ti hon striddi ímóti fólkarættinum og var grovt brot ímóti ti tjóðskapariiga sjálvræðinum hjá einum lítlum landi Hetta mátti áskoðast at vera tað grundleggjandi sjón- armiðið, helt Palme fyri. Lítlar tjóðir eru í ógvuliga ring- að ari steðu í einum heimi, sum er býttur ímillum tvey stor- = og í hesum havi eg roynt at tikið prinsippiella stødu« veldi við ómetaliga stórum hernaðarligum yvirluta Palme vildi vera við. at tann sovjettiska innrásin i »Henda stødan krevur solidaritet ímillum tær smáu tjóðirnar, tá ið brot verður framt ímóti onkrum teirra. Palme: Innrásin stríddi ímóti fólkarættinum Afghanistan var seguligt mistak av tveimum orsekum. Fyri tað fyrsta vísti hon á tann almenna endabrestin á détente-politikkinum, ið stórveldini hava roynt at ført Afghanistan hevði avgerandi leiklut í hesum, og eftir rásina ektist spenningurin heiminum munandi 5 hv sær x »Kenna seg kringsettar« € n asini levur skadad hættir: partvist i vidurskiftunum vid USA I Bæði Vietnam-kríggið og innrásina egði Í hav na sameiginligu bakg VE di mistøkum: at eitt stórveldi upp er upptikið av sínum egna tryggleikapr kk 'Teir hyggja at kortinum og kenna seg kring Í Pak n og Afghanistan kreftum, ið a er nerva hjartað í Sovjetsamveldionum Ta ifghanska flóttafólkahjálpin átti « dyggasiu og gå ildastu studulum i Palme, og árir 1984-86 gav Svøriki næstan 40 milliór Á kar krónur til flóttafólkahjáipina. Upphæddir nekur fá promillu av allari menningarlandshjálp Sverík is hesi árini kreppa av hesum slagi stimbrar hugflogið hjá vísinda- monnum og sostatt ta tøknifrødiligu menningina. Nógvir S-afrikanarar við skili fyri hesum hava peikað á, at útflutningssteðgur í longdini helst fór at skaða S- | Afrika nógv meira enn keyparalondini. Suðuroyar Sjúkrahús 3880 Tvøroyri Grundað av farloyvi vegna barnsburð, søkist til operatións- og røntgen- deild, sjúkrasystir, fulla tíð, frá 1. mai og 18 vikur fram. Umsóknir verða at senda fyristødu- kvinnuni fyri Suðuroyar Sjúkrahús. Tíðarritið >The Finance Week<, sum kemur út í Johannesburg, lýsti steðuna soleiðis: >Suður-Afrika man vera nógv eymari enn øll viðskiftalondini hjá sær.« Utflutningssteðgur hevði, sambært blaðnum, havt við sær »ringa boomerang-virkan á landið<. Tað kann ætl- ast, at hesi sjónarmið eru nógv nærri veruleikanum enn tær treisku hóttanirnar hjá forsætisráðharranum P. W. Botha. etj.-