leygardagur 22. mars 1986síða 16

hjá Adam Høier E Fri Q ný I end hd P. Be ” I V | . } 1 Í d: 2 mi€ age «, x x SK irt g rnar vóru stokkaleysar nglaðu ð sínum g hevdu ri verið r að sæd Tað rs kki armóð i På x gu or 1 1S 1 É týggjaskar ein i y x x x ir g ar Kon Á ar min -Å } ev r enr Tad ið n veg, og tað sir vorð elskur og hevði gingið barndømi viðhvert i ellum stillum gjørt slíkt ógagn, at tann gamla skúru skonan, su var hjálpar leygar dagarnar gremjandi hevði rist á hevd inum og hugsað við sær, at Várharra tað vardi so leingi, fyrr enn hann ipp fyri honum Men umsidir gjørdist so endi á honum mundi kviða seg húskors. all tann tíð loysti eftir legði konan seg eitt kveldið stingi undir síðuni og undarliga tóm í hevdinum. Hon var móð og útslitin, og mikudagin eftir var hon farin tann vegin, vit ell skulu fara. Í út móti fjøruti árum hevði hetta parið búð her, og trúliga verið hverjum eðrum til hjálpar í at nápa frá næsta sínum í máli og vekt og eftir fátækum líkindum og eftir skyni forfuskað kaffi og sirupp. At hesin livsgerningur må hava verið nokkso gåvurikur, sást av ti, at eftir teirra deyða vórðu pengar funnir seymaðir inn í seingjarklæði og stóla- setur, já enntá undir skjúrtafaldinum í undirskjúrtunum hjá konuni. >Teirra lív hevði verið lítiðlátið og ar- beiðssamt, ja — hann tók seg ikki aftur í at kalla tað frómt<, segði prestur í syrgjutaluni yvir konuna, har tað eisini fullu nekur vekur orð til minnis um mannin. »Hvønn einasta sunnudag og árið til songar við SE s0Slalurin Nr. 34 — 22. mars 1986 Leigararnir frá, hvussu neyðarfólk kundu ri, fyri hundrað árum síðani, í >de so so mangan verða Amalia Skram var fedd í 1847 í Bergen. Hon doyði í 1907. Hennara hevuðs- verk er >hellemyrsfolket<É Hon var eitt undan- gongufólk fyri kvinnusak- ina 17 ára gomul varð hon givin einum norskum skipara. Hetta endaði við skilnaði, seinni giftist hon við gitna danska skald- inum Erik Skram. Sum genta æt hon Alver x atnur Ti hevði Gud ríki vælsignað rra str g tarvleyst 0 teirra góð sum nú vildi falla lugum tre einigheitini til dar, tå Har sdómi sínum hevði tað teimu sarvingar pg tað, so t ein visti é ivvarØandi funnust So var húsið uppboði keypt av im fyrrv: skipara, sum æt Heier og he t eina konu heim við nari propt ra krúllu aftan fyri ert oyra ir norsk borin, men r á blaður; rum komin yvir til wcastle hjá sjómansprest- inum har. Síð hevði hon verið >bar maid« á yn stahúsum, har ikki trutu skiparar iv einum av hesum var hon funr g tikin til ektar, av Heier, sum var kjumaður og nakað til års. Men tå | sini var, tad kallad verður til skels år og aldur komin, mátti sigast, at hon hevði gjørt tað gott. Nú vildi Høier siga sjólívinum tar- væl, og hevði ætlan um at gerast vogn- maður. Ti reiv hann bróstini niður millum rúmini, ið krambúðarfólkini sælu høvdu havt, og gjørdi alt til rossastall við vognrúmi. Takið varð upplyft, og av kvistinum varð gjert eitt annað stokk- verk við tveimum >salum< móti gøtuni og eitt kamar móti garðinum, haraftrat kekur og neyðug útrúm. Tað mundi vera av hesari valdsgerð móti tí, ið húsið upprunaliga var ætlað til, at húsið lútaði framyvir sum ein gomul bóndakona, ið er boygd av rygg- verki, og at ovara stokkverk sá út sum vildi tað sekka saman á miðjuni, so alt stóð sum á lopi. kað | x På % N I 2 1 at k 1 11 x 1 aliir t Tu a I in 3 KUN t 3 s nyttu. Væl kundi hon havt b fyr til kova, men hon helt, at fekk hon hetta hesum rúmi tað vór at vera harvið. Tí gjørt til eitt bupøli til óvanda fólk rad vil siga: har varð set ir kok ovnur istadin fyri tað ig eldstadid vid ti opnu grúg kundi tad vera stova og køkur , Aðrar åbøtur helt Madam Høier vera neyðugt at gera. Væl vóru ritari vindeyganum ikki allir heilir, men ringastu holini stappaði hon klodd Til slík fólk var alt jú nóg gott Tað var ein serstek inngongd frá got uni gjegnum eina tronga smogu ] stallin og grannahúsið, sum var kallað Slokan. Hagani komst inn i gardin, sum var meinlikur einum køsti, og hagani gjøgnum eitt skot eftir gróthellu og einum sindri av eyri til gålv, inn i bú- rúmið. Tá Madam Høier vísti hetta fram fyri onkrum, ið ynskti at leiga, segði hon so staðiliga, at hetta var eitt lýtt og hugna- ligt stað, og hon harmaðist seinri um at hon ikki hevði lagt seks krónur á, ístaðin fyri tær fimm, tey vóru komin ásamt um í leigu um mánaðin. Men hesa gremjan kundu hon væl spart sær. Ti tey fålkini, ið komu at búgva har, hevdu hverki fimm ella seks krónur at gjalda við um mánaðin. Úrslitið varð, at tey vórðu blakað út. tá gjaldsdagurin kom. Og tað gekk íkki smittin mætari við teimum, ið eftir komu. Tað vildi so illa til, at lítla Þíbúðin< hjá Madam Høier % » LED k i ng Ka Á að V x % . pa tey inn x x O 5 i ka x ek PI kað verð ð I ra ) klókas i Tik I ir IKKI lån ið ippiblanding frá hansara síðu ð hann royndi at hava sína egn £. hvat hann sjálvdan gjerdi nn altið verri aftur, og ar beiðskonan segði ofta, tá ið hon talaði um herskapið: »Gud hjálpi Høier, um hann mukkar — eg sigi ikki meira< Men hvussu Høier bar seg at, so var líka galið. Segði hann nakað, var tað galið, men tagdi hann sum músin, var upp aftur verri. Hann visti, sum hann segði nærsagt seg ongantíð sikran uppá liv Tá tann neyðars maður vidhvørt gramdi seg, græt hann um seg sjálvan og pástóð, at hann var komin til verðina í einum tungum tíma, og at hann var borin til at vera konum sínum til ampa. Og hansara seinra sertakliga, hevði altíð hundsað hann. Tá ið tey vóru til sjós, hevði hon tikið ræðið av honum og gjørt hann til láturs fyri manningini, og nú tey vóru komin upp á land, legði hon heila húsið undir seg og var, sum sagt, so stríggin at gera til vildar, at Heier